De foro compe.

Bar. ⁊ aliorū hanc opi. ſequētium ⁊ aſſerentiū. nā hecopinio cōmunis mihi placet. ⁊ pro ea adduco qꝛ videoin ſimili iudicem ſecularem poſſe compellere ad obſeruātiam iuramēti ⁊ corā eo pōt obijci de iuramēto ſi nōvertit̉ in dubiū de validitate iuramēti. vt in. c. licet. deiureiu. li. vj. no. Io. an. in. c. fi. de fo. compe. eo. li. Itempunit periuros etiam de ꝯſenſu eccl̓ie. vt in. c. rex debꝫxxiij. q. v. punit. etiam ſacrilegos. vt patet hic ⁊ expreſſius in. c. ſunt quedam. xxiij. q. v. ⁊ in. d. c. felicis. ad hocem̄ principes mūdi receperūt gladiū vt ſcelera vindicent. vt in p̄alle. c. ſunt quedam. ſꝫ ſi dubitat̉ de peccato tūc recurrendū eſt ad eccl̓iam. vt in. c. ꝑ venerabileꝫqͥ fi. ſint le. ⁊ in cle. vna. de vſur. Non em̄ video rōnemvrgentem quare exquo conſtat de vſura nō poſſit ſcl̓aris ad reſtōnem compellere maxime tenēdo opi. quodrepetant̉ tanqͣꝫ indebite ſolutū. de quo ꝑ glo. in. c. michael. de vſur. ⁊ .xvj. q. vj. ſi ep̄m. ⁊ ius ciuile multū verſatur circa repetitionē huius. vt. ff. ⁊. C. de condi. indenec ē veꝝ ꝙ iſta cā ſit ſpūalis ſtricte. vn̄ lꝫ glo. cōnumeret hanc cam inter ſpirituales in. c. ſi annū d̓ iudi. li. vj.glo. tn̄ in. c. ex lr̄is. jͣ. de iureiu. dicit ꝙ eſt quaſi ſpiritualis. vn̄ Io. an. ibi ī nouella dicit ꝙ eſt ſpūal̓ large .i. eocleſiaſtici fori et ſic patet. ꝙ etiam vbi agit̉ de peccato⁊ ſubſtantia contractus non pōt dici talis cauſa ſpiritualis ſtricte ſicut eſt cauſa beneficialis. naꝫ eccleſiaſticus cognoſcit vel quia adeſt peccatum vel quia eſt crimen contra naturam quia vſurarius abutit̉ natura rerum. vn̄ dei vicarius cognoſcit. vt no. Io. an. in p̄al. c.j. de vſuris li. vj. ⁊ ſic nullo modo poteſt dici ſpiritual̓ꝓprie fortius nullo modo eſt ſpiritualis quādo ſolumagit̉ ad reſtōnem nec dubitat̉ de peccato. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ cum lex ciuilis indulgeat vſuras vt patet ꝑ totūti. de vſur. C. ⁊ ſaltem non imponit penā exercēti vſuram nec mādat vſuram reſtitui non videt̉ ꝙ poſſit repeti coram iudice ſeculari. ad hoc em̄ reſpōdeo dupliciter. Primo tenendo cōmunē opi. glo. ꝙ vſure etiaꝫhodie de iure ciuili ſunt ꝓhibite. vt no. glo. xiiij. q. iiij.quid dicam. ⁊ in. c. quia in oībus de vſur. ⁊ in aucͣ. ad hͨC. eo. ⁊ in aucͣ. de eccle. ti. in prin. Mouent̉ principalit̓quia imꝑator mandat obſeruari quatuor ꝯcilia ſic̄ leges. vt in p̄allega. aucͣ. de eccle. ti. ⁊ inter illa conciliumnicenū qd̓ diſpoſuit de vſura vt ī. c. qm̄. xlvij. di. ergoetiam hodie a iure ciuili vſure ſunt prohibite. ſꝫ hec rōmihi non placet qꝛ. c. quoniā. tm̄ loquit̉ d̓ clericis ⁊ nōlaicis. Item ipſemet imꝑator in aucͣ. de eccle. ti. in. §. ſiautē diſtulerūt. mandat vſuras certo caſu ſolui. Iteꝫꝑmittit vſuras in alia