67Ldep̄henderat occaſione deltarādi accepta eos infamiaſubnotare miſerrimi hoīes conabātur. Et qꝛ̄ ipſi uitiisſubiacebāt carnalibus ad excuſandas excuſationes inpeccatis idip̄m alijs īponebāt Ut ergo uidit Hieronymus nō mīus ſe a falſis fr̄ibꝫ ꝙͣ ab hæreticis infeſtariattendēs illud euāgelicū: Si uos ꝑſecuti fuerint ī ciuitate ilta: fugite in aliā: deliberat cedere et ad oriētalesregiones militaturus dn̄o cōmigrare. Qd quidē et Iacob in fr̄e ſuo Eſau feciſſe legitur: et Pauid in ſoceroſuo Saul quoꝝ unus ad ſyroſ alius ad Philiſteos ſecontulit: malens hoſtibꝫ ꝙ īuidis ſubiacer.¶ Capituluꝫ tertiumROFEETIONIS ſuxͣ ab urbeordinē ipſe cū Ruſſino expoſtulāsſic euarrat? Oēſe augſto flātibus eteſiis cū ſancto uincētio p̄ſbytero etaduleſcēte fr̄e et alijs monachis quinūc hieroſolymæ cōmorātur nauē ī romano portū cōſcēdi maxīa me ſanctoꝝ frequētia proſeq̄nte. neni rhegiū ī ſcyllæo littore paululū ſteti ubi ueteres didici ſabulas et p̄cipitē fallacis Ulyxiſ curſuꝫ et ſyrenaꝝ cantica et īſatiabilē charybdiſ uoraginē cūqꝫ mihi accolæillius loci multa narrarēt darentqꝫ cōſiliū ut nō ad protei colūnas ſꝫ ad dionæ portū nauigarē. Illū eniꝫ fugientiū et turbatoꝝ Hūc ſecuri hoīnis eē curſū malui ꝑmaleas et eycladas Cyprū ꝑger. Obi ſuſceptus a uenerabili epiſcopo Epiphanio ueni ātiochiā fruitus ſuꝫcommunione pōtificis cōfeſſorisqꝫ Paulini et deductus ab eo media hyemæ ītraui hieroſolymam: Uidimulta miracula et q̄ prius ad me fama ꝑtulerat oculorū iudicio cōprobaui Inde cōtēdi ægyptū luſtraui monaſteria Nitriæ et inter ſanctorum choros aſpides latitare perſpexi.¶ Capitulum QuartumDISāt nō dixerit fugæ huius euētū xp̄iqꝫ prouidētia diſpēſatuꝫ ut ſcilicet romana eccleſia Petri inſtitutaregimine oīuꝫ etiā ueteris teſtamētilibrorū deſudāte Hierōymo hebraicā hēat ueritatē; et quorūdaꝫ græcoꝝ leuitas: qui cunctas ſcripturas diuinituſ īſpiratos rōanos aſe accepiſſeplaudebāt ab īſultatione deſiſteret. Igitur Hierō ymuſlociſ uenerabilibꝫ pluſtratis ꝑgit Cōſtātinopoliꝫ ad audiēduꝫ uenerabilē uirn̄ Gregoriuꝫ Nāzanzenū ut idēin tertio explanationū Eſaiæ libro mēinit: ubi propheta dn̄m ſe uidiſſe teſtatur ſic inquiēs De hac uiſiōe cūeſſeꝫ: Cōſtantinopoli et apud uirū eloquētiſſimū Gregoriū Nazāzenū p̄ceptorē meū tūc eiuſdeꝫ urbis epiſcopuꝫ ſanctaꝝ ſcripturaꝝ ſtudiis erudiret ſcio me breuē dictaſſe ſubitūqꝫ tractatuꝫ. Quid uero de huius uiri indefeſſo itudio et elegāti īduſtria quā erga græcoset latinos: hebræos: et ſyros: chaldæoſqꝫ in diſcendohūit p̄ſtantius dici pōt: ꝙ qd̓ ipſius ad Pāmachiuꝫ etoceanū miſſa proſitētur uerba dicētis. Dū eſſeꝫ inuēismiro diſcēdi feruebā amore: nec iuxͣ quorūdā p̄ſūptionē ipſe me docui Apollinarē audiui antiochiæ frequēter et colui Iā cāis ſꝑgebatur caput: et mgr̄m potiuſꝙͣdiſcipulū decebat. Perrexi tn̄ Alexādriā audiui Didymū in multis ei gratiaſ ago qꝛ qd̓ neſciui didici: quodſciebā illo docēte nō ꝑdidi. Putabāt me hoīes finē feciſſe diſcendi. Deni rurſus hieroſolymā et bethleemquo labore: quo p̄tio baraniā nocturnū hūi p̄ceptoreꝫtiebat enī iudæos et alteꝝ mihi exhibebat NicodemūItē ad ruſticū monachū Dū eſſē iuuēis incentiua uitiorū ardorēqꝫ naturæ ferre nō poterā: Ad quā edomādam cuidā fri qui ex hebræiſ crediderat me ī diſciplinādedi ut poſt Quitiliāi acūina Licerōiſqꝫ fluuios grauitatē frōtōnis et