Druckschrift 
De civitate dei
Einzelbild herunterladen
 

fuit. Secundo ibi. iſte inquam vir tantus ⁊cͣ.on̄dit ꝙ quātū comei p̄t ip̄e de dijs male ſenſerit. Primiū vero on̄dit tam ꝑ dicta tullij qͣꝫetiā ꝑ dicta terentiam. tullius enim in librisachademicis valde cōmēdat varronē. Suntaut tres libri achademicoꝝ tullij ī quoꝝ pͥmodicit tullius id qd̓ hic allegat aug. Et infra. Et in eis libris ⁊cͣ. hic notat aug̓. verbū tullij de varrone. nā tulluil tenuit doctrinā achademicoꝝ ph̓oꝝ qui negat oīm rerū certitudine. ut pꝫ in libris achademicis ⁊ tn̄ loquēs devarrone cū om̄ī certitudine ꝯmendant eū dicens ſme vlla dubitacōe doctiſſimo ⁊ ita tullius contradicit ſue opimoni ꝓprie. Et infra. In pͥmo aūt libro ⁊cͣ. Intellectus eoꝝ q̄ hicdicit tullius patꝫ ex hijs que dic̄ aug̓. ſeqn̄ticapl̓o. ubi materia libroꝝ varronis ꝯmemorat. Et infra. Et terētianus elegatiſſio ⁊cͣ.Et infra. Iſte inquā vir tātus ⁊cͣ. hic oſtēdit btūs aug. quatuꝫ coincipt varrone maleſenſiſſe de dijs romanoꝝ. hoc aut p̄t conici pͥmo qꝛ multa ꝯtemneda ⁊ deteſtāda ſcribit deeis. et nō ē veriſil̓e ꝙ tātus vir ſentiret ī cordeſuo talia poſſe eſſe. ſcd̓o qꝛ dic̄ ſe timere ne dijꝑeat a memorijs hoīm ⁊ ruat ⁊ ideo libros ſcribit d̓ dijs ut eoꝝ memoria r̓maneat apd̓ bonoſet hoc dicit magis eſſe vtile qͣꝫ ꝙ inetellus eteneas fecerūt. q̄ ſcꝫ extulerūt deos de incendioet tn̄ talia legenda ꝓdijt de dijs ⁊ nō occultauit ea. ſicut alij qͥ ſacra deoꝝ occultauerūt. ſedea publicauit q̄ religioni vere iudico oīm ſapientu valde repugnat. et ideo vid̓r ꝙ aliter ſenſerit qͣꝫ ſcripſerit. ſꝫ qꝛ nō audebat ꝓpter ꝯſuetudinē ⁊ legē ciuiū clare expͥme̓ id qd̓ de dijsſenſit ideo ea quibꝫ mouebatur ad male ſenciendū de ip̄is exp̄ſſit ſub ſpecie ꝯmēdāde religionis. De inetello vero quō extulit veſtaꝫ deincedio dictū fuit libro. iiij. ca. xviij. De eneaetiā quō tulit deos penates de incendio dictūeſt libro pͥmo capl̓o. iij.pͣ adraginta et vnū libros ⁊cͣ. In hͦ ca..iij. arguit btus aug̓. Itra deoꝝ cultū ex libriſvarronis. Et facit duo. qꝛ pͥmo tradit numerum ordinē ⁊ diſtinctōem libroꝝ varronis.Scd̓o ibi. in hac tota ſerie ex ordine libroꝝ eius ⁊ cauſa ordinis inuehit ꝯtra deos. Quātum ad pͥmū dicit aug̓. eū ſcripſiſſe .xlj. librosin quoꝝ. .xxv. tractat de rebꝫ hūanis. et eoꝝ pͥmus eſt qͣſi ꝓhemialis. reliquos vero. xxiiij.diuidit ẜm qͣtuor matei̓as de qͥbꝫ agit ī qͣtuorſenarijs libroꝝ. de rebꝫ vero diuinis ſcpͥſit poſteriores. xvj libros quoꝝ pͥmus eſt ꝓhermalis. reſiduos vero. xv. libros diuidit ẜm quiqꝫmaterias in quiqꝫ ternarios libroꝝ. Et infra Tercius de quidecim viris ſacroꝝ. Iſti. xv.habebāt ſpecialē curā ſacrorū ⁊ p̄erāt ſacris.Iſti etiā ſicut dicit A. gellius libro pͥmo. cū dijimimortales ꝯſulendi ſūt ad libros ſibillinostanqͣꝫ ad oraculum adeūt. Et infra. In vnooꝝ de ſacellis. altero