aucͣ. que ſequit̉ illā vicꝫ in aucͣt.de vſu. nau. vnde non ē veriſil̓e ꝙ ꝑ illa verba generalia duꝫ mandat quatuor concilia obſeruari ⁊ ꝑ ea quehabent̉ in. l. j. C. de ſum. tri. voluerit vſuras ꝓhibere.nec ob. ſi dicat̉ ꝙ in illis auctēticis ponūtur caſus ſpeciales. vt in eis no. qꝛ ſi imꝑator habuiſſet reſpectū adpeccatū vſuraꝝ non ꝑmiſiſſet etiam in illis caſibus. qͥanon apparet in eis aliqua ſpecialitatis rō ꝓpter quameuitet̉ peccatum. Cōcludo ergo ꝙ de intentiōe imꝑatoris nunqͣꝫ fuerit expreſſe ꝓhibere vſuras. ⁊ ſic ratiop̄miſſa non concludit vſuras poſſe repeti coram iudice ſeculari. quare allego aliam rōnem ꝙ immo p̄nt repeti. coram ſeculari quia leges ciuiles ſuper vſuris ꝓmulgate nullius ſunt momēti. tuꝫ quia ſunt expreſſe ꝯͣius diuinū. vt in. c. ſuꝑ eo. de vſur. ⁊ in pſal. Dn̄e quishabitat ⁊cͣ. vn̄ legiſlator potius cōuincit̉ errare qͣꝫ legem ſtatuere. xxv. q. j. ſunt quidam. tum qꝛ ſunt cōtraſubſtantialia legis. lex em̄ debet eſſe iuſta et ſancta. iiij.di. erit autem lex. ⁊ talis dicitur diuinitus ꝓmulgata.viij. di. quo iure. Item ſtatuit in materia peccati ꝙ adeū non ꝑtinet ſꝫ ad eccl̓iam. vt in. c. nouit. de iudi. et inc. ꝑ venerabilem qͥ fi. ſint le. ergo talis lex ē nulla. vt inc. ij. de conſti. li. vj. ⁊ in. l. fi. ff. de iur. om. iu. ⁊. c. a nobis.de ſen. ex. talis em̄ lex habet̉ ꝓ non ſcripta. facit quod

habet̉ in glo. in regula poſſeſſor de reg. iur̓. li. vj. Cumergo lex dicat ꝙ iuraciuilia non dedignant̉ ſacros canones imitari in aucͣ. vt cle. apud ꝓprios epiſco. in pͥn.⁊ in aucͣ. de ec. ti. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. clerici. ⁊ iura canonica ſtricte ꝓhibeant vſuras ⁊ eas reſtit̓ui mandāt ergo et iusciuile idē debet velle et maxime qꝛ vbi concludit̉ peccatum notoriuꝫ iudex ſecularis compellit̉ obſeruare iuscanonicū. vt in. c. licet. de iureiu. li. vj. Et quare eccl̓iaimpedit ſe de hoc crimine de laicis .s. tetigi. ⁊ vide qd̓no. Io. an. in p̄alle. c. j. de vſur. li. vj. ⁊ ex his habes iſtūtex. declaratu. alius eſt caſus in crimine hereſis ⁊ d̓ hocnon eſt dubitandū. Eſt em̄ crimen mere eccl̓iaſticū itaꝙ iudex ſecularis nullo modo reſpectu cognitionis p̄tſe intromittere ſꝫ tm̄ reſpectu executionis ad petitōeꝫeccl̓ie. vt eſt caſus in. c. inquiſitōnis. §. ꝓhibemus. d̓ hereti. li. vj. putat tamen hic do. An. ſecularē poſſe nouaspenas addere laico ⁊ illas imponere ſed declaratio hereſis competit ſoli eccleſiaſtico ⁊ de hoc dicto dubito.erquo em̄ non poteſt ſe intromittere ⁊ eſt mere eccleſiaſticum punitio n̄ ſpectat ad eū ⁊ ꝑ cōſequēs non valebit ſtatutum. ar. c. ij. de conſti. li. vj. ⁊ in. l. fi. ff. de iuriſd̓.om. iudi. Alius caſus eſt in crimine ſymonie. ad hoc allegat Io. an. jͣ. de ſymo. ꝑ totum. an autem hoc ſit