De feriis.
ceſſabāt ab omni oꝑe: qͣre chriſtiani ne iudaizent ea diefortius debēt oꝑari. de ꝯſe. diſ. iij. ꝑuenit. Et de hoc vide bonam glo. in. l. omnes iudices. C. eo. vbi de iſtis planetis. ¶ Nicolaus. ¶ Abbas.Caſus. Propter neceſſiIceTCaM. tatē ī diebꝰ feſtiuis piſcaIlxi licet: ſeu licet intēdere rei tꝑe ꝑiture. Ita cōiter ſummat̉. vel ſumma ſic. Propter neceſſitatē alimētoꝝ licet diebꝰ feriatis in honorē dei oꝑi ſeruili intēderemaxime circa rem tꝑe ꝑiturā. Et pͦ ponit diuinuꝫ p̄ceptū. Secūdo ꝓpter neceſſitatē dat indulgētiam ꝯͣ illudcū det̓mīatōe: ibi indulgemꝰ ¶ No. pͦ ibi diē dn̄icū feriatū lege diuīa. Itē lege canonica ⁊ lege ciuili. vt. C. e. l.oēs iudices. Et nota duas cauſas huius precepti. Prima ad hūanā quiētē. ſicut em̄ die ſeptimo deus requieuit ab oī oꝑe. vt Geneẜ. ij. ita ⁊ homīes debēt illo tꝑe. i.die dn̄ico quieſcere. Secūda cauſa fuit ad honorē ⁊ reuerentiā altiſſimi: vt ſic hoīes liberius poſſent attendere circa diuīa. ¶ No. ſecūdo ꝙ natalicia ſanctoꝝ martyrum ſunt ſub p̄cepto vt hoīes qͥeſcāt tūc ab oī oꝑe. Nōtn̄ intelligas de natalicijs oīm martyꝝ: ſed de illis qͥ ſuntſpecifice ſub p̄cepto. de qͥbꝰ in. c. fi. j. e. ⁊ in. c. j. de ꝯſe. di.iij. Nec etiā intelligas de natalicijs ꝓprijs .i. die natiuitatis eoꝝ. qꝛ non ſeruamꝰ diem natiuitatis: ſed mortis. intelligit̉ ergo de morte: ⁊ tūc dr̄ eoꝝ natale. qꝛ tunc renaſcunt̉ in ſanguine ſuo ẜm bona oꝑa. vel dic ꝙ tūc renaſcunt̉ ſeu vident̉ nati reſpectu vite eterne. ſunt em̄ tūcextra omnē ꝑiculū tētatōis hūane. ⁊ vide glo. in. c. nō licet in qͣdrageſima. xxxiij. q. iiij. ⁊ hoc veꝝ regularit̓. naꝫgenitricis dei Marie dn̄e noſtre ⁊ ſancti Iohānis baptiſte colimꝰ etiā natiuitatē: vt. jͣ. c. fi. ¶ Itē no. ibi ab omnioꝑe ſeruili ⁊cͣ. ꝙ his diebꝰ feriatis nō eſt inhibitū ſtudere: cū non eſt opus ſeruile: nec horrendū ſeu miſerabilealicui ſicut exercere iuſticiā. tendit em̄ ad illumīatōeꝫ ingenij: de quo dic vt dixi in. c. j. sͣ. e ¶ No. papā poſſe diſpenſare ex certa cauſa circa diſpoſitōem veteris teſtamenti et noui: etiā circa p̄cepta moralia affirmatiua: vteſt hoc p̄ceptū Sabbata ſanctifices ⁊cͣ. ⁊ veritate inſpecta papa potius interp̄tat̉ qͣꝫ relaxet qd̓ ex cauſa pōt iuxta no. ꝑ Inno. in. c. q̄ in eccl̓iaꝝ. de ꝯſti. ⁊ in. c. fi. de conſue. et ꝑ bar. in. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius vel vti. pub. facit qd̓ noͣ. inc. cū ad monuſteriū. de ſta. regū. ⁊. c. qd̓ ſuꝑ his. de vot̓.