De iuramento calumnie loꝯ
calūnie debet habere tp̄s ad deliberandū ſi dicit ſe dubitare. idē videt̉ velle glo. in. l. ij. §. qd̓ obſeruari. C. e.ꝑ. l. ſi debitor. ff. de peti. heredit. ⁊. l. qui interrogat̉. ff.de interroga. ac. ⁊ vr ſequi hic Io. an̄. qꝛ eque p̄iudicatrn̄ſio de credulitate ſicut de veritate. vt no. glo. in. c. exlr̄is. de iureiurā. ⁊ ſpe. in ti. d̓ poſi. §. vj. ver. h̓ tn̄. ⁊ Cy.in. l. ij. p̄al. ideo nō dꝫ ex arrupto rn̄dere. alij al̓r. vt no.in. d. l. ij. §. qd̓ obſeruari. ⁊ ſpe. in ti. de iura. calū. ad fi. ſꝫbreuiter cōcludo cōcordando opi. ꝙ aut q̄rit̉ nūquiddebeāt dari inducie ad iurandū de calūnia. aut nunqͥdſunt p̄ſtande ad rn̄dēdū poſitōibꝰ ſeu interrogatōibꝰq̄ poſtea fiunt virtute iuramēti de calūnia p̄ſtiti. nā iuramentū de calūnia hꝫ inter cetera illud capl̓m ꝙ ſi veritas q̄rit̉ nō dꝫ inficiari vt no. in. c. j. sͣ. eo. ⁊ ꝓbat̉ in. c.ceterū sͣ. e. Primo caſu cōcludo ꝙ aut exigit̉ iuramētum de calūnia ab eo qui rn̄dit libello ⁊ non dꝫ hr̄e inducias ad iurandū de calūnia. qꝛ ſatis potuit deliberare an cā videat̉ ſibi iuſta qn̄ habuit terminū ad rn̄dendum libello. ar. opti. in. c. ij. de dila. vn̄ nihil noui tūc exigit̉. nō ergo pōt p̄tendere aliquā dubitationē niſi forte aliquid inopinatū ⁊ nouū nunc emerſiſſet. vt qꝛ forte poſt rn̄ſioneꝫ ad deliberandū reperit inſtr̄m in arcapaterna qd̓ facit eum dubitare. tunc ſatis puto inducias dandas. p̄t em̄ eſſe qd̓ nō credat neqꝫ diſcredat ſeddubitet ⁊ cū hͦ tēperio intelligo ſpe. in ti. de iura. calū.ad fi. vbi dic inducias nō dādas. ⁊ Bar. in. l. iuſiurandum qd̓ ad pecunias. ff. de iureiurā. vbi dicit dandas.aut eſt alius qͣꝫ ille qui rn̄dit ad libellū. vtputa ꝓcurator qͥ tenet̉ iurare etiā ſi dn̄s ꝑ ſe iurauit. vt in. c. ij. eo.ti. li. vj. vel eſt heres qͥ ſucceſſit poſtqͣꝫ defunctus rn̄ditad libellū. ⁊ tunc ſatis puto inducias dandas vt ſic informet ſe de qͣlitate cāe. qꝛ pōt eſſe ꝙ non credat neqꝫdiſcredat ſꝫ titubet. Aut iuramēto iam p̄ſtito interrogat̉ qͥs virtute illius iuramēti vt rn̄deat interrogationibꝰ ſeu poſitioni iam facte. ⁊ tunc aſſumo dicta Bar.in. l. ij. §. qd̓ obſeruari. C. e. ti. ꝙ aut interrogatio fit defacto ꝓprio ⁊ longinqͦ ⁊ dꝫ dari terminus ad deliberādum qꝛ memoria hoīs eſt labilis. vt. l. ꝑegre. in pͥn. ff. d̓acqͥ. poſſ. ⁊. l. hac cōſultiſſima. §. hac cum hūana. C. quiteſ. fa. poſ. ⁊. l. ij. C. d̓ veteri iure enucle. ibi oīm haberememoriā ⁊cͣ. xxiij. di. p̄terea. vbi etiā papam fallit obliuio. fa. c. cū illorū. de ſen. ex. ſi eſt de facto recēti ⁊ ꝓpriotunc fiquidē erat negociū valde implicitū dꝫ dari terminus ad deliberādū. ar. in. l. pe. ff. de cōfeſ. ⁊. l. emptor.