mere eccleſiaſticū putat do. An. idem dicendū quod. sͣ. incrimine vſure. credo ꝙ ſit mere eccl̓iaſticū. ⁊ ſic ſecularis non poſſit ſe intromittere qꝛ ſymonia dicit̉ hereſisj. q. j. c. altare. ⁊. jͣ. d̓ ſymo. quotiens. Item hoc crimenhabuit originem ꝓhibitionis ab eccl̓ia ⁊ ẜm eius inſtitutiones regulat̉. ad hoc qd̓ no. j. q. j. ī ſūma. Eſt ⁊ crimen ꝑiurij de quo remittit Io. an̄. ad no. ꝑ ſe in. c. cuꝫC. laicus. eo. ti. li. vj. ſꝫ ꝯcludo ſic dicta eius. ⁊ do. an. h̓aut agit̉ de iuramēto reſpectu fori penitētialis ⁊ n̄ impedit ſe ſcl̓arꝭ qꝛ caret tali foro. jͣ. d̓ peni. ⁊ remiſ. c. oīs.⁊. c. noua. aut agit̉ de remiſſione vinculi iuramentalis⁊ idem. non em̄ poteſt laicus remittere iuramentū niſiprincipaliter concernat vtilitatem ſuam. vt in. c. j. deiureiurā. et quod le. ⁊ no. in. c. ij. de ſpon. immo dubitatur an papa vel ep̄s poſſit. ⁊ de his ē dicendū vt no. inc. quāto. et. c. debitores. de iureiū. ⁊ ꝑ Inno. in. c. cū inter. de renun. ⁊ ꝑ glo. xv. q. vj. auctoritatem. Aut dubitat̉ an iuram entū ſit licitū vel illicitū ⁊ ſic ſeruādumaut non ſeruandū ⁊ ſola eccl̓ia cognoſcit. vt in. c. venerabilem. de elec. ⁊ in iſtis tribꝰ caſibꝰ non eſt dubitā dūꝙ iuramentū ſpectat tm̄ ad forū eccl̓iaſticū. quādoqꝫconſtat ꝙ iuramentū eſt licitū ſꝫ agit̉ ad penam tranſgreſſionis ⁊ vterqꝫ poteſt eſſe iudex. de eccl̓ia patet inc. nouit. sͣ. tit. ꝓxi. de laico patet. xxiij. q. v. rex dꝫ. Autagit̉ vt iuramentū ſeruet̉ vel de eo excipit̉ ⁊ tunc ſi iuramentum eſt validū ẜm vtrūqꝫ ius ⁊ dat̉ actio ⁊ exceptio ⁊ vterqꝫ eſt iudex ⁊ accumulant forum foro. vt inp̄alle. c. cū. C. laicus. ⁊ qd̓ ibi no. facit. c. lꝫ de iureiur. livj. Aut iuramentū de quo agit̉ non ꝓducit actionemde iure ciuili nec exceptionē. vt in caſibꝰ no. ꝑ Bar. inl. ſi qͥs ꝓ eo. ff. de fideiuſ. aliquid tangā in. c. fi. jͣ. de iureiū. ⁊ in. c. cū veniſſent de inſti. ⁊ tūc de eccl̓iaſtico certum ē ꝙ ē iudex cum agitur ex ſola naturali obligation iuxta no. in. c. j. de pac. et maxime ex iuramēto. vtno. in p̄alle. c. cū veniſſent. ⁊ ꝑ Innoc. de iudi. nouit. ſꝫan poſſit agi vel excipi in iudicio ſeculari ē dubium? ⁊videt̉ ꝙ non ꝑ dictam. l. ſiquis ꝓ eo. ff. de fideiuſ. ⁊ hͦverum attēto rigore iuris ciuilis ſꝫ conſiderato qd̓. sͣ.dixi in crimine vſuraꝝ ꝙ ius ciuile in concernentibusaīam ſequitur diſpoſitionē canonicam. ⁊ ꝙ in hac materia non attendit̉ ex ſꝫ canon. vt. jͣ. d̓ p̄ſcrip. c. fi. ſatisp̄t dici iudicē ſecl̓arē ad hoc teneri ⁊ poſſe ꝑ iudicē eēcleſiaſticum ad hoc compelli. argu. c. licet. d̓ iureiurā.li. vj. ⁊ quod no. in p̄al. c. cū. C. laicus. fateor ꝙ hoc dictum d̓ facto non reciꝑetur deberet tamen recipi predicta p̄cedunt inqͣꝫtum agit̉ contra iurantē. qͥd auteꝫſi agit cōtra eius heredē nūquid ratione iuramenti ſi