lenitatē Plinii alphabetū diſcerē ſtridētia anhelātiaqꝫ uerba meditarer. Quid ibi laboris ſumpſeri. quid ſuſtinueriī difficultatisᶻ quotiēs deſpaueriꝫquotienſqꝫ ceſſaueriꝫ et cōtentionē diſcēdi ruriuꝫ inceperiꝫ teſtis ē cōſcientia tā mea qui paſſuſ ſuꝫ ꝙͣ eoruꝫqui mecuꝫ uitā duxerūt et gr̄iaſ ago dn̄o qd̓ de amaroſemīe litteraꝝ dulcedinis fructus capio et ī prologo libri Iob quē uidelicet librū eius itudio Latina linguatranſlatū expoſitūqꝫ promeruit memini me inquit obintelligētiā huius uoluminiſ iudxū quendā ī p̄ceptorēqui apud hebræos ꝑitus hēbatur nō paruis redemiſſenumis: Porro ad ſcientiā līguæ caldaice quo labore ꝑuenerit ideꝫ Hieronius ita in prolago Daniellis enarrat Poſot Quintiliāi Tullii lectionem ac floreſ rhetoricos cū me lingua huius priſtinū recluſiſſē et multo ſudore multoqꝫ tp̄re uix cœpiſſeꝫ anhelātia ſtridentiaqꝫuerba reſonar̄ et quaſi ꝑ criptā ābulans raruꝫ deſuperlumē aſpicerē: īpegi nouiſſime in Danieleꝫ et tanto tedio affectuſ ſuꝫ ut deſpatione ſūpta omnē ueterē laborem uoluiſſeꝫ cōtēner̄. Deꝝ adhortāte me hebræo etiliud ſua lingua crebrius ingerēte Labor īprobus oīauincit Qui mihi uidebar ſciolus inter eos cœpi rurſusdiſcipulus eſſe chaldaicus et ut ueriuſ fatearuſqꝫ in p̄ſente dieꝫ magis poſſuꝫ ſermonē chaldaicuꝫ legere etintelligere ꝙͣ ſonare¶ Capitulum quintumLENITDOINEO itaqꝫ ſapiētiæ et ſcientiæ adeptus dedit ut abyſſuſ uocē ſuā et aquæ hebraicæ amaritudinis ad uerbū eiuſ dulcorat æ ſūtet reuelata ſūt: abſcōdita a ſæculis etgenerationibꝫ. Cūcta eniꝫ uolūina ueteris teſtamentiprius de græco poſtea uero ueratiori editione d̄ ebraico tranſtulit in latinuꝫ Eadēqꝫ ſerme oīa eo ſpiritu reuelāte cuius inſtīctu ſūt edita diligēter expoſuit: Scripſit eniꝫ in geneſi libꝝ unū abſqꝫ ſubnotatiſ ad Damaſum q̄ſtionibꝫ Aūctaſqꝫ omelias Grigenis in eptaticūd græco flumīe trāſtulit ī latinū. Regū uero ſeu paralipomenō q̄ſtiones q̄ uocantur hebraice duobꝫ librisprudēter expleuit. præter illas tres obſcuriſſimas quaſſcribenſ Abudantio expoſuerat. Quarū prīa ē cur Pauid cū achis ad expugnādū Saul ultroneus ueniebatSecūda cur moriēs Pauid p̄cepit filio ut loab mgr̄mmilitiæ interficeret Tertia de ſemei qui Pauid fugientimaledictionis iniurias irrogauit. Aliā quoqꝫ propoſitam de eiſdem libris explicuit q̄ſtionē Quomō ſcilicetSalomon et Achaꝫ ī duodeciꝫ ānis gigner̄ filios ualuerūt: Porro Eſaiā cōmētatuſ ē libriſ decē et octo hieremiā libris uiginti Gechielē libris quatuordecī Panieleꝫ libris tribꝫ et duodecī: prophetaſ libris uiginti dequibꝫ ut nihil linq̄retur ābiguuꝫ noīa quoqꝫ eoꝝ queadmodū intelligi debeant ethymologiis proprus pulcherrimo patefecit decore ī quoſdā pſalmos tractatusedidit Lucullentos et in eccleſiaſten cōmētarioſ Atqꝫin cāticū cāticoꝝ duas ad Damaſū omelias Nouū p̄terea teſtamētū grecæ fidei reddidit ex quo Matthauet marcū cōpēdioſa potiuſ ꝙͣ faſtidioſa expoſitiōe ſtudioſis lectoribꝫ explanauit. Sꝫ et Lucaꝫ omelias uigiti nouē ab origene editas: ī latinū uertit et pleraſqꝫapoſtoli epiſtolas ac Ioāniſ apocalipſym diſſeruit. Poſtremo p̄cauēs ī futurū Si quid forte ī nouo teſtamēto uel ueteri aliqn̄ corrūpi cōtigeret qua cura qͥbeat reformari ſcribēs ad Iucinuꝫ īſinuat. Ut uterum īquitlibrorū ſides ex hebræis uolūinibꝫ exāimanda eſt. Itanouorum quoqꝫ græci ſermonis normam deſiderat.