De iudiciis.
ſuperiori quo ad prelatuꝫ ⁊ eius bona. qn̄qꝫ quo ad p̄latū tm̄. qn̄qꝫ quo ad iuſpatronatus. p̄t addi ⁊ quartūqn̄ eſt ſubiecta quo ad aliquod ius ſpirituale aut temporale. primo caſu qn̄ eſt ſubiecta quo ad bona ⁊ prelatum qꝛ de bonis iudicat ad libitū ⁊ etiā de prelato ipſum ad placitū remouendo ⁊ tunc licet inferior poſſitagere. vt hic. ⁊ in cle. j. de reſcrip. tn̄ ſi ſuperior ꝯcurritei prefert̉ tanꝙͣ habens maiore adminiſtrationem. ⁊ inhāc ſentētiam videt̉ Inno. cōiter inclinare ⁊ tenet zenze. in cle. j. p̄alle. ⁊ ē ſatis rōnabile vt p̄ferat̉ is de cuiusmaiori ꝑiudicio tractat̉ ad hoc adduco opti. ar. in. l. ſiplures. ff. de accu. vbi dicit tex. ꝙ ſi plures cōcurrūt adaccuſandū in publicis iudicijs iudex debet eligere cauſa cognita habendo reſpectū ad dignitatē ꝑſonaꝝ adintereſſe cuiuſqꝫ ad etatē ad mores ⁊ ſil̓ia. ad idē optime facit. l. ſi maritus. §. fi. ff. de accu. ⁊ adde alias rationes Inno. sͣ. recitatas. Scd̓o caſu principali qn̄ eſt ſb̓iecta quo ad p̄latū tm̄ ⁊ tunc aut ē remouibilis ad nutum ſuꝑioris ⁊ tūc p̄fert̉ ſuperior. vt cōiter ſentit Inno. qꝛ ſi pōt remouere illū ex toto fortius ab illa lite. ſiꝟo p̄latus ē ꝑpetuus ita ꝙ nō pōt amoueri ſine cauſa⁊ tunc Inn. variat. videt̉ tn̄ magis inclinare vt preferatur ceteris paribꝰ inferior tn̄ ex cauſa pōt eligere iudexſuꝑiorem vt ſi inferior eſt negligens vel alia cauſa ſubſit. al̓s puto illū inferiorē p̄ferendū exquo ē ꝑpetuꝰ qꝛillē eſt defenſor eccleſie immediatus. opti. facit. c. fi. deoffi. archip̄ſby. ⁊ in. c. j. de re. eccle. nō alie. li. vj. vbi ep̄seccl̓ia vacate nō alienat eius bona niſi det ſibi rectorēvel defenſorē qui ſpecialiter curā eius agat. p̄ſumit̉ em̄illū habere maiorem curaꝫ. ⁊ facit illud dictū Inno. inc. olim cauſaꝫ. sͣ. eo. ti. vbi p̄lato inferiori mortuo noncurrit p̄ſcriptio eccleſie licet ſuperior pōt ꝓ ipſa ageread idē facit. c. ſuꝑ eo de p̄ben. li. vj. Iteꝫ iſtius ſpecialiintereſt cū inde viuat ⁊ īmediate eiꝰ curā agat. ar. in p̄alle. l. ſi plures. ⁊. l. ſi maritꝰ. ff. de adul. fateor tn̄ ꝙ ſuperior pōt aſſiſtere in lite. vt. sͣ. dixi ẜm Innoc̄. ar. in. l. ſiſuſpecta. ff. de inoffi. teſta. ⁊ hͦ idē dicit zenze. in p̄alle.cle. j. Tercio caſu principali qn̄ ſubiecta eſt quo ad iuſpatronatus tm̄. dic vt. s. dixi ẜm Inno. ⁊ zenze. in dicta cle. j. ꝙ ſi agit̉ de iurepatronatus tūc ſpectat ad ſuperiorē. iō ille ſolus admittit̉. ij. q. vj. biduū. ꝟ. palaꝫ. ſiꝟo de iuribꝰ eccleſie tunc p̄fert̉ p̄latus cū ip̄e principaliter adminiſtratōnem habeat ⁊ nō patronꝰ. ad hoc. x.q. j. nouerint patronus tn̄ eccleſiaſticus habet facultatē circa bona tꝑalia exigēdi rōnem. ꝓut dicit̉ in. c. cum⁊ plātare. jͣ. de priuil. Ultimo mēbro qn̄ eccleſia eſt ſubiecta