hiſtorie. ꝙ gracianus admodū inuenis cū iāteneret imperiū ut meſtimabilē multitudine.hoſtiū romanis finibꝫ infuſam cerneret. fretxp̄i potentia bellū incredibili felicitate ꝯfetit.Sꝫ poſtmodū dū cerneret extremuꝫ romanommperio exiciū ꝓpter multitudinē gentiū quecōtra ip̄m imperiū inſurrexerat theodonū abhiſpama accerſitu purpura induit ⁊ imperioorientis ⁊ tracie p̄fecit. dū vero theodolius inoriente ꝓſpere cūcta gerit. quidā noīe maximus vir ſtrēnuus ī britania inuitus creaturimꝑator qͥ gͣcianū dolis circūuentū interfecit.fratrē eius valentimanū auguſtū expulit. quiin oriente ad theodoliū refugiēs ab ip̄o pr̄napietate ſuſceptus mox imꝑio reſtitutus ē ip̄omaximo interfecto in vltionē gratiam occili ⁊valētimam expulli. Et ideo dic h̓ augͥ. ꝙ gracianū deus ꝑmiſit ferro mitius permii qͣꝫ ponipetū magnū deoꝝ multoꝝ cultore de quo dc̄mfuit ſupͣ libro. iij. ca. xiij. qꝛ mors graciam vnidicata fuit ꝑ theodoliū. mors aūt pompei nonpotuit vindicari ꝑ cathone. qui tn̄ ab ip̄o ponipeio qͣi heres ciuilis bellirelictus fuit. hͦ ꝓ tātodicit. qꝛ cū apud theſſalia popeius a iulio ceſare victus ⁊ fugatus eſſꝫ. ut ſuꝑius libro. iij. ca..xiij. dc̄m fuit. ad cathone ſicut narrat lucanꝰlibro. ix. tanqͣꝫ ad duce ⁊ pnͥcipē ſuū ꝯfugerūtreliquie exercituū popei quas ſecucatho millenauibꝫ impoſitas duces ꝑ mare ⁊ fugiēs iuliuceſare cū ip̄is in affrica applicuit. ubi circūdūcedo eos ꝑ loca arenoſa ⁊ qͣſi miua ⁊ etiā ſerpentibꝫ plena multis ſuoꝝ fame ſiti ⁊ eſtu fatigatis ⁊ a ſerpentibꝫ etiā plurimiis ꝯſuptis tanta miſeria affectus ē cū om̄ibꝫ qͥ eū ſecuti fuērant ꝙ maximā eoꝝ ꝑte penituit a iulio celare ſe fugiſſe. Ipſe vero poſtmoduꝫ cū veniſſetvticā ciuitate quadā affricene ſub ceſare viuerēt ſicut ſuꝑius libro pͥmo. ca. xxiij. dc̄m fuit ſeip̄m interfecit. Et infra. ¶ Quē regni participē fecerat ⁊c. vult dice̓ btus augͥ̓. ꝙ gracianus theodoliū fecit ꝑticipe regni. id ē imꝑij.cū tn̄ gracianus hret frem ex alia mr̄e ꝑuulumagis appetes hr̄e fidele lociū quā minis magnū imperiū. qd̓ habuiſſet ſi ſibi ⁊ fratri totuꝫimꝑiū retinuiſſꝫ. Fuit aūt valētimanus fratergͣciani ad modū ꝑuulus ẜm paulū dyaconū.Qde ⁊ ille nō ſolū viuo ⁊cͣ.In hoc ca. xxvj. ꝓbat augͥ. idē ꝙ in pcedeti capl̓o ꝑ ea q̄ geſſit theodoſius xp̄ianiſſimꝰimꝑator. Et facit in hͦ capl̓o duo. Quia pͥmodeſcribit eius pietatē ⁊ ꝓſpeitate. ſcd̓o vero ibiquid aūt fuit eius ⁊cͣ. in pͥma ꝑte facit duo.qꝛ pͥmo on̄dit quō ex pia cauſa interfecit vnūtiranū ſcꝫ maxim. ſcd̓o ibi. aliū tiranū ⁊cͣ. quointerfecit aliū. Dicit aūt in pn̓cipio huius capituli ꝙ theodoſius tāta fide ẜuauit gracianodefuncto. ꝙ fratre eius valētimanū admodūiuuenē. nā ⁊ ip̄e gracianus ẜm paulū dyaconū nō fuit niſi. xxix. anoꝝ qn̄ mortuus e. reſtituit imperio. interfecto