quandoqꝫ ſicut et ſuperiores quandoqꝫautem ex toto aufertur vbi ſenſus etmotꝰ voluntarius penitus amittunturvt contingit in membris paraliticis ⁊contractis. Item quandoqꝫ minoraturſicut quando aliqd̓ membꝝ obdormiredicitur quando ſcilicꝫ ꝓpter aliquaꝫ opilationem vel mēbri cōſtrictiōem. ſpiritus ſenſibilis libere tranſire per mēbrūnon ꝑmittitur. Leditur etiam a malacerebri compaſſione vt patet in epilenticis. qui hora acceſſiōis etiā tactū igniſnon aduertunt Sepe etiam patitur abextrinſeca aeris immutatiōe vt in digitis nimio frigore ꝯſtrictis in quibꝰ motus voluntarius impeditur. vnde vnusalium conſtringere non poteſt. Itē quādoqꝫ ex partiū corporis inciſione. Nammembrū a corpore preciſum nihil omninō ſentit etiā ſi concuſſum fuerit penitꝰvel combuſtum. Item membrū etiā manēs in corpore ſi fuerit aliquo caſu mortuum vel putrefactū ſenſu tangibili omnino priuatur. tanto enī ſenſus tactusgrauius patitur quanto ꝓfundius ī neruis ſenſibilibus vulneratur. Iteꝫ cū dolor ſenſus ſit rei nociue contingens ex ꝑtium diſcontinuatione. res inferens dolorem membro maxime ledit tactum ⁊maximam infert corꝑi paſſionē ⁊ grauem efficit immutatiōem. Nam omneſenſatum immutationē facit in organoſenſitiui ſui. vt dicit philoſophus. Itēplures immutatōes faciunt ſenſata tactus qͣꝫ aliorum ſenſuum. groſſior enimeſt et materialior ceteris ſenſibus. (etideo fortius retinet impreſſiones conuenientis ⁊ inconuenientis. Iem quiatactus eſt ſenſus vniuerſalis adherensſingulis partibus. ad vniuerſalem deſtructionem tactus deſtruitur ſubiectuꝫtotius animalis. Non ſic eſt de alijs ſenſibus. Deſtructo enim ſenſu viſusⁱ alievirtutes animalis ꝓpter hoc non deſtruuntur ymmo quādoqꝫ in ſuis actionibꝰfortius intendūtur. ſed deſtructo tactudeſtruitur omnis ſenſus. vnde patet ꝙſenſus tactus eſt ſubiectū omniū alioꝝſenſuum ⁊ fundamentum Item cū quatuor ſenſus alij ſingulari et propriumſenſatum habeāt. ⁊ obiectū ſcilicet ꝙ ſiccadit in vno ſenſu/ ꝙ nō in alio ſicut calor in viſu. ſapor in guſtu ⁊c̄. Solus tactus eſt qui omnibus alijs organis ſenſuum/ ſuas imprimit paſſiones. Eſt eīcōmune omnibus ſenſibus ꝙ propriahabent obiecta et ſenſata in quibus nōerrant niſi caſu. propter quedā enim accidentia contingit ſenſum particularēerrare. qꝛ vt dicit Axeſ. hmōi faciūt ſepe fantaſiā mentiri vt patet in viſu quiiudicat ſtellam magnam eſſe paruampropter magnam diſtantiam ſitus. etguſtū qui dicit amarū dulce et econuerſo propter palati infectionē et ſic de aliis contingit. Eōmune igitur eſt ⁊ generale ꝙ omnes ſenſus ꝑticulares exteriores a ꝯmuni ſenſu īteriori tanqͣꝫ lineequedam a centro particulariter exeunt⁊ ſecundum varias eorum paſſiōes organa ſenſitiua ꝑficiunt. et ſuorum ſenſatorum formas ⁊ ſimilitudines ad ſenſum communem ſingulariter reducuntquo mediante de ſinguloꝝ proprietatibus et differentijs quantū eorū actioni congruit iudicant et diſcernunt. Ethec dicta de proprietatibus virtutumet ſenſuum iam ſufficiant.¶ A. XXII. De hi.que exiguntur ad perfectioneꝫ natureIcut ad regimē nature exigūtur ſenſus ⁊ virtutes. ita ad ꝑfectionem eiuſdem exigunturneceſſario ſpiritus quidam/ quorum beneficio et motu continuo; tam ſenſusquam virtutes in amīalibus moderantur; vt ſuas peragant actiones. Dicitur autem ſpiritus prout hic ſumitur/quedā ſubſtantia ſubtilis et aerea; virtutes corporis excitans ad ſuas peragēdas actiones. Uel ſicut dicitur in libroſpiritus ⁊ anīe. Spiritus eſt quoddaꝫcorpus ſubtile vi caloris generatum ⁊in humano corpore per venas corporisviuificans/ et per arterias pulſatiles;anhelitum/ vitam atqꝫ pulſum animalibus adminiſtrās. ſenſum et motū volūtariū. mediantibus neruis ⁊ muſculisoꝑas in corporibus animatis Hic ſpūs