ducitur Eruginoſa vero colera eſt quarta ſpeciēs que per vlteriorē aduſtionēgeneratur ex praſſiua. quādo enim tantum aduritur ꝙ eius hūoroſitas deſiccatur. tūc declinat color eius ad albedinem qualis eſt color cineris. nam calorin humido corꝑe primo nigredinem efficit. deinde conſumpta totaliter humiditate alborem quedam introducit̉. vteſt videre in lignis que priuſqͣꝫ conuertant̉ in cinerē ꝯuertunt ī carbonē. Frigiditas ꝟo ecōuerſo in humido facit albedinē; in ſicco at̄ nigredinē oꝑat̉. ſꝫ hecvltima in omnibus alijs peior eſt et venenoſior/ cuius venenoſa qualitas peſſimas et mortiferas inducit in corporepaſſiones ſicut heriſipylam et noli metangere/ et cetera huiuſmodi. Humorigitur colericꝰ naturalis non excedensterminos nature eſt aliorum humoruꝫſubtiliatiuus digeſtionis confortatiuꝰfecis et putredinis mūdificatiuus corporis ẜm dimenſionē lōgitudinis ⁊ latitudinis diſtenſiuus; animoſitatis etaudacie generatiuus mobilitatis et leuitatis effectiuus ad iram ⁊ ad appetitum vindicte excitatiuus. venerei appe ctitus prouocatiuus virtutis expulſiueadiuuatiuus materie groſſe attenuatiuus. ⁊ a centro vſqꝫ ad circumferenti ādiffuſiuus ẜm citrinitatem vel nigredinem ſuperficiei ſubſtantie in colore mutatiuus. Unde colerici generaliter ſolent eſſe iracundi animo; immanſuetileues et inſtabiles impetuoſi in corpore longi tenues ⁊ macilenti co pre fuſciin crinibus nigri et criſpi piliſbyſpidiet hirſuti. tactu calidi pulſus fotis ⁊ velocis. eorum vrina in ſubſtantia eſt tenuis ⁊ ſubtilis in colore ignea rutilanset clara. Hec colera ſi in aliqua partecorporis fuerit corrupta moleſtiſſimasinfert corpori paſſiones. quarū hec ſūtgeneralia ſigna. ſicut enim dicit Conſtantinus in pantegn̄. libro. ix. capl̓o. ijSi corpori dominetur colera corruptaerit cutis glauca vel citrina ⁊ exit defectus appetitiue virtutꝭ. amaritudo ſentitur in ore. ita ꝙ dulcia videntur amara ⁊ ſapida inſipida pūctura et ardor inſtomacho calido ex fumo pūgente neruos ſtomachi et mordicante. abominatio cum vomitu colerico cuꝫ ſiti lingueſiccitas ex fumo calido trabeam arteriam deficcante et humorē ſaliualem circa neruos lingue conſumentē. oculoruꝫcōcauitas cum humido aſpectu pulſusſubtilis ⁊ velox et ſpiſſus. vrina rubea ⁊intenſa dolor capitis grauis. vigilia etalienatio mentis. horribiles viſionesin ſomnis. tales enim ſomniant de igne et fulgure. et ſtupenda aeris inflammatione quod fit ex igneo fumo petente cerebrum et ymaginatiua immutante. Et tantum de colera et ſpeciebꝰ eiusdiuiſe ẜm Galienum ⁊ Auicennam adpreſens dicta ſufficiant. Sequitur vltima proprietas ſubſtātie corporee quarti libri que dicitur melancolia.Capitulum. XI.De melancolia.Elancolia eſt humor ſpiſſuset groſſus. ex fece et turbulentia ſanguinis generatꝰ. Et dicitur a melon quod eſt niger ⁊ colim qd̓eſt humor. Inde dicitur melancolia/quaſi niger humor. Vnde a phiſicis colera nigra nuncupat̉. nam color eius declinat ad nigredinem. Eſt autem melācolia alia naturalis alia innatural̓. Naturalis eſt frigida et ficca que fit in ſanguine ſicut fex in vino habet generaricuius ſubſtātia eſt ſpiſſa/ et terreſtriscuiꝰ ſapor inter dulcediem et ponticitatem exiſtit vicinus accipienti HHec melancolia in duas partes habet diuidi;quarum vna remanet cum ſanguine etpenetrat ſecum ad membra cauſa et neceſſitatis ⁊ iuuamēti. fuit enim neceſſevt cum ſanguine miſceretur. vt aptificaret ſanguinem / ad membra melancolica nutrienda. Iuuat etiaꝫ ſanguinēquia inſpiſſat ne ſua liquiditate ſubterfugiat digeſtionē. Secunda pars verotranſmittitur ad ſplenem propter neceſſitatem et iuuamentum. neceſſe eniꝫfuit hoc propter mūdificatiōem totiuscorporis/ et propter nutrimentum ip