Liber quartuseſt iūcture membroꝝ et alias ꝑtes mobiles ſuas liqͥda hūiditate humectarene ex calore motus vel ex ſanguine calido caſu aliquo a ſuo officio retardentur. quia. ſiccitate inſuper inducta impediant̉. Fleumatis aūt innaturalis qͣttuor ſunt ſpecies. Eſt em̄ acetoſum frigidū ⁊ ſiccum propter melācolie admixtionem. ſalſum calidū ⁊ ſiccuꝫ proptercolere rubee infectionem. dulce propt̓ſanguinis participatōem Uitreum ſicdictum propter coloris vitri aſſimilationem. tale enim omīno elongat̉ a colore. et ideo ceteris eius ſpeciebus illd̓eſt compactiꝰ et difficilius ad digerendum ⁊ in ſanguīe conuertendū Hic humor ſi corruptus fuerit/ diuerſas generat in corꝑe infirmitates cuius ſuperabundantia (vt dicit Conſtantinl̓) cognoſcitur per diuerſa. nam vere fleumaticus eſt corꝑe deſes/ grauis ⁊ tardus ⁊ſenſu ebes/ mēte obliuioſus/ carne mollis et fluidus/ colore liuidus/ albidus īfacie/ corde timidꝰ/ ſputis et execrationibus multis plenus. piger ⁊ ſomniculoſus/ parui appetitus/ parue ſitis; niſiſit ſalſum fleuma. quia tūc ſalſus ſaporin ore ſentitur propter calidi humorisadmixtionē/ crine mollis et flauus ⁊ laxus cuius pulſus eſt mollis/ groſſus ettardus vrina alba ſpiſſa cruda ⁊ diſcolorata. ſtatura pinguis et groſſa ī extremitatibꝰ. breuis ⁊ curta/ cuius cutis ſuperficies plana et lenis ac a pilis denudata. ſomniat de aquarū niuium et pluuiarū inundatiōe/ nauigatione in aqͥsfrigidis/ et etiam natatiōe. talis complexionis homines ſolent frigidū morbum ſepius incurrere et ipſo fatigari.et precipue temꝑe hyemali. quia tunctemꝑis qualitates fleumatꝭ. ſcilicet frigiditas ⁊ humiditas intendūtur. vt dicit Conſtantinꝰ. quere ſupra d̓ proprietatibus frigiditatis ⁊ humiditatꝭ.Cap. X. de coleraOlera ẜm Iſidoꝝ dicta eſt eoꝙ in humore colerico calor tēperamentum excedat. Coleraalia naturalis/ alia innaturalis. Naturalis eſt que naturaliter eſt calida ⁊ ſicca et in ſaubſtantia ſubtilis/ in colorerubea clara: in ſapore amara cū quodamacumine/ que qͣnto eſt calidior; tantoeſt in colore rubicūdior ⁊ in ſapore amarior. que cū in corpore generat̉ in duaspartes diuiditur/ quarū vna tranſit cūſanguine ⁊ alia trāſmittit̉ ad ciſtam fellis. illud autem quod vadit cū ſanguīepenetrat cum ip̄o cauſa neceſſitatis ⁊ iuuamenti. neceſſariū eniꝫ fuit vt ſanguini admiſceret̉ ad aptificandū ſanguinēad membra colerica temperāda et nutrienda. quoniā in hoc ſanguine oportꝫeſſe colera rubeaꝫ actualiter ẜm debitaproportionē huiuſmōi membroꝝ iuuatetiam vt ſanguis ſubtiliet̉ vt faciliustranſeat per anguſtos meatꝰ ad interiora corꝑis nutriēda. alia vero pars q̄ adciſtam fellis trahitur/ tranſmittit̉ ad ipſam cauſa neceſſitatis ⁊ etiā iuuamenti. neceſſe enim fuit ꝓpter mūdificatōeꝫtotius corꝑis ⁊ propter nutrimentumipſius fellis. iuuat etiam ſtomachū etinteſtina calefaciendo ⁊ pungendo. vta ſuꝑfluis ſe exonerent. ideo enim ſepeaccidit torſio et ventris dolor ⁊ colericapaſſio. quia via opilatur q̄ eſt inter felet inteſtina. Innaturalis colera eſt q̄egreditur a natura propter aliquod extraneum ſibi commixtu. nam comixtocum colera rubea fleumate aquoſo/ generatur colera citrina que pre ceterꝭ eſtnimis calida ⁊ nociua. ſi ꝟo fuerit fleuma groſlioris eſſentie et ſpiſſioris indecolera telliua. iſte due ſpecies ſūt note. Teſtia ſpecies ē colera quedā praſſiua in colore viridis et amara acuta. ſicut herba que praſſium. id eſt marrubium vel porrus nūcupatur. naſcitur aūtin ſtomacho illorum qui continue vtuntur herbis nimis calidiſ. vt porris cepisalleis ⁊ vaſtracijs. et huiuſmōi. et forſitan a talibus herbis viridibus ⁊ crudiſin colore contrahit virorem. et ſic Gal̓.viſum eſt. Auicenne aūt viſum fuit ꝙpraſſiua generatur ex colera vitellina.quando nimis aduritur. cū enim aduritur aduſtio in ea facit nigredinem exqͣcum citrinitate mixta viriditas intro-
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten