Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

ſius ſplenis. Iuuamentum vero eſt vtprofluat in os ſtomachi. vt ſcilicet ip̄mfortificet inſpiſſet. et. vt ibi pruritū faciat. et ſic excitet famem et coopereturad deſiderium nutrimēti. Illud autemmelancolie quod eſt ſuperſluum ſanguinis tranſmittitur ad ſplenem. etquod a ſplene egreditur; eſt illud quoindiget ſplen ad ſui nutrimentum/ etſicut colera rubea iuuat ſtomachum adexpellenda ſuperſſua inferius. ſic melancolia iuuat virtutem appetitiuamſuperius. Dicitur autē fex ſanguīs potius qͣꝫ colere vel fleumatis. quia reſudat ſeparatur a ſanguine/ ſicut deſcendit ypoſtaſis vrinalis ſiue ſedimen inliquore. de fleumate vero nihil reſudat nec deſcendit propter eius viſcoſitatem. ſimiliter nec de colera proptereius ſubtilitatem. et ideo fex colere vl̓neumatis non vocatur. Mel ancoliaautem innaturalis non eſt ad modumypoſtaſis ſiue reſidentie et fecis. ſed permodum aduſtionis et cinereitatis. ethoc accidit iſtis modis. Agēs enim calor nimis in ſubſtātia fleumatis ipſamadurit et per aduſtionem nimiam in coleram aduſtam conuertit. ſi fuerit humor primo ſubtilis et aquoſus quando aduritur. efficitur ſalſus. et ſi fueritgroſſus trahitur ad acredinem vel ponticitatem. ſi vero contingat ſanglinemaduri vel incinerari. cinis eius fit ſalſus cum quadam dulcedine pauca. ſedquando contingit melancoliam naturalē aduri;. illa aduſtio ſeu cinis eritacris ſicut acētū. et cadit in ſuperficiem terre ebullit/ cuius odor eſt grauis et acris ſicut acetum/ quod muſcefugiunt propter odoris horribilitatemet illa ſiquidem que magis eſt acris deterior eſt. Si vero melancolia quandoaduritur groſſioris fuerit ſubſtantie;erit cinis eius minoris acredinis cumponticitate pauca que cadens ſuper terram minus ebullit et minus in vmbrapenetrat/ nec eſt minus malicioſa et venenoſa/ ſꝫ ita cito perimiti ſic̄ prima.Hec colera nicra nature inimica peſſiLiber Quartusmas habet ac mortiferas qualitates.morbos eniꝫ inducit incurabiles; ſicutcancrum et lepram. et huiuſmodi. Exadmixtione igitur per aduſtionem nimiam incinerati fleumatis ſanguis etmelancolie naturalis; melancolia innaturalis et peſſima generatur. cumex fleumate per decoctiōem genereturſanguis. et ex ſanguine per intenſiōemgeneretur colera. ex colera vero melancolia. Impoſſibile eſt ex ea humoremvlterius generari. ſed tantummodo incineratur et ex illa incineratione naturalem humorem inficiente. ille humor peſſimus accidētaliter procreaturvt dicit Conſtantinus libro primo capitulo. xxiiij Iſtius humoris dominantis in aliquo corꝑe; hec ſunt ſigna. Primo quia color cutis mutatur in nigredinem vel liuorem ſentit acidum ſaporem; ponticum et terreſtrem ẜm humoris qualitatem Patiens animo eſttimidus ſine cauſa. paſſio eius eſt melancolia. Unde omnes hanc paſſionemhabentes ſine cauſa ſunt timidi ſepiusatqꝫ triſtes. Et hoc ex melancolico humore cor conſtringente. Unde ſic triſtes interrogati quid timeant vel proquo doleant; non habent quid reſpondeant. Alij tamen ſibi mortem imminere putant irrationabiliter. alij inimicicias alicuius formidant. alij mortem dilignnt̉ et deſiderant. Unde galienus in libro paſſionum. Non eſt mirum inquit ſi patiens coleram magnātriſticiam vel mortis ſuſpitionem patiaturum exterius in corpore obſcuritate nhil ſit timidus. Unde quandoaliquod obſcuruꝫ. vt eſt fumus melancolicis operit cerebrum. neceſſe eſt vtpatiens timeat. quia cauſam vnde timeat ſecum portat. et ideo ſomniatterribilia et tenebroſa et viſui peſſima et in odore fetida. vel ſapore aceſa. ex quibus omnibus generatur melancolia paſſio. Item maniace et melancolice diſpoſitionis eſt quando tales de triſtabili gaudent et rident.De re vero exultanti plangunt; atqꝫe 4