Liber tertius.res in ipſis dominantur. et hoc fit quādo non ſaporanda ſentit. vel quando ſaporanda ſub propria qualitate non apprehendit et hoc accidit quando/ ſingularis humor in lingue ſubſtantia dominatur. verbi gratia. ſi dominatur colera rubea omnia ſentit amara. ⁊ ſi ſalſūfleuma ſentit ſalſa ⁊ ſic de alijs vt patetin febricitantibus in quibus dominiūcorrupti humoris guſtum inficit et corrumpit. Immutatur etiam quādo leditur per maliciam rei. que guſtatur. vt patet in aloe. ⁊ in alijs nimis amaris quorū horrore guſtus aſperatur. delectaturautē guſtus in dulcibus ꝓpter illa quāhabet cum dulcedine; aſſimilationem.quia dulcedo que fundatur ſuꝑ caliduꝫet humidum ſimilis eſt omnibus membris que dulcibus maxime nutriunturdulciā enim multi ſunt nutrimenti. etdefacili membris aſſimilantur ſicut dicit. Iſaac in dieter.¶ A. XX¶ De tactuActus eſt ſenſus ſpecierum tangibilium ꝑceptiuus. Nam ꝟtute tactus anima apprehendit calidum ⁊ humidū frigidum ⁊ ſiccuꝫ. molle ⁊ durum. lene ⁊ aſperum. Uel ẜm Auicen̄. tactus eſt vis ordinata in neruis totius corporis ad apprebendendū qd̓ tangit. Hic autem ſenſus licet ſit in omnibus partibus prīcipaliter tamē viget involis manuū ⁊ in pſantis quas naturatemperatas iſta cōpoſuit ratione vt ſcilicet calida ⁊ frigida facilius perſentirent. ſunt autem he ꝑtes concaue vt tāgenda melius percipiantur. et tenendamelius et fortius teneantur. Neruoſevt ibi vigeat ſenſibilitas. qꝛ omne neruo ſum ſenſibile eſt Temperate vt a qͣlibet re temperata facilius immutenturObiectum itaqꝫ ſiue fenſatum tactusdici poteſt cōpoſitio primarum qualitatum et quedam cōuenientia ad illas. vtaſperum lene. durum moſle. Item borūextremis ſenſus tactus leditur. vt patꝫin nimis calido ⁊ nimis frigido in mediis naturā delectatur. vt in tepido. Adiſtum auteꝫ ſenſum perficiēdum exigūt̉iſta ſcilicet cauſa efficiens. et hec eſt deriuatio ſpiritꝰ animalis ad organa tactus. Item inſtrumentum conueniens⁊ hoc eſt duplex. ſcꝫ nerui d̓ cerebro egredientes ſingulis membris ſpirituꝫ ānimalem deferentes. Secūdariū vero inſtrumentū eſt caro in qua nerui inuoluti ſunt et infixi per quos virtus tangibilis operatur. Nam ipſis mediantibusſpeciēs rei tangibilis anime iudicio deportatur Item tertium exigitur. ſcilicetexteriorum cooꝑatio que eſt neceſſariavt res tangenda organo tactus appropinquet ex cuius appropinquatione ſpiritus animalis in carne ⁊ neruis exiſtesimmutetur et immutatus proprietateꝫrei tacte repreſentet. ⁊ ſic ſenſus iſte inſua actione fit completus vt dicit Cōſtan. Hoc autem eſt proprium ſenſustactus ꝙ omnes alij ſenſus habent ſingulare membrum et organum ſue actioni ſpecialiter deputatum Solus autemtactus eſt generaliter in membris omnibus exceptis pilis et crinibus ⁊ pedūac manuum vnguibus in quibus non ēneruus et per conſequens neqꝫ ſenſus.Hic ſenſus pre omnibus alijs magis ēterreſtris atqꝫ groſſus. et ideo aſpera etdura ⁊ cetera huiuſmodi terreſtres paſſiones ſenſibus alijs ſimilitudinis gratia perfectius cōprehendit. Hic ſenſusqͣꝫuis alijs ſenſibus ratiōe obiectorumvideatur groſſior eſſe. ſuppoſitis tamenalijs iudicatur eſſe vtilior. qꝛ qͣꝫuisʸ alijſenſus poſſint aliqualiter eē ſine tactutamen bene ⁊ complete eſſe ſine tactueſt impoſſibile. vt dicit philoſophꝰ. vnde generalior eſt tactus ceteris. tum qꝛper omnes corporis particulas diffunditur. tum quia omnibus alijs ſenſibuscooperatur precipue guſtui. Hi eumduo ſenſus. ſcilicet guſtus et tactusſunt magis continui cum ipſo corde. etideo ſunt magis deeſſe animalis et d̓ ſuis ſenſatis iudicant expreſſius et obiectis Om̄e enim membrorum habet vnum neruum vel duos quibus ſenſus/tactus et motus voluntarius perficitur⁊ completur ſicut in anathomīa Cōſta.inuenitur. Leditur aūt iſte ſenſus tactꝰ