ſemper vniformiter ſicut rota moueturcirca axem. vnde axem vocatariſto. quādam lineā intellectualem porrectā a polo vſqꝫ ad polum dyametraliter ⁊ extenſam. circa cuiꝰ medium totius celi ambitus eqͣliter circūfertur ſic̄ ibidē dicit cōmentator. De iſtius celi natura diciturin libro de ce. ⁊ mū. ẜm nouā tranſlationem. Telum inquit eſt vnum cōpoſituꝫex materia quoniā continet materiā exqua ⁊ celū nominat̉. que eſt vltimus inceſſus totius ſcꝫ vniuerſi. ⁊ ſequit̉ in eodem nō ſunt neqꝫ fuerunt. neqꝫ erunt celi multi. Celum enī eſt vnum ꝑfectumcompletū cui nō eſt ſimile. neqꝫ eſt locꝰextra celuꝫ. neqꝫ corpus. neqꝫ vacuitas.neqꝫ plenitudo. neqꝫ tempus qd̓ eſt numerus motus. vnde illic eſt vitā fixa .ſ.extra vltimū. ⁊ eſt ſempiterna. que neqꝫdeficit neqꝫ finit̉. ⁊ illa eſt vera vita. Iteidem ibidem. celum neqꝫ fabricatum eſtneqꝫ generatū. ſed ſimplex eſt. cuiꝰ motus eſt equalis in quo nō eſt diuerſitas⁊ eſt motus eius ſingularis ⁊ circulariscuius motor eſt ſpūs qui mouet illd̓ ſuavolūtate. ⁊ cōtinuatur radius celi cū radio ignis ⁊ cōiunctus eſt cū illo ad vtilitatem hominū propter ꝑmanentiā viteFirmamentū itaqꝫ vocatur celum. quiaſolidum eſt ⁊ firmū. quia terminū habetintranſgreſſibilē vnde pre nimīa firmitatis ſui permanentia incorruptibile eſtet īmutabile tam in ſubſtantia qͣꝫ in forma. Eſt autem forma eius ſperica ⁊ conuexa ⁊ quaſi cōcaua quo ad nos. ſed quaſi cōuexa quo ad ea que ſunt ſupra celuꝫcuius motus eſt naturaliter circularis ⁊mouetur oblique ⁊ circulariter ab oriente in occidentem. voluitqꝫ ſecum ⁊ circūducit motu ſimplici ⁊ vniformi infra diei et noctis ſpacium totum qd̓ ſub ipſoeſt. vſqꝫ ad ignis regionem. vnde orbesſeptem planetarum ſecum rapit ⁊ circūducit. Omne autem qd̓ ſub ipſo eſt. vtdicit Rabanꝰ. virtuti eius motiue obedit ordine vniformi ⁊ imꝑturbato. virtus quoqꝫ eius motiua ſicut ipſemet dicit ſuper expoſitione gen̄. extendit ſe vſqꝫ ad inferiora hec elementa. vn̄ ⁊ ignēſuperiorem creditur ſecum circurotare.peruenit quoqꝫ huius motiue virtutisactio vſqꝫ ad aerem et vſqꝫ ad aquas inquibꝰ quo ad fluxū ⁊ refluxū. in ꝑte marina facit exuberationē. Hec aūt tria elementa .ſ. aer ignis ⁊ aqua obediunt qͥdeꝫmotui celi. ſed non vno modo neqꝫ vnoordine ipſum imitantur. ſed ẜm magis⁊ minus ⁊ qd̓ ſuꝑius eſt ⁊ leuius ⁊ puriꝰobedit magis ⁊ qd̓ eſt minus tale ſequit̉tardius ⁊ obedit minus. Terra huic celeſti motui non obedit ⁊ virtuti vt ab eoſuſcipiat localem motionē. qͣꝫuis ad producendas ex ſe ſpēs diuerſas eius ſuſcipiat imp̄ſſiones. Habet igitur firmamētum ſicut dicit idē rabanus quo ad motum inceſſum vniformē. ordinatū ⁊ īꝑturbatū. omniū tamen motuū velociſſimum vnde ne ꝓpter velocitatem motuseius mundi machina diſſoluatur. retardatur ordinato motu planetarum. ⁊ ſicmotus eius impetus motu cōtrario moderatur. Mouetur quoqꝫ ⁊ quieſcit. qꝛ licet in partibꝰ mutet ſitū. tamen in totoneqꝫ ſitū mutat neqꝫ variat locū. Turbatis igitur inferioribꝰ. ⁊ quaſi caſualiter fluctuantibꝰ celum cum ſuis orbibꝰordinis ſui tenorē ſaltem in puncto nulla tenus derelinquit vnde motus celi eſttotius tꝑis primū ſubiectū ⁊ modus etregula omniū motuum alioꝝ. Eſt igiturfirmamentū mediante motu ſuo generationis ⁊ corruptionis in mundo inferiori principiū effectiuuꝫ. Cuiꝰ ratio vtdicit rabanꝰ. quoniā firmamentū ſui luminis virtute generationis effectiuamad terrā tanqͣꝫ ad propriū centrum dixigir ⁊ deſtinat. ⁊ radios ſuos in terre ſuꝑficie aggregat maxime ⁊ coadunat. ſicutoſtenditur in ſcīa ꝑſpectiua. Omne enīcorpus ſpericū concauū ⁊ luminoſum inquolibet puncto ſuo dirigit vnam lineāradioſam in centrū illius corꝑis lumīoſi ad ſuꝑficiēcentri. ⁊ quāto quelibet linea radioſa eſt vicinior alteri linee exeūti ad ſuꝑficiē centri. tanto ex vicinitatevnius ad aliā eſt fortior ad imprimēdūin centro effectū ſuum. Ex quo manifeſtum eſt ꝙ cū corpus celi ſit ſpericū. conuexū ⁊ luminoſum. ⁊ terra reſpectu magnitudinis celi non obtineat niſi vicem
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten