Druckschrift 
Quaestiones de duodecim quodlibet
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quodlibet

ſunt in tempore: ſed prout ſunt in eternitate .ſ. ꝓut ſunt pn̄tia. hoc tam neceſſaria qͣꝫ contingentia. vnde oīagnoſcit tanqͣꝫ pn̄tia in ſua pn̄tialitateCum ergo etiam intellectꝰ noſter certitudinaliter cognoſcat pn̄tia. multomagis deus omnia ſibi p̄ſentia certitudinaliter cognoſcit: ex quo nulla neceſſitas rebus cognitis inducitur. ſicut videmus aliquis exiſtens in loco eminenti videt certitudinaliter ordinem venientiū aliquorum eūtiumper vias. alius in plano exiſtens videt niſi que ſunt ſibi preſentia. tamen hominibus iſtis ex hoc nulla neceſſitas impōitur. Nam hoc non eſtniſi ex hoc in alto exiſtens intuetur omnia vt p̄ſentia que eunti in plano ſunt preterita ſcilicꝫ illa que retroſunt. Preſentia illa .ſ. que ſunt iuxtaſe futura illa .ſ. que anteriora ſunt.Qd̓ aūt voluntas diuina certitudinem habeat: tamen neceſſitateꝫimponat. ſic patet. Uoluntas enī deieſt efficax perfecta cauſa oīumrerūqꝛ omnia quecunqꝫ voluit dominusfecit. Cuius perfectio efficacia apparet ex hoc non ſolum mouet cauſat res: ſed etiam dat eis talem modum cauſandi. inquātum cuilibet reideterminatū modum ꝯtulit: quo ſuoſeffectus produceret. Unde quia ipſevoluit quedam eſſe in vniuerſo neceſſaria: quedam contingentia: conſtituit quadam cauſas: qͥbus contulitvt ꝯtīgēter cārent: qͣſdā qͥbus ꝯtulitvt neceſſario cārent effectus. Un̄ voluit iſtū vel illū effectum ſolū eſſeſꝫ etiam tali eſſe .ſ. vel ꝯtingenter.

vel neceſſario. ſicut voluit petrum ſolum currere: ſꝫ etiā contingentercurrere. ſimiliter voluit iſtū vel illūhoī ſaluare: ſꝫ eo modo vt arbitrij libertatē non perderet. ſic Petrusvel Martinus ſaluetur: hꝫ duas cāsvnam .ſ. voluntatē diuinam. hec hꝫcertitudinē. Aliā libeꝝ arbitriumhec hꝫ ꝯtingentiam. Et ſic eſt in alijſrebuſ. qꝛ ſi ſint contingentia proueniteis ex proxima. Quod ꝟo ſint certa neceſſaria: ꝓuenit eis ex prima.Unde prima cauſa rerum .ſ. diuīa voluntas etiam de contingentibus certitudinē habet. ex qua quidem certitudine non imponitur ipſis rebꝰ aliquaneceſſitas. qꝛ non ſolum vult ea eſſe.Sed tali modo eſſe. ſcilicet neceſſariovel contingenter. vt dictum eſt. Qd̓vero predeſtinatio certitudinem habeat neceſſitatem non imponat: ſil̓rpatet. Motus enim vel directo velpropoſitum dirigendi in finem quodeſt ipſa predeſtinatio eſt ſecundumſtitutionem ordinem cauſarum adeo conſtitutarum. Conſtat auteꝫquando ſunt due cauſe ordinate: quarum vna eſt neceſſaria alia contingens: effectus ſemper eſt contingensIn predeſtinatione autem ſunt duecauſe. Quarum vna eſt neceſſaria .ſ.ipſe deus. alia eſt contingenſ. ſcilicꝫipſum liberum arbitrium. ideo opꝰeffectum predeſtinationis contingentem eſſe. Unde quia deus ſcit vultiſtum vel illuꝫ conſequi talem finempredeſtinatio certitudinem habet. qꝛvero deus vult vt ſecundum libertatem arbitrij in talem finem dirigat̉.