De foro compe.

allegat tex. op. in. c. expoſita. sͣ. de arbi. dic tamē d̓ hocvt ibi dicam ⁊ plene tetigi in. c. qͥntauallis. d̓ iuireiur̄.⁊ dic vt ibi vbi plene tractat̉ an corā iudice rei vl̓ actoris vel arbitri debeat iſta reductio circūſcripta fraudepeti. vide ꝑ Bar. in. l. ſi ſocietatem. §. arbitroꝝ. ff. proſocio. ⁊ oīno in. l. ij. C. vbi ⁊ apud quē. ¶ Quarto no.ex dictis Inno. ꝙ ſi agit̉ rei vendicatione vel depoſitivel conſil̓ibus actionibꝰ vbi nullo iure ſpāli iuuat̉ eccleſia agendū ē corā iudice rei. ⁊ videt̉ hoc eē ꝯtra illd̓ qd̓Inno. no. ī. d. c. ſi clericꝰ. ſed dic vt ibi dixi. Et ex hisdecidit̉ alia queſtio quid ſi clericus vel eccleſia agit ꝯͣlaicum vti poſſidetis vt quia dicit ſe turbari nunquidtractabit̉ hec cauſa coram eccleſiaſtico. Lapꝰ alleg. lj.tenet ꝙ ſic qꝛ ex hoc inducit̉ iniuria violētia ⁊ moleſtia. ꝓ quibꝰ qualitatibus pōt agi coram eccl̓iaſtico. allegat no. h̓. ⁊ hoc ſimpliciter tene licꝫ aliter voluerit limitare Do. an. in. d. c. ſi clericus. ⁊ ꝓ hoc ē bo. tex. in. c.licet de ꝓba. ⁊. c. conqueſtus. jͣ. eo ¶ Ultimo ex dictꝭInno. no. practicā ꝓnunciandi quādo iuriſditio fundat̉ ſuꝑ aliqua qualitate que poſtea non ꝓbat̉ in ꝓceſſu. debet em̄ iudex ẜm hoc dictū Innoc. diffinitiueꝓnunciare abſoluēdo reum ex cauſa deducta. Goſ. inc. ſi clericus. sͣ. eo. dicit ꝙ primo debet ſūmarie cognoſci de illa qualitate fundante iuriſditionē ſine preiudicio principalis queſtionis. ar. ff. de li. agno. l. ſiquis a liberis. §. ſi vel parens. ⁊ ſi conſtat de qualitate illa ꝓcedet quo ad merita. ſi ꝟo non conſtet remittet illū reuꝫad iudicem ſuū. et ſic non ꝓnunciabit diffinitiue. alit̓ſentit Uin. in. c. ꝯqueſtus. jͣ. eo. ⁊ recitat Io. an. in. c. ſiclericus. dicit em̄ ꝙ ſi laicus negat raptuꝫ vel inuaſuꝫiudex eccleſi aſticꝰ cognoſcet quouſqꝫ intelligat ꝙ ſuanon ſit iuriſditio ⁊ tūc ꝯdemnabit clericum in expenẜ.⁊ remittet cauſam ad iudicem ſuū. ar. de ap. vt debit⁊. c. cum ſpāli. ⁊ diſcrepat hoc dictum a dicto Inno.quia Inno. vult ꝙ ꝓcedat in principali. ⁊ ſi non conſtat de qualitate debet diffinitiue ꝓnūciare ꝯtra actorem. Uin. ꝟo non vult ꝙ ꝓcedat in principali ſꝫ ſi nōconſtat de qualitate non debet ꝓnunciare diffinitiue.ſꝫ remittere cauſam ad iudicem ſuū ⁊ ſic hēs tres opi.in hac materia. Concludo latius poſt do. an. in. d. c. ſiclericus. addēdo aliqua ꝙ aut iuriſditio fundat̉ ſupervera exiſtentia qualitatis aut ſuꝑ dubietate qualitatꝭiuxta ea que dixi in. d. c. ſi clericus. primo caſu ſi negat̉qualitas a principio debet ꝓcedi ẜm theoricā Goff. ⁊latis plene dixi in. d. c. ſi clericus. ad hoc qd̓ no. glo. inc. j. de of. deleg. li. vj. Si ꝟo iudex ꝓcedit ad vlterioraſaluis exceptionibꝰ cōtra iuriſditōem vel non oppoſitaexceptōe ꝓcedit in cā non tn̄ habēt partes nimiū ꝓrogandi iuriſditionē ⁊ tūc qn̄cūqꝫ ꝯſtiterit qͣlitatem tribuentem iuriſditionem non adeſſe cum conſtat eumnon eſſe iudicem debet abſoluere ab inſtantia iudicij.