quo ad aliqd̓ ius tēꝑale vel ſpūale. dic vt. sͣ. dixiẜm Inno. in. c. olim. de reſti. ſpō. Cōpetit gͦ ius agendiſpālibꝰ adminiſtratoribꝰ domoꝝ ſed in ſubſidiū admittitur ſuꝑior. ad hͦ qd̓ no. in. c. cū olim de teſt. ¶ Et nota ex p̄dictis illud dictū Inno. in. c. cuꝫ venerabilis. ꝙvbi plures poſſunt agere ⁊ defendere n̄ debet fieri miſſio ꝓpter cōtumaciā vnius niſi oēs alij citent̉. ⁊ ideꝫ tenent doc. glo. ⁊ Pau. in dicta cle. j. ¶ Itē no. ſingulariter illud dictū Inno. in. c. olim ꝙ ꝯtra eccleſiam inferioreꝫ vacantē nō currit p̄ſcriptio licet ſuꝑior poſſit agere. reddit cauſam qꝛ nō ceſſat cā conſtitutōnis qꝛ nonhabet legitimū ⁊ ſpecialē defenſorem. Hoſti. ibi dicitꝙ neſcit de qua ꝯſtitutione loquat̉. dicit aūt ꝙ conſtitutiones ne ſede vacante vt teſtes non recipiant̉ ⁊ ꝙnihil īnouet̉ ꝓcedunt in eccleſia cathedrali tm̄. Eſt tn̄ꝯſtitutio que de inferioribꝰ loquit̉ que dicit iura eccleſie minui non poſſe vacāte eccleſia qꝛ non eſt ſpecialisdefēſor qͥ iura illiꝰ agat de re. eccle. nō ali. c. j. li. vj. Do.an. dicit ſe credere ꝙ loquat̉ de. c. de quarta p̄ſcrip. ſedcerte illud. c. loquit̉ de eccleſia cathedrali. ſꝫ pōt dici ꝙInno. fuit motus potiꝰ ex mēte iuriū qͣꝫ ex ꝟbis. Ideoem̄ nō currit p̄ſcriptio ꝯtra eccleſiā vacantē qꝛ caret legitimo ⁊ īmediato defenſore. vn̄ idē dicendū eſt in eccleſijs inferioribꝰ ſicut em̄ ep̄s directe nō alienat bona
eccleſie vacantis nō dato defēſore. vt ī. c. j. de re. eccle. n̄alie. li. vj. p̄al. ita nec īdirecte patiēdo p̄ſcriptionē currere. Et in hac materia ſic cōcludo ꝙ reſpectu p̄ſcriptionis currende in p̄iudiciū eccleſie inferioris habꝫ locūti. ne ſe. va. Idem reſpectu alienatōnis reꝝ ipſiꝰ eccleſie vacātis. vt in p̄alle. c. j. ⁊ in glo. in ꝟbo eccl̓ia. ſed reſpectu actōnis mouende vel defenſionis ſuſcipiende ille ti. locū nō habet in inferioribꝰ eccleſijs. naꝫ pōt tuncep̄s vel alius ſuperior īmediatus agere ⁊ defenſionemſuſcipere. vt ī. c. fi. de ſuc. ab inteſt. ⁊ in cle. j. de reſcrip.facit. l. ſancimus. C. de ſacroſan. eccle. Et idē putat Inno. in p̄all. c. fi. vt ſuꝑior poſſit agere ꝓ collegio ſibi ſt̓iecto. ¶ Sed q̄ro de ratione diuerſitatis quare reſpectu p̄ſcriptōnis ⁊ reſpectu alienatōnis habet locuꝫ ti.ne ſe. va. ⁊ ſic nō reſpectu actōnis mouende vel defenſionis ſucipiēde? So. puto ꝙ in duobꝰ primis caſibusagitur de graui p̄iudicio ipſius eccleſie inferioris ideonō debet currere preſcriptio nec alienatio fieri debꝫ ſieccleſia caret īmediato defenſore. qͣꝫꝙͣ ep̄s poſſit ꝓ illaagere tn̄ cū multis ſit implicitus nō ꝑſumit̉ ita diligēsin factis particularibꝰ inferioꝝ eccl̓iaꝝ quēadmodum⁊ ip̄i ſpeciales admīſtratores. ar. in. c. fi. d̓ offi. archipreſby. ⁊ in p̄alleg. cle. j. vn̄ cū eccl̓ia vacat