MH0chaldæos: medos: Aſſyrios: parthos: ſyros: Phœnices: arabes: palæſtinos Reuerſus alexandriaꝫ ꝑrexitad æthiopiā: ut gymnoſophiſtas: et famoſiſſimā ſolismenſam uideret in ſabulo: īuenit ille uir ubiqꝫ qd̓ diſceret: et ſemper proficiens ſēper ſe melior fieret. ſcripſitſuper hoc pleniſſime octo uoluminibus philoſtratus.Quid loquar de ſæculi hominibus; cuꝫ apoſtolus paulus uas electionis et magiſter gētium qui de conſcientia tanti in ſe hoſpitis loquebatur. An experimētumquæritis eius qui in me loquitur chriſtus. poſt damaſcum arabiamqꝫ luſtratā aſcenderit hieroſolymā ut uidret petrum: et manſerit apud eum diebus. xv. Hoc enīmyſterio hebdomadis et ogdoadis futurus gētiuꝫ p̄dicator inſtruendus erat. Rurſumqꝫ poſt ānos. xiiii.aſſūpto barnaba et Iito expoſuerit aplis euāgelium:ne forte in uacuum curreret aut cucurriſſet. Habet neſcio quid latētis ένεργῖασ uiua uox et in aures diſcipuli de auctoris ore trāſfuſa fortius ſonat. Vnd et aeſchines cum rhodi exularet et legeretur illa Demoſthenis oratio: quā aduerſus euꝫ habuerat mirantibꝫ cunctis atqꝫ laudātibus ſuſpirās ait. Quid ſi ipſā audiſſetisbeſtiam ſua uerba reſonantē. Nec dico ꝙ ſit in me ali̓quid tale quod uel poſſis a me audire uel uelis diſcere: ſed quo ardor tuus et diſcendi ſtudium ēt abſqꝫ nōbis per ſe probari debeat: ingenium docile et ſine doctore laudabile eſt. Nunquid iuenias: ſed quid quærasconſideramus. Mollis cæra et ad formanduꝫ faciliset ſi artificis et plaſtæ ceſſēt manus: tamē uirtute totuꝫeſt quicquid eē poteſt. Paulus apoſtolus ad pedes gamalielis legē moyſi et prophetas didiciſſe ſe gloriaturut armatus ſpiritalibus telis poſtea diceret cōfidēter.Arma .n. militia noſtræ nō carnalia ſunt ſed potētia doad deſtructionē munitionuꝫ cōſilia deſtruentes: et omnē altitudinē extollentē ſe aduerſus ſcientiā dei. et captiuātes omnē intellectum ad obediēduꝫ chriſto: et ſubiugare parati cunctam īobedientiā. Ad timotheum ſcribit ab infantia ſacris litteris eruditum: et hortatur adſtudium lectionis: et ne negligat gratiā quæ data ſit eiper īpoſitionē manus preſbyteri. Tito p̄cepit ut īter cæteras uirtutes epiſcopi: quem breut ſermōe depinxit.Scientiam quoqꝫ in eo eligat ſcripturarum. Obtinētēinquit eum qui ſecundum doctrinas eſt fidelem ſermonem et ut potens exhortari ſit in doctrina ſana: et contradicentes reuincere. Sancta quippe ruſticitas ſolumſibi prodeſt: et quātum ædificat ex uitæ merito eccliamchriſti tantum nocet ſi deſtruentibus non reſiſtat. Malachias prophæta īmo per malachiā īterrogauit dominus ſacerdotes legē. In tātum ſacerdotis officium eſtinterrogatum reſpondere de lege. In deuteronomio.Interroga patrē tuum et ānuntiabit tibi ſeniores tuoset dicent tibi. In pſalmo quoqꝫ. Exviii. Cantabiles mihi erant iuſtificationes tuæ ī loco peregrinatiōis meæEt in deſcriptione iuſti uiri: cum euꝫ arbori uitæ dauidquæ eſt in paradiſo cōpararet: inter cæteras uirtutes ēthoc intulit. In lege domini uoluntas eius: et in lege ēius meditabitur die ac nocte. Paniel in fine ſacratiſſiæuiſionis Iuſti ait fulgēt ſicut ſtellæ et intelligētes. hoceſt docti quaſi firmamētum. Vides quātuꝫ inter ſe diſtēt iuſta ruſticitas et docta iuſtitia. Alii ſtellis: alij cælocōparantur: quāquā iuxta hebraicā ueritatē utrunqꝫ deruditis poſſit intelligi. Ita .n. apud eos legimus. Quiāt docti fuerint fulgebunt quaſi ſplendor firmamentiet qui ad iuſtitiā erudiunt multos: quaſi ſtellæ in ꝑpetuas æternitates. Cur dicitur Paulus apoſtolus uas ellectionis: nempe quia uas legis et ſanctarum ſcripturarum armarium eſt. Phariſæi ſtudent ad doctrinaꝫ domini: et mirantur in petro et ioanne