De foro compe.

dicit̉ ꝙ ſtatutū laicoruꝫ etiā fauēs eccl̓ijs nō valet niſiſit approbatum ꝑ eccl̓iam. Sed ego ad. c. illud eccl̓ia ſācte marie reſpondeo ꝙ inqͣꝫtum dicit nō vale̓ iſtud ſtatutum intelligitur quādo ſpecifice diſponit de clericisſeu eccl̓ijs. tunc em̄ non valet ne notetur ſuꝑioritas reſpectu ſtatuētis. ⁊ hoc aꝑte voluit ibi tex. ī ſecūda ration ſui ibi a qͥbus ſi quid motu ꝓprio ⁊cͣ. fateor tamē ꝙprima rō ibi poſita ī pͥncipio ꝓcedit qn̄ ſtatutū loqͥturgeneraliter ꝓut diſponebat ī caſu illius. c. ſꝫ ꝓcedit primū quādo ſtatutū nō infert cōmodū ſimpl̓r vt ibi patꝫvel quādo loqͥtur p̄cipiendo. vetando vel ꝓhibēdo qͣbus caſibus nō extēditur ad clericos qꝛ viderētur ſtatuētes habere pt̄atem in clericos vel eccl̓as. ⁊ hͦ voluittex. ibi ī principio tributa facultas .i. poteſtas ⁊cͣ. ſecusgͦ ſi ſimpl̓r inferunt cōmodū. quod etiā dico ī dic. c. eccl̓ia ſancte marie. p̄dicta ꝓcedunt vt ſtatutū extēdaturad clericū quādo iniecit vinculū an̄ clericatū quādo eſtrationabile. ſi ꝟo eſt irrōnabile nō extenditur etiam infauorem ipſius clerici. Ideo dicit Io. an. ī. c. fi. d̓ excep.li. vj. ꝙ ſi ſtatuto cauet̉ creditorem nō debe̓ audiri certo tēpore elapſo poſt debitū contractū laicus factꝰ clericus nō poteſt ſe ex illo ſtatuto iuuare. qꝛ talis preſcriptio cū mala fide nō debet iuuare clericū ī foro eccl̓iaſtico. ar. ī. c. fi. de p̄ſcrip. qͥnimmo nō valet etiā ī foro ſeculari ⁊ inter puros laicos ꝑ dictū. c. fi. ẜm eum. quē etiam ſeqͥtur do. An. ꝯtra Bar. ī. l. ſeqͥtur. §. ſi viam. ff. devſuca. qui tenuit. c. fi. nō habere locū in p̄ſcribēdis actionibus: qꝛ ibi nō ē dare poſſeſſionē. Sꝫ ꝓ dicto Bar.facit quod noͣ. Inno. ī. c. qꝛ pleriqꝫ. de immu. ec. ⁊ Ioh̓.an. ī. c. tua. de iurepa. Et ꝓ ꝯcordia haꝝ opi. ego putarē ſic poſſe diſtingui. ꝙ aut debitor tenebat̉ offerre debitū creditori. ⁊ tūc qꝛ fuit ī culpa p̄ſcriptio ip̄m nō iuuabit. fuit em̄ cauſata hec p̄ſcriptō quaſi ex facto ⁊ negligētia ſua. ar. ī. d. c. fi. de p̄ſcrip. aut debitor nō tenebatur ire ad domū creditoris ſꝫ potius creditor ire ad domū ſuaꝫ: vt qꝛ erāt diuerſi fori. ⁊ tūc ꝓcedit opi. Bar.qm̄ in hͦ caſu debitor ī nulla culpa reꝑitur. ſed p̄ſcriptōꝓrſus ⁊ totaliter fuit inducta ex ſola negligētia nō petētis. ⁊ an̄ ⁊ quādo teneat̉ debitor ire ad domū creditoris vel ecōtra: vide tex. iūcta glo. ī. l. itē illa. ff. de conſti.pe. ⁊ dicam ī. c. ſignificāte. de pig. Quid aūt ſi ſtatutuꝫnō inducit ſimpl̓r p̄ſcriptiōeꝫ ſꝫ p̄ſumit ſimulatōꝫ poſtcertū tempus nūquid valeat cū īdirecte ex hͦ detur viainducēdi p̄ſcriptiōem cū mala fide? diſtinguerē hͦ caſuan̄ ſtatutū habuerit iuſtā cām p̄ſumēdi ſimulatiōeꝫ ſeufraudē vel nō. vt primo caſu valeat. ſcd̓o nō ſicut