dicit̉ carere legitimo defenſore licet ep̄s ꝓ ea poſſit agere. vt dic̄ tex.in p̄al. c. j. ⁊ vide ibi glo. in ꝟbo defenſore. ſꝫ qn̄ epiſcopus vult agere vel defendere nō agit̉ de p̄iudicio illiuseccleſie īmo de fauore quia exquo epiſcopus aſſumit īſe adminiſtrationē preſumptio eſt ꝙ ſtudioſe ⁊ diligēter ſe gerat. ar. x. q. j. ꝑ totū. vide in ar. ad predicta qd̓no. in cle. ſi vna de re. eccle. nō alie. in glo. in ꝟbo defenſor que ē notabilis. ¶ Ultimo quero an domus ſeu eccleſia teneat̉ ex facto iſtorum p̄ceptoꝝ ſeu cōmendatorum? So. dicit Inno. ꝙ ex dolo iſtorum etiam in contractibus admiſſo non tenet̉ domus ſeu eccleſia niſi ſitfacta ex hoc locupletior. ff. qn̄ ex fa. tu. l. dolus. ⁊. C. qn̄ex fa. tu. l. ſi in rem. ⁊. ff. de tribut. l. ſed ⁊ ſi. §. j. ⁊ no. dedepo. grauis. ⁊. ff. de act. emp. l. iulianus. §. idem iulianꝰde culpa aūt preceptoꝝ tenet̉ locus inſoliduꝫ ſi pōt ſeruari indēnis a p̄ceptore al̓s non. ff. de admini. tu. l. fi. inprin. ⁊. ff. qn̄ ex facto tu. l. j. ij. ⁊. iij. ſi aūt bona fide contraxit preceptor tenet̉ locus inſolidum etiaꝫ ſi fit indepauperior. vt. jͣ. de p̄ca. c. ij. ff. de mino. l. patri. §. ſi pecuniam. ⁊. ff. de euic. l. illud. §. j. ſed pōt in integꝝ reſtitui.dicit̉ aūt ẜm eū dolus tutoris vel p̄ceptoris factū ſi accepit vel retinuit ſcient̓ pluſqͣꝫ debet̉. ff. de tri. l. ſed ⁊ ſi.§. ſi ſeruus. Et ideꝫ ſi nō retinuit qd̓ debuit retineri. ff.de tribu. l. qd̓ in heredē. §. fi. ſi aūt ignoranter ſecus dūmodo reſtituat qͣꝫcito poteſt. vt. ff. de tribu. l. illud. §. ſicuius. Executio aūt rei iudi. ſemꝑ fit contra locū ſicutfit contra pupillum. ff. de re iudi. l. ſi ſepe. ⁊ de admi. tu.l. ij. §. j. ⁊ hͨ bene no. tanꝙͣ quotidiana. Ex quibꝰ etiamcollige ꝙ prelatus iudicat̉ vt tutor ſeu vt curator cuꝫquerit̉ an ex eius facto teneat̉ eccleſia. Idem dic̄ cumquerit̉ an eius heres ⁊ qualiter teneat̉ ex facto prelatidefuncti. vt eſt glo. no. in. c. ex preſentiū de pigno. ī glo.in fi. ⁊ per Inno. in. c. cū in officijs de teſta.Iudices eccleſiaq MUaliter ⁊ An. ſtici debent de clericis laicis iuſticiam facere ⁊ ſic cōiter ſūmaturEt ẜm hanc ſūmationē iſta decre. eſt de indubio quodeſſe non debet. de offi. dele. cum in iure. ⁊. ff. ad carbo. l.quod labeo. ⁊. ff. de admunici. l. j. Ideo vt aliquid afferat ſūmo ſic. Prelati debent laicis de clericis appellation fruſtratoria non obſtante iuſticiaꝫ facere. ad ſecularem tamen foꝝ clerici a laicis trahi nō debent etiamdata ipſorum p̄latoruꝫ negligentia. h. d. Et tria facit.primo precipit. ſecūdo impedimentuꝫ remouet ibi nōobſtante. tercio grauamen ſuſpicatur ⁊ ꝓhibet̉ ibi nepro defectu. ¶ Nota primo ꝙ licet iudex negligat iuſticiam facere nō tamen debet pro hoc quis ius ſibi di-