quomodo legemſciant cum litteras non didicerint. quicquid .n. alijs excercitatio et quotidiana in lege meditatio tribuere ſolꝫillis ſps ſc̓s fuggerebat. et erant iuxta quod ſcriptuꝫ ēθεόδιδακτοι docibiles deo. xii. ānos ſaluator īpleuerat: et ī tēplo ſedēs de q̄ſtiōībꝫ legis interrogans magis docet dum prudēter interrogat. Niſi forte ruſticuꝫpetrum: ruſticum et Ioannē dicimus. quorum uterqꝫdicere poterat et ſi imperitus ſermōe nō tamē ſcīa. τoannes ruſticus piſcator indoctus. Unde uox illa obſecro In principio erat uerbum et uerbum erat apd̓ deūet deus erat uerbuꝫ λόγοσ græce multa ſignificat. Nam et uerbum eſt: et ratio: et ſupputatio: et cauſa uniuſcuiuſqꝫ rei: per quā ſunt ſingula q̄ ſubſiſtunt.Que uniuerſa recte intelligimus ī chriſto. Hoc doctusplato neſciuit. Hoc demoſthenes eloquēs ignorauit.Perdam inquit ſapientiā ſapientiuꝫ: et prudētiā prudētium reprobabo. Vera ſapientia ꝑdet falſam ſapientiāet quanꝙͣ ſtultitia p̄dicationis in cruce ſit. Tamen pautus ſapientiam loquitur inter perfectos. Sapientiā autē nō ſæculi huius nec principiuꝫ ſæculi iſtius quæ: deſtruuntur. ſed loquimur dei ſapientiā ī myſterio abſcōditā: quā prædeſtinauit ante ſæcula Pei ſapientia chriſtus eſt chriſtus .n. dei uirtus et dei ſapientia Hæc ſapiētia in myſterio abſcondita eſt: de qua et noni pſalmititulus p̄notatur pro occultis filii in quo ſunt oēs theſauri ſapientia et ſcientiæ dei abſconditi. Et qui in myſterio abſcōditus erat prædeſtinatus ē ante ſclā. Prædeſtinatus āt et p̄figuratus in lege et prophetis. Unde etprophetæ appellabātur uidētes Quia uidebāt euꝫ q̄mcæteri non uidebāt. Abrahā uidit diē eius et lætatus ēAperiebātur cæli Ezechieli qui pplō peccatori clauſirant: Reuella īquit dauid oculos meos et cōſiderabomirabilia de lege tua. Lex .n. ſpūalis ē: et reuellationeopus ē ut ītelligatur ac reuellata facie dei. gloriam cōtēplemur. Liber in apocalypſi ſeptē ſigillis oſtēdr queſi dederis omī ſcienti litteras ut legat reſpondebit tibiNon poſſum ſignatus ē .n. Quāti hodie putāt ſe noſcelitteras tenēt ſignatum librum. nec aꝑire poſſunt. niſiille reſeruauerit qui habet clauē dauid: qui aperit et nemō claudit. claudit et nemo aperit. In actibus apoſtoloruꝫ ſc̄s Eunuchus īmo uir. ſic .n. euꝫ ſcriptura cognominat cum legeret Eſaiam interrogatur a philippo. putas ne intelligis quæ legis; reſpōditqꝫ Quomodo poſſum niſi aliquis me docuerit? Ego ut de me loquar īterim nec ſāctior ſuꝫ hoc eunucho nec itudioſior qui deæthyopia .i. de extremis mundi finibus uenit ad templum. Reliquit aulā regiam et tantus amator legis. diuinæqꝫ ſcientiæ fuit ut etiā in uehiculo ſacras litteraslegeret tamē cum librum teneret et uerba domini cogitatione ꝑciperet lingua uolueret: labiis ꝑſonaret: ignorabat eum queꝫ in libro neſciens uenerabatur. BenitPhilippus oſtendit ei ieſum qui clauſus latebat in littera. O mira doctoris uirtus eadem hora credit eunuchus baptizatus. et fidelis et ſc̄s factus eſt ac de diſcipulo magiſter plus ī deſerto fōtæ eccl̓iæ ꝙͣ in aurato ſynagogæ tēplo repperit. Hæc a me breuiter perſtrinctaſunt. neqꝫ .n. epiſtolaris anguſtia euagari lōgius patiebatur ut intelligeres te in ſcripturis ſcis ſine pͥuio et mōſtrāte ſemittaꝫ non poſſe ingredi Taceo de grāmaticisrhetoribꝫ philoſophis geometris dialecticis mulicisaſtronomis aſtrologis medicis Uuorum ſcīa mortalibus uel utiliſſima ē et in tres partes ſcinditur ī doctriideſt rationēnamideſt uſum: et ut ad minores artes ueniā et quæ nō tālingua ꝙͣ manu adminiſtrātur agricolæ cemētarii fabriMetalorum lignorum ue cæſores Lanarii quoqꝫ etfulloēs et cæteri qui uariā ſupellectilē et uilia opuſcula