CLL.eſt. Porro ipſum hebracuꝫ hētur uſqꝫ hodie in ceſarienſi biblyotheca: quam Pāphilus martyr ſtudioſiſſiecōfecit et ornauit. mihi quoqꝫ a nazareis qui ī berſabeberoza urbe ſyriæ hoc uolumīe utuntur deſcribendi facultas fuit. In quo animaduertēdum ē ꝙ ubicunqueeuāgeliſta ſiue ex ꝑſona ſua: ſiue ex domini ſaluatorisueteris ſcripturæ abutitur teſtimoniis nō ſequatur. lxxtrā(latorum auctoritatē ſꝫ hebraicā ē quibus illa duoſunt: Ex aegypto uocaui filium meū: et quoniā nazareus uocabitur.OP A S frater Iacobi unā paruā quæde ſeptē canonicis ē epiſtolā reliquit: etquia de libro Enoch qui apocriphus eſti ea teſtīonium aſſumpſit a pleriſqꝫ reiicitur. Tamē auctoritatē iā uetuſtate et uſu meruit ut inter ſāctas ſcripturas cōputetur.AOLOS apoſtolus qui āte ſaulus extra numerū duodecī apoſtolorum de tribū Beniamin et oppido iudææ: Egiſcalisfuit: quo a Romanis capto cū parētibusſuis Tarſum Eilicie cōmigrauit: a quibus ob ſtudia legis miſſus hieroſolymā a Gamaliele uiro doctiſſimo:cuius lucas meminit eruditus eſt. Cum autē interfuiſſꝫne ci martyris ſtephani: et acceptis a pōtifice tēpli epiſtolis ad ꝑſequēdos eos qui in chriſto crediderāt Pamaſcū pergeret reuelatione cōpulſus ad fidē quæ īotibus apoſtolorum ſcribitur īuas electionis de ꝑſecutore trāſlatus ē: Tūqꝫ prīo ad prædicationē eius Sergius Paulus proconſul Eypri credidiſſet ab eo ꝙ eumchriſti fidei ſubegerit ſortitus ē nomē. Et iuncto ſibi barnaba multis urbibus ꝑagratis reuertēſqꝫ hieroſolymāa petro Iacabo et Ioanne gentiuꝫ aplus ordīatur. Etquia ī actibꝫ apoſtoloruꝫ pleniſſie de cōuerſatiōe eiusſcriptuꝫ ē hoc tātum dicā qd̓ poſt paſſionē domini uiceſimoquito āno .i. ſcd̓o Neronis et tp̄e quo feſtus procurator iudææ ſucceſſit felici: Romā uictus mittitur etbiēnium ī libera manēs cuſtodia aduerſus iudæos deaduētu chriſti cōtidie diſputabat. Sciēdum autē ī prīaſatiſfactione necdum Neronis impio roborato: necdūin tāta erumpēte ſcelera quāta de eo narrant hiſtoriæPauluꝫ a Nerone dimiſſum ut euāgelium chriſti ī occidētis quoqꝫ partibꝫ prædicaretur: ſicut ip̄e ſcribit ī ſecunda epiſtola ad Timotheuꝫ eo tp̄e quō et paſſus eſtet de uiculis dictat epiſtolā ī prīa mea ſatiſfactione nemo mihi affuit: ſed oēs me relinquerunt: nō eis īputetur: Pominus autē mihi affuit et cōfortauit me: ut perme predicatio cōpleretur: et audirēt oēs gentes et liberatus ſum de ore leonis manifeſtiſſime leonē eſſe propter crudelitatē neronē ſignificās: et ī ſequētibꝫ Liberauit me dominus de ore leonis. Et ſtatī liberauit medomīus ab oī oꝑe malo: et ſaluabit ī regnum ſuuꝫ cæleſte qd̓ ſcilꝫ præſēs ſibi ſētiret īminer̄ martyrium. Namin eadē epiſtola præmiſerat Ego .n. iā īmolor: et tēpusrepoſitiōis meæ inſtat. Hic ergo quartodecio āno Nerōnis eodē die: quo petrus rōæ pro chriſto capite truncatur: ſepultuſqꝫ ē in uia hoſtiēſi āno poſt paſſionē domini triceſimoſeptio. Scripſit autē is ad ſeptē eccleſias nouē eplās. Ad Romanos unā. Ad corithios duas. Ad Gallatas unā. Ad Epheſios unā. Ad philippēſes unā. Ad theſſalonicenſes duas. Ad Collocēſes unam. Præterea ad diſcipulos ſuos Thimotheo duas.Tito unā. Philomōi unā. Epiſtola autē quæ fertur adHebræos nō eius eſſe creditur propter ſtili ſermoniſqꝫdiſtantiā: ſed uel Barnabæ ſcq̓ꝫ Tertulianum: uel lucaeuāgeliſtæ ſecunduꝫ quoſdam: uel Elementis Romæpoſtea eccleſie epiſcopi: quē aiunt ipſā adiunctā ſemētiis Pauli proprio ordīaſſe et ornaſſe ſermōe: Vel certe quia Paulus ſcribebat ad hebræos et propter inuidiā ſui apud eos nomīs tituluꝫ in prīcipio ſalutatiōisāputauerat. Scripſerat autē ut hebræus hebræis hebraice: ideſt ſuo eloquio diſſertiſſime ut ea quæ eloquēter ſcripta fuerant in hebræo eloquētius uerterentur īgræcū: et hanc eſſe cauſā ꝙ a cæteris pauli epiſtolis diſcrepare uideatur. Legunt quidā epiſtolā ad Laudicenſes: ſed ab oībꝫ exploditur.ARNABA S cyprius qui et Ioſephleuites cum paulo gētium aplūs ordinatus unā ad ædificationē eccleſiæ p̄tinētēepiſtolā cōpoſuit quæ inter apocriphasſcripturas legitur: hic poſtea propter Ioānē diſcipuluꝫqui et marcus uocabatur ſeparatus a paulo nihilominus euāgelicæ prædicationis īiunctum ſibi opus exerx etneracuit.OEAS medicus anthiochenſis ut eiusſcripta indicāt græci ſermonis nō ignarusfuit ſectator apl̓i pauli et oīs peregrinatōnis eius comes ſcripſit euāgeliuꝫ: de quoidē apoſtolus. Diſimus iquit cuꝫ illo frēꝫ cuius lausin euāgelio ē per oēs eccl̓ias: et ad Eolocenſes. Salutat uos Lucas meus cariſſimus medicus: et ad Timotheum Lucas eſt mecum ſolus. Aliud quoqꝫ uolumēedidit egregium qd̓ titulo apoſtolicaruꝫ actionumprænotatur: Cuius hiſtoria uſqꝫ ad biennium Romæ cōmorante Paulo ꝑuenit uſqꝫ ad quartūNeronis ānum. Ex quo ītelligimus ī eadē urbe libruꝫēe cōpoſitum Igitur.i. uiſionē Pauli et Tede et totaꝫ baptizati leonis fabulā īter ſcripturas apocriphas cōputemus quale .n. ē ut indiuiduus comesapoſtoli inter cæteras eius res hoc ſoluꝫ ignorauerit:ſed et Tertulianus uicinus illoruꝫ tēporum refert preſbyterum quēdam ī Aſia.i. amatorē apoſtoli Pauli cōiunctuꝫ apd̓ Ioanneꝫ et ꝙ auctor eſſet libri et confeſſuꝫ ſe hoc Pauli amor feciſſe et loco excidiſſe. Quidaꝫ ſuſpicātur quotiēſcunqꝫ Paulus ī eplisſuis dicat Iuxta euāgelium meuꝫ de lucæ ſignificar uolumīe. Et Lucā nō ſolum ab apoſtolo paulo didiciſſeeuāgeliuꝫ: qui cuꝫ domino in carne nō fuerit: ſed a cæteris apoſtolis qd ip̄e ī principio uoluminis ſui declarat dicens Sicut tradiderunt nobis qui a principio ipſi uiderunt et mīiſtri fuerunt ſermonis euāgeliuꝫ igr̄ ſicut audierat ſcripſit. Acta uero Apoſtolorum ſicut ip̄euiderat conſcripſit: uixit. lxxxiiii. annos uxorē habens:ſepultus ē Conſtātinopoli ad quā urbē uiceſimo Conſtātini anno oſſa eius cuꝫ reliquiis Andreæ apoſtolitranſlata ſunt de Achaia.A R COS diſcipulus et interpres Petriluxta qd̓ audierat Petrum referētē rogtus Romæ a fratribꝫ breue ſcripſit euanIgelium. Quod cuꝫ petrus audiſſet probauit et eccleſiis legēdum ſua auctoritate edidit ſicut ſcribnt Elēēs ī ſexto υποτυπωσεωτυ et papias Hieropolitanus ep̄s mēinit huius Marci et petrus ī primaepiſtola ſua: ſub noīe babylonis figuraliter Romamſignificās. Salutat uos eccleſia quæ eſt in babylone electa. et filius meus Marcus. Aſſumpto itaqꝫ euangelio qd̓ ip̄e cōfecerat perrexit aegyptum et prīus Alexādriæ chriſtum ānuntians conſtituit eccliam. Iātæ doctrīe et uitæ cōſtātia fuit ut oēs ſectatores chriſti ad exempluꝫ ſui cogeret deniqꝫ philo diſſertiſſimus iudeoruꝫ uidēs Alexandrie primā ecclīaꝫ adhuc iudaizātem