blādimentis: uelut te naciſſimis quibuſdaꝫ irretita uinculis ſubito eruperit. cunctaqꝫ ſimul corporis bona āimi uirtute mutauerit: quæ florem ipſum adhuc ineuntis ætatis quodam fidei gladio: ideſt uoluntate ſucciderit et crucifigēs cum chriſto carnē ſuā uiuā ſanctāqꝫhoſtiā ſacrauerit deo: ac nobiliſſimi ſāguinis poſteritatē uirginitatis amore contempſerit. Prona autem et facilis dicendi uia eſt quæ ipſa ubertate materiæ curſumorationis accendit Sed nobis alio magis itiere pergēdum ē quibus propoſitum eſt inſtitutionē uirginis ſcribere nō laudē: nec paratas iam uirtutes exprimere ꝙͣparandas: magiſque reliquā ordinare uitaꝫ ꝙͣ ornarepræteritā. eſt autem difficillimum cuꝫ eius perſona fac̄re in qua cupiditas tanta diſcēdi ē: tantuſqꝫ ꝑfectiōiſ ardor ut ei quælibet perfecta doctrina par eſſe uix poſſit.Oēinit enim recteqꝫ meminit quas mundi opes gloriāqꝫ reſpuerit quibus uoluptatibꝫ renuntiauerit quasdenique contēpſerit uitæ præſentis illecebras. Et ideocontenta non eſt cōmuni hoc mediocriqꝫ genere uiuendi: et qd̓ facile ipſa multoruꝫ ſocietate uileſcat: nouumaliquid et inuſitatum requirit præcipuum ac ſingularequoddam flagitat: non minus conuerſionē ſuaꝫ ꝙ conuerſationē cupit eſſe mirabilem: in ſeculo nobilis apuddeuꝫ cupit eſſe nobilior: tas precioſa requirit ī moribusꝙͣ contempſit in rebus. Hunc itaqꝫ taꝫ deuotæ mentisardorem: hanc tantæ perfectionis ſitim: quod unquamſatiabit flumen ingenii? quæ uis aliquando orationis:quæ copia tantum uerbis exprimere poterit: quantumparata eſt uirgo rebus implere: Nobis uero donandaeſt uenia. qui ad ornanduꝫ domini tabernaculuꝫ ſecundum uires noſtras munus offerimus. Nec uermur netemere ſcribendo ad tantæ nobilitatis uirginem ultronos morſibus tradamus inuidiæ. Scribimus eniꝫ petente ſancta matre eiuſ: immo iubente idqꝫ a nobis trāſmarinis litteris miro cuꝫ deſidrio animi flagitāte quæfacile oſtendit quo ſtudio quantaqꝫ cura in filiā germēcæleſte plantauerit duꝫ illud ſolicite cupit ab alijs irrigari. Remoti igitur a temeritate et ābitione liberi propoſito inſudemus operi nec de mediocritate diffidamuſ īgenii quod credimus et ſide matris: et merito uirginisadiuuari. Quotiens mihi de inſtitutione morum et ſanctæ uitæ cōuerſatiōe dicendum eſt ſoleo priuſ humanænaturæ uim qualitatēqꝫ monſtrare: et quid efficere poſſit oſtendere ac iam deinde audientis animum ad ſpēincitare uirtutum: ne nihil proſit ad ea uocari quæ ſibiimpoſſibilia eſſe præſumpſerit. Nunꝙͣ enim uirtutumuiaꝫ ualemus ingredi niſi ſpe comite ducamur: Siquidem appetentis omnis conatus perit conſequendi deſperatione. Quem ego exhortationis ordinem cum inalijs quoqꝫ opuſculis tenuerim tum hic maxime obſeruandum puto ubi eo plenius naturæ bonum declararidebet quo inſtituenda eſt uia perfectior ne tanto remiſlior ſit ad uirtutem animus ac tardior quanto minus ſepoſſe credat et dum quod ineſſe ſibi ignorat id ſe exiſtimat non habere. Proſerenda ſemper innotitiaꝫ ea reseſt cuius uſus deſideratur et explicāduꝫ quicquid boninatura poteſt cuꝫ quicquid poſſe probatur implenduꝫeſt: Hæc igitur prima ſāctæ ac ſpiritalis uitæ fundamēta iacientur ut uires ſuas uirgo agnoſcat quas demumbene exercere poterit cum eas ſe didicerit habere optima enim animi incitamēta ſunt cuꝫ docetur aliquis poſſe quod cupiat Nam et inbello ea exhortatio eſt maxima: eaqꝫ plurimum auctoritatis habeat. quæ pugnatorem d Hiribꝫ ſuis admonet. Primum itaqꝫ debetnatura humanæ bonum de eiuſ auctor metiri deo ſcilicet qui cum uniuerſa mundi. et quæ intra mundi ſuntopera bona et ualde bona feciſſe reſeratur: quanto putas præſtantiorē ipſum hominem fecit: propter quemSB. Iomnia etiā intelligitur illa condidiſſe Queꝫ duꝫ ad imaginē et ſimilitudineꝫ ſuam facere diſponit: anteꝙͣ faciat qualē ſit facturus oſtendit: Deinde cum ſubiec̄it etuniuerſa āimalia eumqꝫ eē cōſtituit eorum domīum q̄uel more corporiſ uel uirium magnitudine uel armisdentium multo ualētiora homine fecerit: ſatis declaratquanto pulchrius ſit homo ipſe conditus: quem uel exhoc uoluit natura ſuæ intelligere dignitatem: dum fortiora ſibi ſubiecta miratur aīalia neqꝫ enī nudum illuꝫac ſine præſidio dereliquit ne diuerſis periculis uelut īfirmum expoſuit: ſed quē inermeꝫ extrinſecus feceratmelius ītus armauit ratiōe ſcilicꝫ atqꝫ prudēcia: ut perintellectum uigoremqꝫ mētis quo cæteris preſtabat ātmalibus factorem omniuꝫ ſolus agnoſceret: et inde ſeruiret deo unde alijs dominabatur. Quod iuſticiæ bōuꝫuoluntarium eſſe uoluit non coactum reliquit eum inmanu conſilii ſui poſuitqꝫ ante eum uitam et mortembonuꝫ et maluꝫ: et quod placuerit ei dabitur illi Undeet in deuteronomio legimus: Uitam et mortem dediante faciem tuam benedictioneꝫ et maledictionē: eligetibi uitā ut uiuas. Hinc iam tibi prouidenduꝫ eſt ne forte illud remordeat te: In quo temere imperiuꝫ uulgusoffendit. ut ideo non uere bonuꝫ factuꝫ hominē putesquia is malum facere poteſt: nec ipſa naturæ uiolentiaaſtringitur ad immutabilis boni neceſſitatē. Naꝫ ſi diligenter retractes et ad ſubtiliorē intellectum cogas animum: Hinc tibi melior ſtatus hominis: ac ſuperior apparebit unde putatur inferior: In hoc enim gemini itineris diſcrimine ī hac utriuſqꝫ libertate ꝑtis rationabilis animæ decus poſitum ē. Hic inꝙͣ totus naturæ noſtræ honor cōſiſtit: hinc dignitas: hinc deniqꝫ optimiquiqꝫ laudē merētur: hinc p̄mium nec eſſet omnino ulla uirtus in bono ꝑſeuerantis ſi is ad malum trāſir̄ nōpotuiſſet. Dolens nāqꝫ deus rationabileꝫ creaturā uoluntarii boni munere Et liberi arbitrii ptāte donare utriuſqꝫ partis poſſibilitatē homini inſerendo: propriuꝫeius ſec eſſe qd̓ uelit ut boni ac mali capax naturaliterutrunqꝫ poſſet: et ad alterutrum uoluntate q̄flecterturneqꝫ .n. aliter ſpontaneum habere poterat bonum: niſixque ēt malum hēre potuiſſet. Utrunqꝫ nos poſſe uoluit optimus creator: ſed unuꝫ facer̄ bonum ſcilicet qd̓et īperauit. aliqꝫ facultatē ad hoc tantum dedit utuoluntatem eius ex noſtra uoluntate faceremus. Qdcuꝫ ita ſit hoc quoqꝫ ipſum qd ēt mala facer̄ poſſumusbonum eſt. Bonum īꝙ quia boni ꝑtē meliorē fac̄. Facit eniꝫ ipſā uoluntariā ſui iuris: nō neceſſitate duinctāſed iudicio liberā. Licet quippe nobis eligere: refutareProbare: reſpuere: nec ē quo magis rationabilis creatura cæteris p̄feratur: niſi ꝙ cum omīa alia conditioīstantum ac neceſſitatiſ bonuꝫ habeāt: hæc ſola habet uoluntatis. Sed pleriqꝫ impie nō minus ꝙͣ imꝑite cumſuper ſtatu hominis q̄ritur uereor dicere qī rep̄hendētes opus domini talem illum aiunt debuiſſe fieri: Quiomnino facere non poſſet malum. Alcit itaqꝫ ei figmētuꝫ qui ſe finxit Quid me feciſti ſic: et improbiſſimi hominum dum diſſimulāt idipſum bene adminiſtrare: qd̓facti ſunt: aliter ſe factos fuiſſe malunt: ut qui uitā ſuāemendare uolunt uideantur emendare uelle naturamcuius bonum ita generaliter cunctis inſtitutum ē ut ingentilibus quoqꝫ hominibꝫ qui ſine ullo dei cultu ſuntſe non nunꝙͣ oſtendat ac proferat: ꝙͣ multos .n. philoſophorum audiuius et legimus et ip̄i uidimus caſtospatientes: modeſtos: liberales: abſtinentes: benignoset honores ſimul mundi et delitias reſpuentes: et amatoreſ iuſticiæ nō minus ꝙͣ ſcientiæ. Vnde quæſo hominibus alienis a deo iſta quæ deo placent; On̄de autēillis bona niſi de naturæ bono. Et cum iſta q̄ dixi uel q̄nia in uno: uel ſingula in ſingulis hēri uideamus cum