Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

et huiuſmodi. Hic ſenſus propter ſuiſubtilitatem quando bene diſponiturꝭvirtutem animalem cōfortat et a fumoſitate ſuꝑflua euacuat et econuerſo qn̄corruptus eſt aliquo caſu vel infectusvirtus animalis leditur et in ſuis actionibus impeditur. Dicit etiam areſtotiles. libro duodecimo. ſenſus olfactꝰnon eſt niſi per actionem aeris in animali habenti naſum qui eſt/ membrumin medio aliorum ſenſuum poſitum inanteriori parte capitis propter iuuamentum anhelitus. Omne animal habens pulmonem habet naſum vel aliud loco naſi propter anhelitus iuuamētum. Unde patet organum olfactusnon ſolum eſt in animalibus ad decētiam et decorem. verum etiam ad peficiendum virtutem ſpiritus animalis et adtribuendum virtuti vitali in corde adiutorium et vigorem. Hec virtus ſcilicet odoratiua viget in quadrupedibusAnde et ſolo odore diſcernūt inter herbas ſalubres et venenoſas et precipuein ſymeis que eque vel magis diſcernūtinter cibos et cibos per olfactum qͣꝫ perguſtum. Deinde in canibus viget̉ maxime illa virtus qui ſolius odoris ductu ad ſentiendum animalium veſtigia viuacitate olfactus infallibiliterprehendunt. viget etiam in volatilibusprecipue in vulturibus quia ſecundumAmbro. in exameron. et Iſidoruꝫ libroduodecimo. capitulo ſexto. ita ſunt viuacis olfactus vltra maria cadaueraſentiunt in his ergo in alijs operationis nature conditionibus. admirandaeſt diuina ſapientia que per iſta et aliaſimilia dat nobis quodammodo intelligere qualiter per iſta ſenſata materialia ad intellectum eoruꝫ que ſunt ſupraſenſum ſint paulatim cordis interioraad intelligentiam ſpiritualium promouenda. et propter hoc iſta ſimpliciter ēin hoc opuſculo mea intentō finis meus. Hec de olfactu dicta ſufficiant.Capitulum viceſimum. de guſtuUſtus eſt propie ſenſus ſaporum perceptiuus Ad queꝫ guſtum ſenſibiliter perficiendūneceſſaria ſunt illa cauſaliaeffectiua materialia informatiua queet in alijs ſenſibus iam ſunt dicta.virtus animalis eſt cauſa efficiens. cauſa materialis et inſtrumentalis eſt lingua propria cum ſuis arterijs. ſpiritumanimalem ad perfectionem virtutisſtabilis perficiens. Que quidem qgua ẜm ſue ſubſtantie complexionem.eſt concaua poroſa humida et inſipida.Chncaua quidem eſt vt ſui concauitatehumoroſitatem rei guſtabilis reſolutāin ſe ſuſcipiat. poroſa vt quod eſſet groſſum vel ſubtile de re guſtanda. ad nernoſlingue libere ſubintraret. vt virtus attractiua ad perficiendum ea plus vigeret. humida quidem eſt vt cooperaretur ad acceptorum diſſolutionem. vt ſialiqua ficca et dura forſitan lingue velpalato applicarētur humiditate linguead digeſtionem ſiue qualemcunqꝫ reſolutionem facilius aptarentur. Erat etiam et inſipida vt eſſet cuiuſlibet reiſaporis faciliuſ receptiua ſicut aqua queſi determinatum ſaporem haberet alterius qualitatem percipere non valeret Fitautem guſtus hoc modo. Duo nerui inmedio lingue infiguntur. qui poſtmodūin multos ramos. in extremitatibus lateralibus lingue diſpertiuntur et per eoſſpiritus animalis in linguaꝫ deferturCum ergo res guſtanda ſubintrat linguam vel poros neruorum ſpiritus animalis exiſtens ibi immutatur ẜm eiusproprietates quas poſtea iudicō animerepreſentat. guſtus ergo tanto olfactugroſſior eſt quanto fumus aquā ſubtilior inuenitur. quia odoratus natura eſtfumoſa. guſtus autē ſenſibilitas humectatio eſt aquoſa. vt dicit Conſtan. Hicſenſus animali ꝑutilis eſt ad indiuiduiconſeruationem. guſtu enim corruptovel ablato vis nutritiua deficit et ſic ſubſtantia animalis paulatiꝫ perit. Guſtusautem corrumpitur quando ſua inſtrumenta ledunt̉ vel quādo corrupti humo