de ſacris edibus. diffe-rentia fuit inter ſacella ⁊ ſacras edes. que mōinter capellas priuatas q̄ deſeruuit vmi domuivel familie ⁊ eccīas ꝯn̄es. nam in ſacellis colebatur dij penates quos quilibꝫ iuxta deuocōꝫſuā. ſibi elegit aut fecit. Dicit aūt trebacius libro. ij. de religionibꝫ. ꝙ ſacellus eſt locus deoſacratus cū ara. Edes vero ſacre erant loca inquibꝫ publice colebatur dij. loca vero religioſa ſūt vbi eſt ſepultura etiā ſi nō ſit ibi ſacellūveltemplū. ut pꝫ in ſtatutis de rerū diuiſioneEt infra. Im dedit ꝯſecracōnes alteri ſacrapͥuata ⁊c. Conſecracō eſt actus ſacerdotis qͦaliquid cōſecratur. Sꝫ ſacra pͥuata ⁊ publicadicebatur ea q̄ ꝑtinebat ad cultū deoꝝ pͥuatorū ⁊ publicoꝝ. ſic̄ libri ornamēta ſmiulachrorum et ip̄a ſmulachra ⁊ ſacrificia ⁊ hmōi. Etinfra. Dn certi ⁊c̓. deos certos vocat eos quorū officiū erat certū. vel origo vel inſtitucō etiācerta. tn̄ erat de ordine plebeioꝝ deoꝝ. nam diſtinguit eos varro ꝯtra deos p̄cipuos. Dij incerti erant quoꝝ oficiū vel inſtitiltio incertafuit. ut patꝫ infra libro. vij. ca. xxvij. Et infra In hac tota ſerie. hic inuehit augͥ. contradeos on̄dens ꝙ ā nullo deoꝝ quos diſtinguitvarro p̄t hō ſperare vitā eterna. et hͦ qꝛ vel inſtituti ſūt ab hoībꝫ. vel a demonibꝫ nō bonis tn̄ſicut ip̄i greci⁊ alij cultores deoꝝ vocāt aliqͦsdemōēs bonos. dꝫ a demonibꝫ malis. ut ꝓbatp̄dicta varronis. Eſt aūt ſciēdū ꝙ hic demōin greco ẜm yſid̓. viij. eth̓iarū. dicitur qͣi ꝑituſet futuroꝝ p̄ſcius. vnde apud eos diſtinguūtur demōēs in cachodemones et calodemonesid eſt malos demonēs ⁊ bonos. Cachos enī idēē qd̓ malū. et calos idē qd̓ bonuꝫ. Arronis igitur ꝯfitētis ⁊cͣ. In hͦ. iiij. ca.ꝯfirmat btus aug̓. hͦ qd̓ ſupͣdixerat coniciendo de mente varronis videlicet ꝙ varromale ſenſerit de dijs. qd̓ qͣꝫuis nō auderet ꝑ alam expͥmere. dedit tn̄ hoc ſubtiliter intellige̓et facit aug̓. in hoc ca. duo pͥmo em̄ recitat dicta varronis ⁊ poſtmodū ibi. aut enī deonimnaturā ⁊cͣ. Ex illis dictis arguit ad ꝓpoſitumſuū. ubi etiā facit duo. qꝛ pͥmo ponit intentumſuū ex dictis varronis q̄ ponūtur in hͦ capl̓o.Scd̓o ibi. itaſe libros. ꝓbat intentū ex dictiseiuſdē recitatis ſupͣ libro. iiij. ca. xxxj.Einde illud quale e ⁊cͣ. In hoc. capl̓o. v.on̄dit btūs aug̓. quō varro diſtinxit triplicē theologia id ē racōeꝫ vel ſermonē de dijsnā theologia d̓r a theos qd̓ ē deus ⁊ logos ẜmovel racō. Et fac̄ in hoc capl̓oduo. nā pͥmo ponittriplex genus theologie ẜm varrone on̄densquō ſingula noīentur. Scd̓o ibi. pͥmū inquitdixi. ꝓſequitur d̓ca varronis de lingulis illistribꝫ generibꝫ. Quātū ad pͥmū ē ſciendumꝙ iſta diuiſio triplicis theologie quā hic pointvarro ꝯcordat cū ea qua poſuit ſceuola pōtifex ſupͣ libro. iiij. ca. xxvij. et forte accepit eaa ſceuola qͥ ſceuola p̄ceſſit eum tꝑe. Et infra. Primū inqͥuit ⁊cͣ. h̓ ꝓſequitur auguſtinꝰ