ꝑ Inno ¶ Nō. ibi parochianꝰ ⁊cͣ. iūcta ſupraſcriptōe ꝗqͥlibet de dioceſi poteſt dici parochianꝰ ep̄i. cōcor. c. adapl̓ice. de deci. ⁊ in. c. j. de rapt̓. quilibet em̄ d̓ dioceſi poteſt recurrere ad ep̄m ſicut ad parochianū. vt no. ī. c. ij.de pe. ⁊ remiſ. li. vj. ⁊ in. c. iij. de offi. archip̄ſby ¶ No. vltimo ꝙ qn̄ ex neceſſitate qͥs intēdit circa opꝰ ſeruile debet ī ꝯpēſationē facere aliquā elemoſynaꝫ. ⁊ facit vt iscū quo ex aliqͣ cauſa diſpenſatur circa ieiuniū faciat aliquā elemoſynā. vide bonā glo. in. c. p̄ſb̓r. lxxxij. di. in ꝟ.denariū. ⁊ facit qd̓ legit̉ et noͣ. in. c. medicamentū. de pedi. j. Op. cū glo. j. videt̉ em̄ ꝙ nō dies ſeptima: ſed prima ſit in obſeruatōe: cū dies ſeptima ſit ſabbatū: et prima ſit dn̄ica. So. dicit glo. j. ꝙ vetus teſtamentū ad literam p̄cipiebat ſeruari diem ſeptimū. ſed nos non ſeruamus illud p̄ceptū ad lr̄aꝫ. ſed ſpūaliter ⁊ mentalit̓ ſicutſeruamꝰ in alijs carnalibꝰ ſacramētis. et dic extra glo. q̄diē dn̄icā pre alijs diebꝰ deputamꝰ ad veneratōem altiſſimi. qꝛ ome fere inſigne inſtitutū a deo in hac die noſcitur inſtitutū. nam in hoc die mūdus aſſumpſit exordiū:⁊ in hoc die reſurrexit a mortuis: vt dicit tex. ī. c. qd̓ diedn̄ico. lxxv. di ¶ Quero qꝛ tex. excipit hic maiores ſolēnitates: q̄ ſunt iſte. glo in ꝟ. maioribꝰ rn̄det ꝙ natiuitasdn̄i oēs dies epaphiniara ⁊cͣ. et adde ẜm Io. an̄. aſſumptioneꝫ beate Marie ꝟginis glorio ſe. ar. de ſen. ex. c. fi.li. vj. Et no. hāc glo. iūcto tex. q̄ dicunt̉ maiores ſolēnitates āni. facit ad ſtatuta ⁊ alias diſpoſitōes ¶ Queroqꝛ lr̄a dicit eccl̓ijs circūpoſitis faciēdā aliquā arrogationem an̄ debeat ītelligi indiſtincte? glo. videt̉ hic obſcu
re loqui. dicit em̄ ꝙ eccleſijs circūpoſitis ⁊ maxime in illis in qͦꝝ territorio captura facta eſt. qꝛ qͣſi p̄diales decime cenſent̉. vn̄ ſaltē ꝓ decima ꝑte eius ſoluāt ẜm glo. ſꝫvt dixi glo. loquit̉ hic obſcure. ſi em̄ iſte decime cenſentur p̄diales: ergo illi eccleſie tm̄ in cuius territorio factaeſt captura debet fieri ſolutio ⁊ nō in alia. vt ī. c. fi. d̓ paroch̓. Item nō debet dicere qͣſi. qꝛ iſta dictio regularit̓minuit. quid gͦ dicendū? Tan. ⁊ Uin. ꝑ illā decre. ſignificauit. dixerūt eccl̓iam in cuiꝰ parochia eſt piſcator debere hr̄e decimā: niſi cōſuetudo habeat ꝙ ſoluat̉ parochijs ꝑſonarū. Goff. dicit ꝙ dabunt̉ due decime p̄diales ⁊ ꝑſonales. vel ẜm eū loquit̉ hic de elemoſyna. ⁊ hocvltimū mihi plus placet. nā hic ꝯiūgit eccl̓ias vicinas cūpauꝑibꝰ. ⁊ ſic non largit̉ rōne decimarū: ſed intuitu elemoſyne. Item iſte decime ꝓprie debent̉ eccl̓ie parochiali ⁊ nō eccl̓ijs circūpoſitis cū capiant̉ in mari. et ſic nō īcludant̉ certo loco: ſicut dicimꝰ de venatōe. ſecus ſi caperent̉ in ſtagno. de quo dic vt no. in. c. non eſt. de deci. fitergo iſta largitas vltra decimā eccl̓ie debitā parochiali⁊ fit intuitu elemoſyne ⁊ in recompenſatōem huius indulgentie. naꝫ ⁊ ſi fit ceptura nō in diebꝰ feriatis: nihilominꝰ debet̉ decima ꝑſonalis ſicut d̓ venationē: ⁊ tn̄ nihiltūc dr̄ de eccl̓ijs circupoſitis. ergo nō loquit̉ de decimiscū ille om̄i tꝑe ſint ſoluēde eccl̓ie. jͣ. d̓ deci. c. ex trāſmiſſa.