⁊ condemnare actorem in expenſis qꝛ reſpectu condēnationis expēſaꝝ ē iudex. ad hoc tex. cū glo. in cle. j. dereſcrip. ⁊ glo. in. c. fi. eo. ti. Si ꝟo ꝑtes litigauerint ſcienter aīo ꝓrogandi iuriſditionem tūc ſnīa erit diffinitiua exquo erat iudex. ſi ꝟo iuriſditio fundat̉ etiā ſuꝑdubio qualitatis vt quādo allegat̉ ſacrilegiū vl̓ frausvel aliqua de qualitatibus p̄dictis vel conſimilibus exqͦin caſu dubij ē iudex pōt cognoſcere exceptiōe nō ob.⁊ cuꝫ conſtiterit qualitatem non adeſſe pronunciabitdiffinitiue vt hic dixit Inno. facit. c. cū ad ſedem d̓ reſti. ſpō. ¶ Scd̓o ꝓſequēdo glo. pͥncipalit̓ quero qūocompeſcunt̉ iſti ſacrilegi? rn̄det ꝙ p̄n̄t excōicari vſqꝫad ꝯdignā ſatiſfactionē ſubijciens ꝙ ſacrilegium qn̄qꝫꝑ iudicē ſcl̓arem punit̉. C. de ſacroſan. ec. l. ſiquis in hͦgenus. aliter ſe non declarat. Hoſt. videt̉ velle ꝙ cumagitur ad penaꝫ corꝑalem ſecularis eſt iudex. ſi ꝟo adſpūalem vt ad penam excōis tunc eccleſiaſticus. Sedomittit̉ tercium membrum quando agitur ciuiliter dereſtōne in rei ſubtracte. Item ⁊ quartū membrum qn̄

agitur criminaliter non ad penā corꝑalem ſꝫ ad pecuniariā iuxta. c. quiſquis. xvij. q. iiij. vnde dico ꝙ in iſtisduobꝰ vltimis membris quilibet tam eccleſiaſticus qͣꝫſecularis pōt eſſe iudex ⁊ eſt in optione eccl̓e corā quovelit agere. vt ꝓbatur hic. ⁊ in. c. felicis in pͥn. iūcto. §ꝑ hͦ de penis. li. vj. vbi bene ꝓbat̉. ⁊ in. c. ꝯqueſtus. jͣ. eEt adu̓te qꝛ lꝫ olim ꝓ crimine ſacrilegij eſſet certa pena pecuniaria ſtatuta. vt in p̄allega. c. quiſquis. hodietamen cuꝫ eccl̓ia non ſit illo iure iam dudum vſa p̄didit illud ius exigendi talem penam. ita dic̄ glo. no. ī. c.cū multe. xv. q. vlti. de hoc tamen dicto pōt dubitari.qꝛ ꝑ non vſum non introducit̉ ꝯſuetudo in his q̄ ſuntmere facultatis vt no. in. c. Ioannes. de cle. ꝯiu. ⁊ fac̄. l.altius. C. de ſeruitu. ⁊ quod no. Cy. in. l. ij. C. que ſit lō.ꝯſue. vel ſaltem poterit puniri pena arbitraria. arg. inc. ſtatuimus. xvj. q. j. ⁊ in p̄alle. c. felicis. Et ex his ꝯcludo ꝙ crimen ſacrilegij ē mixtum reſpectu fori eccl̓iaſtici ſeu ſecularis. ¶ Tercio ꝓſequēdo eandem glo. q̄roan circa alia crimina ſe impediat eccl̓ia contra laicosreſpondet ꝙ ſic ⁊ enumerat illa. Et primo ſe impeditde crimine vſurarū hereſis ſymonie ꝑiurij adulterij etvbi d̓ qͦcunqꝫ peccato agitur. sͣ. de iudi. nouit. ¶ Nūcdiſcutiamus quemlibet caſum de ꝑ ſe. Et primo circacrimen vſurarum