Liber tertius.ſcd̓m medicos ſic habet generari. dumper calorē agenteꝫ in ſanguinem fortisin epate fit ebulitio. Fumus quidaꝫ reſoluitur qui ex venis epatisⁱ ſubtiliatus⁊ depuratus; in quādā ſubtilem ⁊ ſpūalem ſubſtātiam ſiue aereā naturā ꝯmutatur. q̄ ſpiritus naturalis dicitur/ eo ꝙſua poteſtate naturaliter ſanguinē ſubtiliat ⁊ a leuitate ſua ip̄m ad ſingula mēbra impellit ⁊ agītat. ⁊ ideo iſte ſpūs eſtvirtutis naturalis ꝓprie regitiuꝰ: vt dic̄Conſtan. Hic idem ſpūs ꝑ venas quaſdā ad cor mittit̉. vbi ꝑ colliſionē ⁊ motūpartiū cordis ad inuicē magis depurat̉et in naturā ſubtiliorē conuertit̉. ⁊ tuncſpūs vitalis a phiſicis nuncupatur/ eoꝙ a corde ꝑ arterias ad totius corꝑismembra ſe diffundit. ⁊ ſpiritualē virtutem augmētans; eius operatiōes rectificat ⁊ cuſtodit. Nam quēdā arteria a ſiniſtro cordis ventriculo exiēs/ in ſuo ortu mox in duos diuiditur ramos. quoꝝvnꝰ tendit ad inferiora in plurimos diuiſus ramos/ quibꝰ mediantibus ſpiritus vitalis ad omnia inferiora membra vnificāda in corꝑe deportatur. Altervero ramus tendens ad ſuꝑiora diuiditur. iterum in tres ramos/ quorūⁱ dexterad dexterum brachiū. ſiniſter ad ſiniſtrūequaliter ſe diffundit. In arterijs ſic diuerſimode bifurcatiſ/ tranſfunditur ſpiritus vitalis per totum corpus; ⁊ vitalem in arterijs pulſum oꝑatur. Mediꝰvero ramus ad cerebrū ſe extendit/ ⁊ ſuperiores ꝑtes viuificans vitalem ſpiritūin omnibꝰ partibꝰ circumfundit. Idemvero ſpūs ad ventriculos cerebri vlterius penetrās ibidē plus digeritur ⁊ ſubtiliatur. ⁊ in eſſentiā animalis ſpūs/ qͥſubtilior eſt ceteris tranſmutatur Iſteigit̉ ſpiritus animalis/ in anteriori ventriculo cerebri generatus/ ꝑticulariterdiffunditur per organa ſentiendi. Nihilominus tamē pars remanet in eiſdemventriculis. vt ſenſus cōmunis ⁊ imaginatiua virtus ꝑficiatur Deinde tranſitad medium ventriculū .ſ. ad cellulā logiſticam; ad perficiendum intellectumFormato aūt intellectu; tranſit ad puppim ſiue ad cellulā memoraleꝫ; impreſ-ſiones in alijs cellulis factas ſecum deferens vt in thalamo memdrie reponātur. A puppi vero .i. a poſteriori ꝑte capitis id eſt cerebri/ ꝑ medullam ſpine dorſi. que aphiſicis nūcha dicitur penetratad neruos motiuos. vt ſic motus volūtarius in omnibus partibus corporisinferioris generetur. Unus igitur ⁊ idēſpiritus corporeus; ſubtilis tamen ⁊ aereuſ; propter diuerſa officia in diuerſismembris/ diuerſis nominibus eſt vocatus. Nam ſpiritus naturalis eſt in ep̄ate. ſpiritus vitalis in corde. ſed ſpirituſdicitur animalis; prout in capite operatur. Hunc quidem ſpirituꝫ non debemꝰcredere humanam animam ſiue rationalem animū. ſed potius vt dicit Augu.ſtinus. eiuſdem vehiculū et propriuminſtrumētum. Mediante enim tali ſpiritu; anima corpori iungitur. et ſine talis ſpiritus miniſterio/ nulla anime actio perfecte in corpore exercetur. Undeiſtis ſpiritibus leſis/ ⁊ in ſuis effectibꝰqualitercūqꝫ impeditis/ reſoluta corꝑiſet anime armonia; rationalis ſpiritusin cunctis ſuis operatiōbus in corde impeditur. vt patet in maniacis ⁊ in freneticis/ et alijs in quibus vſus rationisſepius non habet locum. et hoc eſt quiapredictorum ſpirituum humore vel vulnere leditur inſtrumentum. Iſtis igit̉ſpiritibus confortatis/ anima confortatur. ⁊ iſtis debilitatis vel deficientibusipſa anima quo ad regimen corporis deficit vel in ſuis actionibus minoratur/vt plane dicit Conſtan. Et hec de iſtisſpiritibus ſufficiant qͣꝫtum ad p̄ſentempertinet tractatum.(ſibus¶ A. XXII. De pulUm pulſus ſpiritus vitalisſit effectus. xeſtat vt de pulſibus ⁊ eorū propretatibꝰ aliqua dicam us. Eſt itaqꝫ pulſus ẜm dyaſtolem et ſiſtolem id eſt ẜmdilatationem et conſtrictionem cordis ⁊ arteriarū motus. Cum igitur corin continuo motu exiſtens a centro vſqꝫ ad circūferentiam in ſanguinis ⁊ caloris motu ac in pulſu ſpiritus vitalis