cōtinue moueatur. ex tali motn vſqꝫ adextremitates dilatat. qn̄ vero ē conuerſo ab extremitatibꝰ ad centiū moueturcōſtringitur. cordis igitur dilatatio adfrigidū aerem attrahendū et cōſtrictioad aerem fumoſum expellendū ſunt cauſa pulſus. Ad hoc āt neceſſarius eſt pulſus vt dipoſitio ſpiritualis virtutis intelligatur et eius oꝑatio cognoſcatur.Hic itaqꝫ pulſus a corde incipit per arterias ⁊ ad extremitates corporis ſe diffundit. vnde cōſiſtentiā cordis ⁊ eiꝰ actionē oſtendit Solet āt a medicis non inomnibꝰ partibus corꝑis ſed in brachialibus arteriaruꝫ motus pulſus conmuniter inueniri. quoniā in quibuſdā nonpoſſet bene diſcerni ꝓpter earū a centrocordis elongatiōem. in quibuſdā auteꝫꝓpter cordis regentis occultationeꝫ. inquibuſdā aūt ꝓpter oſſiū ꝯſtrictiōeꝫ. Etideo antiqui ſapiētes ad diſcernenduꝫpulſum arterias brachij elegerūt. ⁊ hocſiquidē fuit facilius vtilius ⁊ honeſtiusfacilius quia carnoſe partes arteriamnō occultāt. vtilius qꝛ brachiales arterie cordi magis approximāt. honeſtiusquia nec egro nec medico aliquā verecundiā generant ſeu miniſtrant. Indecens enī eſſet ⁊ verecundum occulta mēbra corꝑis denudare. Diſcernitur autēpulſus ꝓprie ꝑ digitoꝝ appoſitiōem ſuꝑlocum pulſatilē. qd̓ fieri ꝯſueuit cū mediocri impreſſione. aliter in forti aliterid debili quia in forti et carnoſo fortiusin debili ⁊ carnibus denudato; remiſſiuſet leuiori preſſione fieri cōſueuit. Ad hͦeſt ſciēdū vt dicit Cōſtan. ꝙ multeſuntpulſuum diuerſitates que tamē ad decēreferuntur vel reducunt. Primus attenditur ẜm dimenſionis quātitatē. ⁊ hiceſt triplex. magnus quādo per longū latum ⁊ profundū arterie ſe diffundit Etperuenit iſte pulſus fortis ⁊ groſſus exfortitudine ſpūs quo dilatatur pulſuset eſt pulſus ex nimio calore qui indiget infrigidatione ⁊ ex mollicie membriobedientis dilatatiōi. dicitur ⁊ paruusoccultus ⁊ ſtrictus qn̄ ad centiū redit. ⁊hoc fit ex defectu virtutis et paruitatecaloris. d̓r ⁊ mediocris equalis et tꝑatꝰquando nec centro nec extremitatibuſeſt vicinus. hec mediocritas ex magno ⁊paruo procedit Item cōſiderat̉ ẜm tempus motuū ⁊ dicitur velox tardus ⁊ medius. velox dicitur qꝛ paruo temꝑis interuallo ſepius mouetur. et hoc cōtīgitex forti calore ⁊ virtute. tardus qꝛ magnum ꝯtinet tꝑis interuallū vel ſpaciuꝫad ſui motus cōplementū. ⁊ hoc acciditex defectu virtutis ⁊ caloris minoratione. Medius inter hos laudabilis ē habendus Tertio cōſideratur pulſus ſecūdum tenorē virtutis. ⁊ ẜm hoc eſt fortisdebilis ⁊ medius. fortis ē qn̄ quadā virtute a ſe videt̉ expellere digitum tangētis. et hoc accidit ex fortitudine virtutꝭet mollicie organi facilis ad mouenduꝫDebilis eſt qn̄ debiliter digitū percutitet hoc eſt ex imbecilitate virtutis ⁊ duricia organi inobedientis. mediꝰ ab vtroqꝫ tēꝑatur. Quarto attenditur ẜm cōſiſtentia organi. et tunc dicitur durus etmollis ⁊ medius. durus eſt qn̄ cum quadam aſꝑitate ⁊ duriciā reſiſtere videtur⁊ hoc ꝓuenit ex vaſorū ficcitate. molliseſt quando digiti cū magna ſuauitateſentiūt ita vt videat̉ ab eis penetrari. ⁊hoc ꝓuenit ex hūmiditate. mediuſ interhos duos eſt tꝑatus. Quinto iudicat̉ẜm plenū ⁊ vacuū ⁊ medium. plenus eſtqui quadam hū miditate redundare videtur. ⁊ hoc ꝓuenit ex nimia ſanguinis⁊ ſpūs repletiōe. vacuus aūt eſt quādoapparet inflatus. ſed tāgitur quaſi vacuis digntis ꝑforatur. medius ab his eſttemperatꝰ. Sexto indicatur puulſs ẜmqualitatē arteriarū. ⁊ diuiditur inˡ calidum frigidū ⁊ medium. calidus eſt cumdigitoꝝ extremitates ſentiūt calidamarteriaꝝ ſubſtantia ⁊ hoc ꝓuenit ex materia ītra habita .ſ. ex ſpiritu ⁊ calore .i.calido ſanguine. frigidus ecōtrario mōeſt intelligendus. medius vero ab hisduobus temꝑatur. Septimo iudicat̉ex opere quietis et hic diuiditur in ſpiſſum rarū et ī mediū. Spiſſus eſt qui inſua dilatatōe digitorū extremitates ſepe percutit ⁊ ſubito recedit. ⁊ hoc acciditex fortitudine caloris et defectu virtutis. fortitudo enim caloris remedium