Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
17r
Einzelbild herunterladen
 

De iudiciis.

ſpecialis vel generalis ẜm no. in. l. certi conditio. ff. ſi cer.pe. ⁊ ſic de alijs actionibꝰ. vn̄ ſi peto. x. cā petēdi eſt ip̄mmutuū qꝛ mutuaui vt ſtatim dicā. Ad ſcd̓m an ſit cāexpͥmenda in libello? dic vt plene no. ꝑ glo. ⁊ doc. in. l. j.ff. de edendo. ⁊ in. c. ij. de libel. ob. Et ꝓ intellectu huiusglo. breuiter dic ꝙ duplex eſt cā tā in ꝑſonali qͣꝫ in realivna remota alia ꝓpinqua. Remota in ꝑſonali eſt ipſuꝫfactū ex quo orit̉ obligatio. vt ago qꝛ mutuaui. Cauſaꝓpinqua eſt ip̄a obligatio. Nā ideo ago qꝛ es mihi obligatus. In reali vero cā remota ē ip̄m factu ex quo cauſatur dn̄iuꝫ ſeu ius agēdi. vt peto rem qꝛ fuit mihi legata vel qꝛ fuit mihi vendita ⁊ tradita. cā vero propinquaeſt ip̄m dn̄iuꝫ ſeu ip̄m ius cauſatuꝫ ex illo facto. Cōclude ergo cū querit̉ an̄ cā ſit expͥmēda ꝙ in ꝑſonali debetexpͥmi cā remota. vt quia mutuaui nec ſufficit expͥmerecauſam ꝓpinquā qꝛ obligatꝰ es qꝛ cū multe poſſent eſſeobligatōes ſeu cauſe nō poſſet reus ex hmōi cauſe propinque exp̄ſſione deliberare mature an debeat cede̓ velꝯtendere. vt. jͣ. de lib. ob. c. fi. ⁊ no. in p̄all̓. l. j. ff. de edēdo.vn̄ debet expͥmere cām remotā nō tamē tenet̉ expͥmerecauſā ꝓpinquā qꝛ p̄ſumit̉ ꝓpinqua ex exp̄ſſione remote. ſi em̄ peto. x. qꝛ mutuaui p̄ſumit̉ obligatio d̓ pn̄ti. ar.in. l. j. C. de ꝓba. vn̄ dicimꝰ ꝙ ſufficit ꝙ libellus ꝯcludatp̄ſumptiue. vt. l. oēs. §. lutius. ff. de his que ī frau. cre. qd̓tamen limita ẜm ꝙ no. bar. in. l. cū quid. ff. ſi cer. pe. tangā in. c. ij. de libel. obla. In reali vero cā remota nō ē neceſſario expͥmēda ſed ſi vult pōt debet tn̄ expͥmere cāmꝓpinquā vt qꝛ ſum dn̄s tn̄ cū vna ſit cā dn̄iuꝫ acqͥrendi nec potuit acqͥrere ex pluribꝰ. vt ī. c. inter dilectos defide inſtru. ⁊. l. ⁊ an̄ eadē. §. actōnes. ff. de excep. rei iudi.ſatis pōt reus inſtrui ex cauſe huiꝰ exp̄ſſione tn̄ quia vtile eſt ip̄i reo vt nō expͥmat̉ cā remota qꝛ ſi generalit̓ egittotū ius ſuū videt̉ in iudiciū deduxiſſe ⁊ ſi ſuccubuit nōpoterit agere ex aliqua alia cā vt in. c. abbate ſane de reiudi. li. vj. ⁊ in p̄all̓. §. actōes. dicam plene in p̄all̓. c. ij. delib obla. ⁊ ſic intellige ⁊ limita iſtaꝫ glo. Ad terciū anactio ſit exprimēda in libello aduerte qꝛ capiēdo actōeꝫpro quadā antiqua ſolēnitate ⁊ formula verboꝝ in quaqui cadebat a ſyllaba cadebat a toto ⁊ nō eſt neceſſe hodie talem formā ſeu ſolēnitates obſeruare nec de iure canonico nec ciuili. vt. C. d̓ formulis ſubla. l. vnica. Aut ſumimus actionem ꝓprie ꝓ effectu ⁊ iure agendi ꝓut eſtquoddā ius ꝓſequēdi in iudicio quod ſibi debet̉ ⁊ iſtudius cuꝫ ſit incorꝑale nō pōt exprimi. vt no. in. l. edita. C.de eden. ſed neceſſe ē expͥmere ip̄m factum ex qͦ ꝯcludat̉ip̄m ius agēdi. vt in. c. fi. de