querit̉ an de hoc poſſit etiā cognoſcere iudex laicus? circa hͦ due ſunt principales opiniones. Una ꝙ tm̄ cognoſcat eccl̓iaſticus qualitercūqꝫagat̉ de vſuris ſiue dubitet̉ an contractus ſit vſurariſiue ſit certum vt quia repetūtur vſure ſolute. Hancopi. tenet glo. in cle. diſpendioſam de iudici. ⁊ vide ibimotiua. plenius eam tenet et ꝓſequit̉ Lapus ſua allegatione. lvij. ⁊. lxxv. ⁊ ſic dic̄ de facto obtinuiſſe ⁊ curiam romana ſic ſeruare qꝛ quomodocūqꝫ diſputet̉ devſura vel qꝛ repetit̉ exquo queſtio ē vſure ⁊ vſure nōpn̄t tractari coram ſeculari ſed tm̄ coraꝫ eccleſia ſticoallegat glo. in p̄alle. cle. diſpēdioſam. ⁊ glo. in. c. ex literis de iureiu. que dicit ꝙ cā vſuraꝝ eſt ſpūalis. ⁊ glo. h.que dicit ꝙ eſt crimen eccleſiaſticū vt in. c. j. de offi. or⁊. xj. q. j. in ſumma. ⁊ tex. in cle. diſpendioſam. que enumerat hanc cām vſurariam inter cās ſpūales ⁊ eccleſiaſticas. ⁊ cle. j. de vſur. §. ceteꝝ. vbi cenſura eccl̓iaſticaꝯpellitur vſurarius ſeu heres ad edendū libros vt ſicfiat reſtitutio vſuraꝝ. ¶ Seccūda principalis opiniodiſtinguit in modo agendi videlicet ꝙ aut dubitaturde ſubſtantia ꝯtractus an ſit vſurarius an non? ⁊ ſolꝰeccl̓iaſticus cognoſcit quia hͨ eſt determinatio peccati⁊ ꝓhibitio habuit ortum a iure diuino ⁊ canonico devſur. c. ſuꝑ eo. ⁊. c. cū tu. aut non dubitat̉ ꝙ ꝯtractusſit vſurarius ſꝫ tm̄ imminet queſtio facti vt quia repetūtur vſure ſolute ⁊ ſic ſolum agit̉ de ſoluto vel nō ſoluto vel an interuenerit cōtractus. vel quia agit̉ de ſimulatiōe ꝯtractus vt qꝛ allegat̉ ꝙ ſimulate fuit factavenditio cū eēt ꝯtractus pignoraticius ⁊ clare vult hͦprobare per teſtes ita ꝙ non dubitat̉ de vſura et tuncvterqꝫ iudex poteſt cognoſcere. hāc opi. tenet Paul.de leaꝫ. in cle. j. de vſu. Bar. in. l. ticia. ff. ſo. ma. ⁊ ī. l. ij.ff. de iuri. om. iudi. ⁊ Butri. in. l. cū allegas. C. de vſur.ſentit. Archi. poſt alios in. c. qͥd dicam. xiiij. q. iiij. doAn. ⁊ do. Car. h̓ ⁊ multi alij ita ꝙ hͨ opi. videt̉ cōis. adhͦ qd̓ no. Io. an. poſt garſi. ⁊ Io. mo. in. c. j. jͣ. d̓ vſur. li.vj. Mouet̉ do. An. qꝛ non altero reſpectu pōt dici hͦcauſa ſpūalis niſi qꝛ peccatū habet annexum. Res em̄ſubiecta .ſ. vſura ſoluta ꝯtractus ⁊ tota materia ē tꝑalis. vn̄ videmus ꝙ curia ſecularis aditur ꝓ turpit̉ qͣſitis etiam vbi nutrit̉ ſeu dat̉ concurſus peccati dūmōnon diſputaret̉ de peccato principaliter. vt ptꝫ. ff. decōdi. inde. ꝑ totū. ⁊ de cōdi. obtur. cām. ⁊ qd̓ me. ca. ⁊de fur. ⁊ de vi bo. rap. cū ſimilibus. al̓s enim ſi in quolibet temporali queſito in quo verteretur peccatū adiretur eccleſiaſticus iam pene ex toto euacuaret̉ forusſecularis cōtra. c. nouit. de iudi. ⁊ hoc etiā fuit de mēte