dixiī ſil̓i ī quadā diſputatōe que incipit ſtatuto. ī ꝯſimilibꝰſtatutis p̄ſumētibꝰ ſimulatōem ⁊ fraudē ī preiudiciū iuramēti: vt etiā noͣ. ī. c. cuꝫ ꝯtingat. de iureiur̄. ⁊ ſic limitoBar. ī. l. omnes populi. ff. de iuſti. ⁊ iure. qͥ ſil̓r dixit ſtatutū valere quādo p̄ſumit fictōem ſeu fraudē. Bart. ēibi contrarius: qꝛ ī allegato. §. ſi viā. ſimpl̓r tenuit ſtatutuꝫ valere vt creditor excludat̉ a petitōe debiti poſttempus in ſtatuto comprehenſum. ſimiliter ī prealle. l.oēs populi. tenuit nō valere ꝓpter peccatū niſi p̄ſumeret fraudē vel dolū. ſed dic vt. sͣ. dixi. Et vide pleniuscirca hunc arti. p̄ſcriptōis cū mala fide ī actionibus ꝑſonalibꝰ ī. c. fi. de p̄ſcrip. vbi dixi. ¶ Ultimo noͣ ex hacglo. ẜm do. An. ꝙ ī loco tēporalis iuriſditōis eccl̓ie ſeruātur canonēs ī deciſionibus cauſaꝝ et nō leges ciuilescanonibus ꝯͣriātes vel ꝯſuetudines ⁊ ſtatuta ꝑticl̓ariaciuitatis. ⁊ de legibus cōibꝰ videt̉ ꝓbari. jͣ. de ap. c. ſi duobus. §. deniqꝫ. de cōſuetudībus ⁊ ſtatutis particularibus ē magis dubiū: ſꝫ nihilominus tenet ꝙ nō valerentniſi ſint a ſuꝑiorē ꝯfirmata. licet prima facie hͦ videat̉durum. vn̄ ẜm eū. l. omnes populi. ff. de iuſti. et iure nōhabet locū ī terris eccl̓ie vt poſſit ibi populus abſqꝫ ſuꝑioris licētia ſibi facere lege. Ego dico iſtā queſtioneꝫpēdere ex intellectu illius. l. omnes populi. nam ſi tenemus opi. ⁊ intellectū Bar. ꝙ illa. l. nō habet locū ī qͦli-

bet populo ſꝫ tm̄ ī eo qͥ habet iuriſditōem a pͥncipe cōceſſam vel p̄ſcriptōe queſitā. tunc certū eſt ꝙ populuseccleſie ſubiectus poterit ſi habet ex p̄ſcriptōne vel exbn̄ficio pͥncipis. al̓s autē nō valebūt ſtatuta. ⁊ ſic caſuserit clariſſimus. Et ꝓ iſto intellectu multū facit. qͥa populus nō habet iuriſditōem: immo tota ē iuriſditio penes ſuꝑiorem. nō apparet ratio quare poſſit facere ſtatuta ad cauſaꝝ deciſionē cū hͦ ſit iuriſditōis. facit. l. j. etij. ff. de iuriſ. om. iud̓. ⁊. c. vt aīarum. de cōſti. li. vj. et deſen. ex. c. cū a nobis. ſꝫ iſte intellectus mihi nō placet neqꝫ videt̉ placuiſſe Do. an. h̓. ⁊ ī. c. fi. de ꝯſue. licet d̓ eonō faciat mētionē exp̄ſſam. nā illa. l. loquit̉ indiſtīcte. ⁊melius ꝓbat tex. inſti. e. §. oēs. vbi dicit̉ ꝙ quelibꝫ ciuitas pōt ſibi facere ſtatuta. ⁊ hāc partē tenet Io. an̄. ī addi. Spe. de cōſt. in tercia colū. optime facit tex. j. di. iusciuile. ⁊ hͦ vident̉ habuiſſe ciuitates ex bn̄ficio pͥncipis.