libe. oblatꝭ. aut capit̉ actio ꝓnoīe ip̄ius iuris agēdi vt ē rei vendicatio actio ad exhibendū certi ꝯditio actio furti ⁊ ſil̓es. ⁊ tūc due ſunt opiniones tam de iure canonico qͣꝫ de iure ciuili. Nā de iurecanonico quidā tenēt indiſtincte actionē nō eſſe neceſſario exprimendā. vt hic no. Inno. Alij vt Laurē. ꝙ vbipoſſunt plures actiones oriri ex facto narrato debet exprimi actio qd̓ ſentit hic Hoſtiē. dicens ꝙ regulariterẜm canones ſufficit exprimere factū niſi iudex ex cauſarationabili videat reū decipi poſſe ſi nō vltra exprimat̉.quia tunc ſupplebit iudex ex officio ſuo. vt. ff. ve offi. aſſeſſo. l. j. ex eadē cauſa ꝑmitteret aduocatū poſitionibꝰreſpondere. jͣ. e. c. paſtoralis. Itē de iure ciuili ſunt etiam opiniones. nam quidā tenent ꝙ ſit ſemꝑ exprimēdavt Inno. hic allegat. ff. de admi. tu. l. quotiens. §. j. ⁊ inſti. de actio. in prin. ſed melius allegaret. l. fi. C. de interdic̄. ⁊ hanc oꝑi tenet glo. iuris ciuilis in p̄all̓. l. j. ff. de edēdo. ⁊ glo. hic. ⁊ allegat ibi glo. rationē quia vtile eſt reovt exprimat̉. quia forte ꝓponet eam ineptā ⁊ ſuccūbet.Sed certe iſta nō eſt bona ratio tanqͣꝫ deceptiua qꝛ nōdebemus alicui parare laqueum. vt. jͣ. de reſti. ſpo. c. literas. ⁊ de materia vide Spe. in ti. de actio. ⁊ peti. §. j. vbiponit opiniones. ſed ꝯmunis opi. legiſtarū hꝫ in. l. edita. C. eden. ⁊ in. l. j. ff. eo. ⁊ opi. Io. an̄. ⁊ ſequaciū ē vt nōſit neceſſe exprimere qꝛ ex ꝓpoſitione facti ſemꝑ poteſt

elici modus agēdi ſeu actio intētata ⁊ hoc taꝫ de iure canonico qͣꝫ ciuili. qd̓ etiaꝫ tenet glo. viij. di. quo iur̄. ⁊ reperio. Accur. gloſatorē iuris ciuilis mutaſſe opinioneꝫ.vnde in aucͣ. de intro. ⁊ exhiben. reis in prin. col̓. v. in verbo libellū. dicit de ꝯſuetudine ſeruari vt nō exprimaturactio ⁊ ꝙ etiā lege pōt ꝓbari. Nā cū reus poſſit eſſe certus ꝑ rem ⁊ cauſam ſatis eſt. all̓. p̄all̓. l. j. ff. de eden. ſcd̓orn̄ſo. ⁊ qd̓ ſubijcit̉ in p̄all̓. aucͣ. qd̓ bene nota. ⁊ qꝛ poteſtꝯtingere ꝙ ex eodē facto poſſunt plures actōes ꝯpetere. que tunc videat̉ intētata diſtinguit no. Ci. in pall̓. l.edi a poſt alios doc̄. ꝙ aūt ſunt plures ꝯpetentes ad diuerſa ⁊ p̄ſumit̉ intentata illa que ꝯpetit. ar. ff. de libe. etpoſthu. l. gallus. §. j. facit qd̓ no. in. c. conſtitutus de reli.do. Aut ſunt plures cōpetentes ad idem ⁊ tunc aut vnaeſt generalis ⁊ alia ſpecialis tūc aut ambe generales autambe ſpeciales. ſi vna generalis ⁊ alia ſpecialis p̄ſumitintētata ſpecialis. ar. ff. de le. iij. l. hoc legatū ⁊. l idē legato. §. ꝑinde. ⁊. l. legatis. tenet etiā Bar. in. l. j. ff. d̓ eden.