§. lutius. ff. de pac. ⁊ qd̓ no. in. c. ab excōicato. de reſcri.et in p̄allegato. c. cum illorū. ſi nō erat implicitū nō dꝫdari terminus ad deliberanduꝫ. vt. l. qͣꝫqͣꝫ. ff. ad vellei.Si ꝟo poſitō cōtinet factū alienū. ⁊ tūc ſunt opi. nunꝗͥd teneat̉ rn̄dere. nam glo. in. d. l. ij. ⁊ in. c. ij. de ꝯfeſ. li.vj. vident̉ velle ꝙ nō teneat̉ rn̄dere. ar. in. l. marcellusff. rerū amo. ſꝫ certe vt dicit Bar. illa lex loquit̉ in iuramento veritatis. hͨ vero loquit̉ de iuramēto credulitatis. Et iō cōcludēdū ꝙ debeat rn̄dere. tn̄ ſi dubitat debet habere terminum ad deliberādum. et ſi dubitat p̄tdicere dubito. ꝓ hͦ vide qd̓ no. gl. in. c. ij. de teſti. li. vj.et in cle. ſepe. de ver. ſig. vbi ponunt̉ multa exēpla poſitionū q̄ concernūt factū alienū. ⁊ facit qd̓ nō. Inn. inc. dudū. ij. de elec. ⁊ vbi dixi ꝙ debet habere inducias.intellige niſi ſit tale factuꝫ ſuꝑ quo fit interrogatio vtcōcludat̉ ſaltē generaliter in libello cōtentꝭ. nam ſipotuit deliberare in rn̄ſione ad libellū. certe non habebitnouas inducias. arg. in. d. c. ij. de dila. niſi aliquid nouiemerſerit vt. sͣ. dixi. bonus ergo iudex hͦ arbitrabit̉ anſint dande vel nō qui conſcīam ſuā informabit ex p̄dictis. ⁊ qd̓ dixi de rn̄ſione ad poſitiones ꝑ iuramentuꝫcalūnie idem dic in rn̄ſione q̄ fit ꝑ iuramentū de veritate. ad hͦ qd̓ le. ⁊ no. in. c. ij. de teſti. li. vj. eque em̄ vt. sͣ. dixi p̄iudicat iuramentū de credulitate ſicut de veritateet ad p̄dicta vide qd̓ no. in ſpe. in ti. de poſi. §. vj. verſi.item no. ⁊ Io. an. in addi. ſpe. in. §. vlti. ad fi. e. ti. de iu-
ramēto calū. ¶ An aūt ꝓcurator debeat hr̄e terminūad rn̄dendū poſttionibꝰ: dic vt no. in. c. dilectus. de ꝓcur. vbi general̓r tractat̉ an̄ ⁊ qn̄ ꝓcurator debeat hreinducias ad cōſulendū dn̄m: dic vt no. Bar. in. l. nonſolū. ff. de ꝓcur. ⁊ ꝑ hͦ habes clare ⁊ late hunc articulūdeclaratū. ¶ Sed q̄ro quid de excōicato cōuento andebeat hͦ calūnie iuramentū p̄ſtare? glo. iſta arguit ꝓ ⁊contra ⁊ final̓r cōcludit ꝙ ſic qꝛ exquo dꝫ ⁊ ꝑmittit̉ eirn̄dere. vt in. c. intelleximus de iudi. et ꝑ ꝯn̄s oīa ꝑmittunt̉ ⁊cͣ. Idem ſentit hic Io. an. cū iſtud iuramentū ſitoneris. facit qd̓ no. in. c. cū in eccl̓ijs. de ma. ⁊ obe. ⁊ in. c.lr̄as. de p̄ſump. ⁊ hͦ cōiter tenet̉ qꝛ hͦ iuramētū nō reſpicit cōmodū excōicati ſed potius odiū ne calūniet̉ ⁊ neveritatē inficiat facit qd̓ le. ⁊ no. in. c. cū inter. de excepet in. c. j. de pur. ca. ⁊ in. c. ex ꝑte. jͣ. de ver. ſig. cum ſi. Etꝑ hanc rōnem gl. infert̉ h̓ Io. an. ꝙ pupillus ⁊ minorin caſibꝰ in quibꝰ in iudicio eſſe pn̄t p̄ſtent hͦ iuramētūcalūnie ⁊ remittit ad ſpe. e. ti. §. reſtat. ver. ſed cū pupillus. ⁊ ver. ſꝫ nūquid minor. ⁊ idē no. in. d. l. ij. C. e. ¶ Inglo. in ver. ſi ꝑſone. ⁊ pone exemplū cū agit̉ de momentanea poſſeſſione qͦ caſu pōt minor agere. vt. l. j. C. ſi ꝑvim vl̓ alio mō ergo ꝑ ꝯn̄s pōt iurare. ar. in. l. j. C. ſi minor. ve. eta. impe. glo. in. c. ꝑuuli. xxij. q. v. cōcludit