Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liber Octauusnorum locus eſt ⁊ habitaculum vt dicitBeda. Celum aūt ẜm ſanctorum traditiones aliud eſt viſibile aliud inuiſibileCelum aūt viſibile eſt multiplex. ſicutdicit gloſa ſuper deūt̓. x. ibi. celum domini dei tui eſt ⁊ celum celi. Septeꝫ ſuntceli .ſ. aereum. ethereum. olympeū. igneum. firmamentum. aqueum. empireumcelum ſcꝫ angeloꝝ. Celum itaqꝫ aereuꝫvocatur medium aeris interſticium. qd̓a groſſis vaporibꝰ aque ⁊ terre nō ꝑ omnia eſt infectuꝫ. vnde illa pars aeris purior. ⁊ ab inferioribꝰ qualitatibꝰ impermixtior propter ſui puritateꝫ ⁊ dyaphaneitatem ſiue naturam tranſparentemceli nomine nūcupatur ſicut dicitur ſuper Math. xiij. volucres celi comeder̄tillud ⁊c̄. Celum ethereū ẜm quoſdaꝫ vocatur ſupremū aeris interſticium quodīmediatius ſpere ignis eſt cōiunctum ⁊dicitur ethereum. quia illud mediū inter ignem ⁊ aerem confiniū eſt ab igneſplendoris ⁊ illuminationis receptiuūEtheros enī grece ſplendor dicitur latīne. vt dicit Iſid̓. Celum vero igneū ẜmquoſdam vocatur centrum ſpere ignis ꝓpter ipſius ignis puritatem ſubtilitate⁊ ſumma qua habet pre ceteris elementis actualitatem ⁊ propter alias quaſdānobiles celeſtes quas conſequitur ex vicinitate orbis planetarum ꝓprietatesẜm Grego. autē ſuper locum illum iob.Intuere celum et contemplare ethera⁊c̄. Nomine etheris intelligitur tota regio a luna vſqꝫ ad ſtellas fixas in qͣ ſuntorbes ⁊ circuli ſeptem planetarū. Quere infra proximo de ethere quid ſuꝑ hocſentiat Marci. Alexander ſic ordinatſeptem celos dicens. Primuꝫ celum eſtluminis datiuū vniforme ⁊ non motuꝫſcꝫ celum empireum. Secunduꝫ celumdonatiuū dicit eſſe luminis vniforme ⁊motum .ſ. aqueum ⁊ criſtallinum. Tercium datiuū luminis non ẜm omnē partem ſuminoſitatis vniforme et motumvt celum ſtellatum. Quartum eſt receptiuum luminis ſine calore ſcꝫ olympicum. Quintum eſt receptiuuꝫ luminiscum calore .ſ. celum igneum. Sextuꝫ eſtreceptiuū luminis cōiunctu cum parteſuꝑiori ⁊ dicitur celum ethereum. Septimum eſt receptiuū luminis cōiunctumcum parte inferiori .ſ. aereum. Et ſic videtur vocare olympum regionem orbiūplanetarum. quia illud ſpacium eſt continue luminoſum. Firmamentū autemvocat celum primū ẜm ph̓os ⁊ vltimuꝫin cuius cōuexitate ſita ſunt corpora ſyderum ⁊ ſtellarum. Nam ph̓i nō ponuntniſi ſolum celum vnum. īmo vt dicit bafilius in exameron. Prius ph̓i linguascorroderent qͣꝫ plures celos eſſe cōſentirent Illud autem celum ſcꝫ firmamentum ſic deſcribit ariſto. in li. d̓ cauſis elementoꝝ. Celum inquit eſt quintum elementum ab elemētis inferioribꝰ diſcretum naturali proprietate ac diſtinctuꝫNeqꝫ enī graue eſt quia tunc deſcendere poſſet. neqꝫ leue. quia tūc forſan aſcēderet. quia ſi eſſet vnum ex quatuor. veleſſet compoſitū ex quatuor. ingredereturin ipſum corruptio vniuerſaliter vel ꝑticularit̓. īmo ſicut dicitur ibidē. Creator poſuit ipſum cauſam ⁊ principiū generationis ⁊ corruptionis. Et ideo neceſſe fuit ipſum eſſe in generabile ⁊ īcorruptibile ne pro querendo generatōnis⁊ corruptionis principio eſſet abire adinfinitum. Eſt aūt celum illud inquietū⁊ mobile vniuerſaliter. cuius motus eſtreuolubilis ſupra medium .ſ. ſuper axē.qui ſtat fixus inter duos polos īmobiliter .ſ. meridionalem ⁊ ſeptētrionalem etillud celum eſt finitum quo ad dimēſionem ⁊ loci extenſionem ſed eſt ſempiternum quo ad motum. Mouetur enim amotore infinite potentie .i. a deo qui eſtſublimis et glorioſus in ſecula. hucuſqꝫariſto. in li. d̓ ca. ele. Vocat autem polosduas ſtellas in ſummis celi extremitatibus in ipſius medio ſuperius ⁊ inferiꝰcollocatas quarum vna eſt ſuperius poſita in medio celi ad ſeptētrionem ⁊ dicitur polus arthicus. Alia eſt ex oppoſitoad meridiem et dicitur polus antharticus quaſi contra polum arthicum poſitꝰInter duos iſtos polos quaſi inter duas ſui extremitates celuꝫ obliqͥ mouet̉ab oriente vſqꝫ adoccidentem. et ab occidente iterum viqꝫ ad orientem. ⁊ hoc