ſi ambe ſunt ſpeciales vel ambe generales ⁊ tunc aut exfacto ꝓpoſito vtraqꝫ poteſt colligi. ⁊ ſubdiſtingue. autẜm alterā aliquid eſt ſuꝑflue narratū ẜm aliā nihil ⁊ videbitur intētata illa ẜm quā nihil eſt ſuꝑfluuꝫ qꝛ verbadebent aliquid oꝑari. Exemplū ex legato mihi facto cōpetunt mihi plures actōes. vt. l. j. C. coīa de le. ⁊ no. in. c.rainutius. ⁊. c. rainaldus de teſta. Modo pone qd̓ dixiin libello ꝙ teſtator rem ſuā mihi legauit ⁊ ideo ⁊cͣ. certe videor intētare rei vendica. al̓s ſi diceremus intentatam ꝑſonalē actionē eſſet ſuꝑfluitasⁱ qꝛ nihil oꝑaret̉ illud verbū rem eſſe ſuā. nā rem alienā poteſt teſtator legare ⁊ actio ꝑſonalis ꝯpetit ꝯtra heredeꝫ. vt inſti. de le.§. non ſolū. ⁊ qd̓ no. in. c. filius de teſta. ⁊ verba debēt aliquid oꝑari. de priuil̓. ſi papa li. vj. ⁊. l. ſi quādo. C. de inoffi. teſta. Si vero ẜm vtrāqꝫ actōeꝫ eſſet ſuꝑfluitas tūcp̄ſumeret̉ intentata illa ꝑ quā verba minus ſuꝑfluuntvt in exemplo ꝓpoſito cū dico mihi legatā rem teſtatoris. nam ſi diceremꝰ intentatā actōeꝫ ex teſtamēto tuncſuꝑfluit quia non oportet dicere rem eſſe teſtatoris. vtsͣ. dixi. ſi dicimus intentatā rei vendicatōeꝫ tunc ſuperfluit quia nō oportet allegare cauſaꝫ remotā in rei vendicatione. vt. sͣ. dixi. ſed ſufficit dicere ꝙ ſum dn̄s cumminus ſuꝑfluit qꝛ potuit exprimi ad maiorē declarationem ⁊ ideo iſta p̄ſumet̉ intentata. ar. in p̄alle. l. ſiqn̄. ⁊. c.ſi papa. vn̄ ẜm alios docto. ibidē non pōt libellus formari ita ꝙ ꝯcludat quin ſtatim poſſit ſciri que actio intētetur. qꝛ oēs actiones de mūdo habēt mediū diſtincta ⁊ iura informātia diſtincta quapropter nō ē neceſſe ꝙ actioin libello exprimat̉. ſed replicādo p̄dicta ſb̓ epilogo autvna tm̄ ex facto narrato colligit̉ actio ⁊ illa p̄ſumit̉ intētata. ſi plures ꝯpetunt aut plures actōes poſſunt colligi⁊ tunc aut vna eſt generalis alia ſpecialis aut vtraqꝫ eſtgeneralis vel vtraqꝫ eſt ſpecialis ⁊ tunc p̄ſumit̉ intentata per quā nihil ſuꝑfluit. ⁊ ſi ẜm vtrāqꝫ eſſet ſuperfluitas p̄ſumeretur intentata illa ꝑ quam verba minus ſuperfluunt. vt. sͣ. dixi. ⁊ hec vera ẜm eos niſi ſit inſerta illa clauſula in libello nō aſtringens ſe ad probandū ſingula ⁊cͣ. quia tunc nō preſumit̉ intentata illa ꝑ quaꝫ nihil vel minus ſuꝑflueret. ſed illa ex qua leuius ſequit̉ cōdemnatio. Hoc vltimuꝫ limitat do. an̄. ſicul̓ a principioin libello opponeretur. al̓s ſi diſputaretur ad merita dicit ꝙ in dubio videtur deducta competens actio ⁊ in qͣprobat. et ſi vtraqꝫ competere poſſet videtur intentata magis vtilis actori in obtinendo. all̓. no. in. c. conquerente de offi. ordi. ⁊ in. l. ſed ſi poſſeſſor. §. fi. ff. de iureiuran. ⁊ Bart. in. l. inter ſtipulantem. §. j. ff. de verbo. obli.Sed hoc dictum mihi nō placet. nam ſi a principio mihi fuit obiectum nō eſſet opus diſputationibꝰ ſed ſtaretur interpretationi actoris. vt in. l. ſiquis intentione. ff.de iudi. et in. c. litere de dila. vnde teneo primum dictuꝫꝙ exquo vtraqꝫ poteſt competere ⁊ eſt conſentanea ꝓbationi iam facte debeat fieri condēnatio in illa que eſt