¶ Extra glo. opp. ꝯͣ tex. ⁊ videt̉ ꝙ oīa feſta ſint deputata ⁊ inſtituta ob reuerentiā dei: cuiꝰ ꝯͣriū innuit hec lr̄a.So. Hoſti. fatet̉ ꝯͣriū. et dicit ꝙ q̄dā ſolēnitates ſt̓ ſpecialiter deputate ad honorē dei. ſicut natiuitas: circūciſio: epiphania: reſurrectio: aſcēſio ⁊ penthecoſtes. Cōcludo ergo general̓r ꝙ oīa feſta ſunt ei deputata vt ī cōtrario. ſed iſta ſpecial̓r ſicut ī ſimili q̄libet ciuitas poteſtappellari vrbs: ſed ſimpl̓r dicta intelligit̉ roma ꝑ excellētiam. inſti. d̓ iurena. ⁊ gen. ciui. §. ſed quotiēs ¶ Opp. ſecūdo in eo ꝙ papa loquit̉ vni in plurali. ꝯͣ. c. qͣꝫ graui. decri. fal. So. dicit Egi. ꝙ in antiqͣ ſcribebat̉ ep̄o ⁊ capitulo. Et ex no. ꝙ qͥlibet d̓ dioceſi poteſt appellari parochianus ep̄i ⁊ capituli. faciūt em̄ vnū corpus. de his q̄ fi.a p̄la. c. nouit. ſic eadē rōne clericꝰ iurat obedientiā epiſcopo ⁊ capitulo. vt in. c. cū clerici. de ver. ſig ¶ Ultimoquero d̓ qua neceſſitatē intelligit̉ iſte tex. Doc. hic ſentiunt ꝙ d̓ neceſſitate panis. nā in illis ꝑtibꝰ panis deeſt.vt in. c. licꝫ. jͣ. de pe. ⁊ remiſ. qd̓ eſt pars iſtius. dicūt tn̄ ꝙex eadem cauſa cōcedit̉ qn̄qꝫ opus agriculture ne pereat modico momēto ꝯmoditas celeſti ꝓuiſione cōceſſa.vt. l. omnes iudices. C. e. ⁊ ar. d̓ tre. ⁊ pace. c. ij. ⁊ ꝑ hͦ vl̓timū dico ꝙ prima expoſitio ad iſtum tex. eſt nimis ſtricta. vnde intellige d̓ qͣlibet neceſſitate alimentoꝝ q̄ poteſt non ſolū in p̄ſenti: ſed etiam in futurū cōtingere. vtqꝛ allecia appropinquāt certo temꝑe anni. ⁊ niſi tūc capiantur inde recedūt. ⁊ ſic in futuruꝫ forte temꝑe qͣdrageſimali non habent̉ ſicut dicunt de collectōe meſſiumvt ꝓ neceſſitate que poteſt cōtingere in futurū licitū ſitinſiſtere diebus feriatis ſi dilatio eſt illatura damnuꝫ ⁊incōmoditateꝫ. nam neceſſitas excipitur ab obſeruātia.jͣ. e. c. fi. ⁊ licitū eſt ꝓuidere ꝓ futuro temꝑe: vt in. c. habebat dn̄s. xij. q. j. ¶ Et nota etiā ex dictis doc. iuncto iſtotex. diſpoſitōem illius. l. omnes iudices. eſſe approbataꝫiure noſtro hoc eſt iure canonico.Caſus. Tres ſeptima¶ ApellanuS. ne quibus canon ꝓhibet fieri nuptias ante feſtum Iohannis baptiſte non ꝯtinuant̉ feſto: ſed intelligit̉ de ſeptimana aſcēſionis cū duabus ſequētibus. h. d. Cōmunis diuiſio. ſecunda ibi. quia igit̉ ¶ Nota ꝙ etiam in ſtatuto principis verha ponūtur qn̄qꝫ improprie ẜm ꝙ vulgares vtūtur. ſimile in. c. j. de tornea. canon em̄ de quo hic fit mentio qui habetur. xxxiij. q. iiij. non oportꝫ. fecit mentionēde feſto ſancti Iohānis baptiſte. et ex quadā cōmuni locutione vulgariū dicentiū circa feſtum ſancti Iohāniaſunt tres ſeptimane temꝑis feriati nō ꝙ in veritate ha