indiſtincte ꝙ pupillus ſi eſt doli capax qꝛ doloſe petere p̄tar. in. c. j. de delic. pue. hͦ ſacr̄m calūnie p̄ſtabit. ar. C. e. l.ij. §. j. Itē de veritate dicēda. nā in puberibꝰ ſumit̉ initium qōnis ⁊ ferula ꝑcutit̉ impubes ꝓ veritate eruenda. vt in. l. j. §. impubes. ff. ad ſyl. Cōcludo ergo latiuspoſt Bar. in. d. l. ij. §. qd̓ obſeruari. ꝙ aut q̄rit̉ nūquidminor vel pupillus debeat iurare de calūnia an nunqͥdde veritate dicēda? Primo caſu dic ꝙ tutor ſiue curator iurare dꝫ nō aūt pupillus vel adultus. vt in. d. l. ij.rō vera eſt qꝛ ipſi adminiſtratores pn̄t ⁊ p̄ſumunt̉ melius ſcire iuſticiā cāe qͣꝫ ipſe pupillus ſeu adultus lꝫ ipſi forte melius ſciāt veritatē facti nō tn̄ pn̄t ita bn̄ diſcernere an foueāt iuſticiā vel ne. ⁊ hͨ rō cōcludit in ꝑtevt ipſe iuret in rebꝰ filij in quibꝰ ipſe hꝫ vſufructuꝫ qipſe eſt legitimus adminiſtrator et nō dꝫ al̓s venire adiudiciū niſi ſciat qͣlitatē ⁊ iuſticiā cāe. vt in. d. l. ij. namet aduocatus iurat vt. l. rem nō nouā. C. de iudi. fortiꝰipſe pater qͥ hꝫ legitimā adminiſtrationē. hͦ puto verūniſi in caſibꝰ in quibꝰ minor hꝫ legitimā ꝑſonā ſtādi iniudicio ⁊ tūc ſicut ipſe ſolus pōt agere ita ⁊ iurare. vthic voluit Io. an̄. ⁊ ſequit̉ do. An. ⁊ Guil. ⁊ glo. in. d. l.ij. ⁊ sͣ. dixi. ⁊ ſic ꝓcedit glo. in. d. c. paruuli. ¶ Quo adſcd̓m de veritatis iuramēto cōclude ꝙ quidā ſunt qͦꝝbona adminiſtrant̉ qͥ carent omni intellectu. vt infantes ⁊ demētes ⁊ furioſi. ⁊ iſti in dubio nō p̄ſtāt iuramētum veritatis. ar. in. d. c. ꝑuuli. ⁊ in. l. j. C. de fal. mo. quidam ſunt ꝗ habēt intellectū ſꝫ imbecillē ⁊ in iſtis dicūtquidā idē ꝙ nō cogunt̉ iurare de veritate dicēda. ar.l. iij. ff. de teſti. ⁊. iiij. q. iij. c. j. ⁊ hͦ tenet Ia. bu. ſꝫ Bart.cōtra cōcludens ꝙ ſi pupillus ſcit veritatē ⁊ eſt doli capax pōt ſibi deferri iuramentū veritatis. ar. e orū q̄ no.Cy. in aucͣ. ſacr̄a puberū. C. ſi aduer. vē. Itē impubespōt examinari vt teſtis nō ad plenam ꝓbationem ſedad iudiciū. vt in. l. j. §. impubes. ff. ad ſyl. ergo cū aliqd̓dictū eius pōt operari in cā debet ſibi deferri iuramentum. Item ſi rn̄det cum aucͣte tutoris eius defectꝰ ſuꝑplet̉. vt. l. clarum. C. de aucͣ. p̄ſt. ⁊ ſic Bar. cōcordat cūglo. in. d. c. paruuli. Quidā ſunt qui habent intellectūnō ita imbecillem ſed magis plenū ⁊ iſti iurāt de veritate vt ſunt adulti. etiā no. glo. in. d. l. ij. An aūt tutorvel curator debet auctoritatem ſuam interponere qn̄minor rn̄det de veritate? tex. in. d. l. clarum. videtur ꝙſic. ſed dic latius ẜm Bar. in. d. l. ij. §. quod obſeruari.ꝙ duplex in hoc verſatur actus. primus vt cognoſcat̉an mīor debeat interarogari vel nō. ⁊ iſta examinatiodebeat fieri cū totore vel curatore ⁊ cū eius auctoritate. vt in. d. l. clarum. ⁊ ar. d. §. qd̓ obſeruari. ipſe em̄ ſcit