ſaltē ex tacito ꝯſenſu: vt in p̄all̓. l. omnes populi. ⁊ hͦ verum: qꝛ ip̄emet Bar. vult ī p̄dicta. l. oēs populi. ꝙ ip̄aciuitas pōt tm̄ ſtatuere vbi ius ciuile exp̄ſſe nō reſiſtit ⁊ī nō reẜuatis pͥncipi vbi nō agit̉ ꝯtra bonos mores. etſi ſtatuit̉ ī alijs cōcernētibus ip̄os ſubditos tūc pōt cuꝫprinceps nihil aliud intēdat niſi ꝑtes reducere ad concordiā. facit. l. j. ff. de noͣ. ope. nun. ⁊. l. iuriſgen. §. ſi paciſcar. ff. de pac. Et ẜm iſtū intellectū ſatis eque poteſt dici valere ſtatuta licet ꝯtra canonēs: exceptis tamē caſibus p̄dictis. qꝛ exquo de iure ciuili hͦ ꝯpetit ⁊ ex antiqͥſſima ꝯſuetudine. nec de iure canonico reꝑitur ꝯtrariūſatis pn̄t leges obſeruari. nec ob. canones dicētes nonvalere ſtatuta ꝯtra canones d̓ ma. ⁊ obe. quod ſuꝑ hisxxv. q. ij. inſtitutōis. cū ſimilibꝰ. qꝛ loquūtur de ſtatutisedēdis a clericis et in ꝯcernētibus ſtatum clericalē. ſecꝰꝟo in ꝯcernētibus ipſos laicos ⁊ nō tāgentibus reẜuata principi vel ꝯtra bonos mores. vel vbi canon expͥſſe nō reſiſtit. His em̄ caſibus nō valerent ſtatuta: vt ſupra dixi ẜm Bar. Et ꝓ hͦ adduco optimū tex. in. c. venientes. de iureiur̄. vbi ciuitas Tudertina que ē ſuppoſita eccl̓ie fecit ſtatuta et habebat ꝯſuetudines ſpāles:nec papa reprobat niſi inqͣꝫtum tangūt ius ⁊ honoremipſius principis: vt ibi ſatis colligitur. ⁊ hͨ noͣ. ꝑ que habes expeditā. vtilem ⁊ difficilē materiā huius. c. Et aduerte: qͥa vt habui a fidedignis ꝑſonis Pariſien̄. glo.h̓ non explicat veritatē dum dicit ꝙ ep̄ūs pariſien̄. habet iuriſditōem ī temꝑalibus. qꝛ nō habet niſi in certaparte ciuitatis ⁊ in maiori ꝑte eſt ſub iuriſditōe regꝭ ſoliꝰ. Et ſic nō ꝓbat id ad quod inducit do. An. qꝛ ibi nōſeruant̉ ſtatuta ſeculariū. vn̄ ſatꝭ pōt intelligi lr̄a indiſtincte: vt sͣ. dixi ꝙ etiā ſi clerici ꝯueniāt laicos in foroſeculari debet cā decidi nō dico tractari ẜm ius canonicū ⁊ nō ẜm ſtatuta laicoꝝ. qd̓ intellige ī caſibꝰ ī qͥbus. sͣ.dixi ſtatuta laicoꝝ nō extēdenda ad clericos. hinc ē ꝙiſta lr̄a loqͥtur indiſtincte nec reſtringit ſe qn̄ cauſa vetilat̉ tm̄ in foro eccl̓iaſtico. ⁊ hͦ noͣ. qꝛ nemo aꝑit. ⁊ facitAbbas.ad predicta.Laicꝰ laiIcet ex ſuſcepto. cuꝫ ſuꝑ reſciuili corā iudice eccl̓aſtico ꝯuenire nō pōt niſiī defectū iuſticie ſecularꝭ vel niſi ꝯſuetudo id expoſcatDiuidit̉. qꝛ pͥmo ponit dictū cū ſua modificatōe. ſcd̓aibi liceat. ꝓuidet ꝯtra grauamīa ꝯſulū. tercia ibi. ſi ꝟoꝓuidet circa recuſatōes ip̄oꝝ. ¶ Nō pͥmo ꝙ licet ẜmꝯmunē canoniſtaꝝ ſnīam iuriſditō in tꝑalibꝰ ſit penespapā ī habitu: vt noͣ. ſupͣ ti. ꝓx. c. nouit. et qui fi. ſint le.c. cām que. tn̄ ipſam iuriſditōem regulariter ī laicos exerce̓ nō pōt ꝓ libito volūtatis. nec iuriſditōem imꝑatori ꝯceſſam reuocare: nec ipſa etiā remanēte apud principem ſeculareꝫ exercere. Et ex hͦ infert̉ ꝙ imꝑator nōpōt dici ſimpliciter vicarius pape cum vicarius poſſitad libitū reuocari: vt noͣ. ī cle. ⁊ ſi principalis. de reſcpͥ.⁊ ꝑ Inno. ī. c. romana. de ap. li. vj. Itē nō ꝙ nec ſimpliciter hꝫ imꝑator hāc iuriſditōem a papa cū non poſſit