maximo. et pupillumſcꝫ valentinianū q̄ admodū pupillus erat paterno cuſtodiuit affectu que tn̄ deſtitutū omiauxilio ſmē om̄i negocio .i. difficultate poterat de medio abſtuliſſe ſi latum regnū caritatippoſuiſſet. Et infra. ¶ Deinde cū maximū ⁊cͣhic tangit augͥ. modū qūo maximuꝫ vicit eivalentimano imꝑiū reſtituit. de quo ſatis habetur in hiſtoria tripertita libro. ix. Ad cuiusintellectu ſciendū ꝙ maximus poſtqͣꝫ interfecerat gracianū ſicut narrat oroſius fuit potetior theodoſio exercitu. ſꝫ cheodolij fiducia eratin dn̄o. Reſidebat aūt maximuſ aquiſcie poſtp̄dicta victoriā habita de graciano. et quidācomes eius andracius noīe ſūma belli admiſtrabat. theodolius aquileiā improuiſus adueniēs. dū andraciꝰ nauali expedicōe incautū theodoſiuꝫ parat p̄uenire ip̄m maximū abimmaniſſimis germanoꝝ tributa ſolo terrore noīs exigente ſme reſiſtentia clauſit. cepitet occidit. qūo ꝯgnnto andraxius ſe de naui invndas p̄cipitauit ⁊ ſuffocatus e. valentimanus vero recepta italia potitus ē imperio. quipoſtmodū galliā trāſiēs cū ibi tranquille rempublicaꝫ ī pace age̓t apud viennā dolo arbogaſtis cōmitis ſui ut ferūt ſtrāgulatus eſt. etut crede̓tur volūtariā ſibi morte cōſciuiſſe laqueo ſuſpenſus ē ¶ Facit aūt aug̓. mencōꝫ deioh̓e heremita quē theodoſius cōſuluit. nā ſic̄d̓r in vitas pr̄m ei dn̄s euidenteꝫ ſpūm ꝓphetie ꝯtulit ita ut nō tm̄ ciibꝫ ⁊ ꝯprouicialibusſuis futura p̄diceret. ſꝫ etiā in particulari theodoſio quos belli exitus ⁊ quibꝫ modis victoriā caꝑet de tyrānis ⁊ ꝙ irrupcōes barbararūgentiū paſſurus eſſꝫ ſepep̄dixit. Et infra. Aliū tyranū eugeniū ⁊cͣ. hic ſciendū ꝙ ſic̄ narrat paulus diaconus libro. xij. in hiſtoria romanoꝝ. arbogaſtes de quo iadc̄m e poſt mortem valentimam eugēmū tyranū creauit. utut ſcꝫ eugemus nomē imperatoris hr̄et ⁊ ipemet imperiū age̓t. Erat aūt cultor ſordidiſſimus ydoloꝝ. et vir ꝯſilio audacia potentiaqꝫmaximus. Contraxit aut vndiqꝫ innumerasinūictaſqꝫ copias. vel romanoꝝ p̄ſidijs. velauxilijs barbaroꝝ. Igitur eugemus atqꝫ arbogaſtes cū inſtructa acie alpui tn̄ſitus tenerent. theodoſius expers cibi ac ſomni in or̄onecota nocte exegit. Et licꝫ ſciret ſe a ſuis deſtitutum ſꝫ tn̄ ignoraret ſe ab hoſtibꝫ circuſeptūfiducial̓r armā ſumēs ſigno crucis. ſignū p̄liodedit. ac ſe in bellū ⁊ ſi nemo ſeque̓tur victorfuturus immiſit. nā conſultus iohannes anachorita eū victurū hoſtes ſpopōderat. Cū igit̉ad cogreſſionē ventū eſſꝫ vehemes turbo a ꝑtethodoſij in ora hoſtiū ruit. qͥ ⁊ ſpicula ab eiusparte miſſa potēter hoſti infigit. ſpicula hoſtium repulit. nec mora parua ſuoꝝdata ſtragetheodoſio ſe hoſtilis exe̓citus ꝓſtrauit. Eugemus captus et interfectus eſt. arbogaſtes ſemanu ꝓpria occidit. De iſta hiſtoria habeturſatis ī ecc̄iaſtica hiſtoria libro. xj. et ī hiſtoria