408.domini eſt ſalus: et ſuꝑ populuꝫ tuum benedictio tuaſela ideſt ſemꝑ: et ī uiceſimotertio: Quis eſt iſte rex gloriæ: dominus uirtutuꝫ ip̄e eſt rex gloriæ ſemꝑ: et contra in pſalmis multorum uerſuuꝫ nō īueniatur in triceſimo uidelicꝫ ſexto: et ſeptuageſimoſeptio et cēteſimooctauodecimo: rurſus nonus pſalmus diſtinguatur cāticum diapſalmatis: cum utiqꝫ ſicut quibuſdā uideturdiapſalma inditiuꝫ ſilentii eſſe nō poſſit: ex quo aīmaduertimus hoc uerbuꝫ ſuperiora pariter et īferiora connectere: aut certe docere ſēpiterna eſſe quæ dicta ſunt:ut ē illud in tertioulti dicunt aīæ mea nō eſt ſalusip̄i ī deo ſuo ſēper. Et rurſum Doce mea ad dominuꝫclamaui: et exaudiuit me de mōte ſancto ſuo ſēper. Etin quarto Ut quid diligitis uanitatē: et quæritis mēdacium ſēper. Et alibi Quæ dicitis in cordibꝫ ueſtris: ī cubilibus ueſtris compungimini ſemꝑ. Scire autē debemus apud hebræos ī fine librorum unuꝫ ē tribꝫ ſolereſubnecti: ut aut amē ſcribatur: ſela: aut ſalon: qd̓ exprimunt pacem: Vnde et ſalomō pacificus dicitur. Igiturut ſolemus nos cōplectis opiſculis: ad diſtinctionē reialterius ſubſequētis medium īterponere explicit: autfeliciter aut aliquid iſtiuſmōi: ita et hebræi ut quæ ſcripta ſunt roborentur facere ſolent ut dicant Amen: aut īſēpiternum et ſcribenda cōmēorant ut ponāt ſela:: auttranſacta feliciter proteſtātur: pacē in ultimo ſubnotantes. Hæc nos de intimo hebræorum fonte libauimusnō opinionum riuulos pſequētes: neqꝫ erroruꝫ quibꝫtotus mundus eſt expletus uarietate perterriti: ſed cupiētes et ſcire et docere quæ uera ſunt. Quod ſi tibi nōuidetur: Quid Origenes de diapſalmate ſenſerit uerbum interpretabor ad uerbum. ut quia uouicia muſtacontēnis. ſaltē ueteris uini auctoritate ducaris. Sæpeꝑquirēs cauſas cur ī quibuſdā pſalmis īterpretatur diapſalma obſeruaui diligētiſſime ī hebræo et cuꝫ græcocōtuli: īueniqꝫ quia ubi lingua hebræa ſela: græca uerohabet ſēper aut quid iſtiuſmōi: ibi. lxx. et Theodocionet Symachus trāſtulerunt diapſalma. Neqꝫ uero nōcet exemplis affirmare qd̓ dicimus ī ſeptuagēſioquarto pſalmo: cuius principiuꝫ eſt Confitebimur tibi deuscōfitebimur et īuocabimus nomē tuuꝫ: Poſt illd̓ egoconfirmaui colūnas eius apud ſeptuagīta et theodocionem et ſymachuꝫ eſt diapſalma: pro quo apud aquilam ponderaui colūnas eius ſemꝑ. In quīta editioneEgo ſum qui paraui columnas eius ſemper: Iu ſextauero firmaui columnas eius iugiter. Porro ī hebræohabet Poſt ammuda qd̓ eſt colunas eius ſela: et rurſūin ſeptuageſioquinto cuius principiuꝫ ē Notus in iudxa deus īuenimus apud ſeptuaginta et Theodocionem Poſt ſcutuꝫ et frameaꝫ et belluꝫ diapſalma. Apd̓ſymachuꝫ poſt Elipeum et gladiū et belluꝫ ſimilr diapſalma. Pro quo apud aquilā poſt clypeum et gladiuꝫet bellum ſemꝑ. Apud quintaꝫ uero editionē poſt ſcutum: et rumpheā et belluꝫ ſēper. In ſexta uero poſt ſcūtum et gladiuꝫ et belluꝫ ī fineꝫ: eratqꝫ rurſum ī hebraico: Poſt omala ama quod eſt et bellum ſela. Et in eodē pſalmo poſt illuꝫ locum ut ſaluos faciat mitæs terræ diapſalma. Apd Symmachuꝫ ſimil̓r diapſalma: etapud aquilā ſemꝑ. Necnō et apud quintam. In ſextauero in finē: et in hebraico erat poſt αγιέαρισ qd̓ eſtmites terræ ſela: atqꝫ ita cum talē uuiuſcuiuſqꝫ editionis opinionē repperiſſemus hæc ānotauimus. Utrumautē cuiuſdā muſica cātilenæ aut rythmi īmutationeꝫqui īterp̄tati ſunt diapſalma ſenſerint: aliud ue ītellexerit tuo iudicio relīquo. Huc uſqꝫ Origenes cuius nosmaluimus in hac diſputatione duntaxat peritiaꝫ ſequiꝙͣ ſtultam haber ſcienriā neſcientium.¶ Beati Hieronymi ad Pardanum de diuerſis generibꝫmuſicorum: uidelicet Organo: Tuba: Fiſtula: TitharaSābuca: Bucina: pſalierio: Tympano: et Thoro: quæin ſcripturis mēorantur: oſtendēs qualis eoruꝫ formafuerit apd̓ hebræos et quid myſtice ſpiritaliterqꝫ ſignificent.OGO R Bardane a te ut tibi de aliquibꝫ generibus muſicoruꝫ ſicut resdocet uel uiſiōe uel auditu breui ſermone ſimpliciqꝫ reſpondeā. Alia eiad luciduꝫ proferre nō poſſum: quiaunaquæque res ſcqͥꝫ ingeniuꝫ eius ēQuæ autē poſſunt enarrari libenter explicabuntur: Primn omnium ad organorum eo ꝙ maius eſſe his ī ſonitu et fortitudīe nimia cōputātur clamores ueniam:de duabꝫ elephātorum pellibus concauuꝫ cōiungitur:et per duodecim fabrorum ſufflatoria compēſatur perquindecī cicutas æreas ī ſonitū nimiuꝫ: quos in mōmtonitrui concitat: ita ut ꝑ mille paſſuuꝫ ſpatia ſie dubioſenſibiliter utiqꝫ amplius audiatur. Sic apd̓ hebræosde organis quæ ad hieruſalē uſqꝫ ad mōtem oliueti etāplius ſonātur audiuntur: cōprobātur. Quo genera organi a pleriſqꝫ eſſe dicuntur. Primum eſt quod prædiximus: et alind qd̓ de peregrinatione iſraelitici populi apud baby lonios inſcribitur ſuper flumina babylonis et cæte. Hoc totum figulariter ac ſpiritualr ſignificat euāgelium chriſti. Quod et illud duabus pellibꝫ ideſt duarum legum aſperitate cōiungitur ꝑ quideci fuiflatoria fabroruꝫ ideſt ꝑ patriarchas ac prophetas: perduodecim cicutas æreas ideſt ꝑ apoſtolos ſonum nimiuꝫ emittit ſicut ſcriptuꝫ eſt In oēꝫ terrā exiuit ſonuseorum et reliqua: Quod ī modum tonitrui ideſt uox euāgelii ī toto orbe terrarum ſicut ſcriptum eſt Dox tonitrui tui deus ī rota ꝑ mille paſſus .i. ꝑ perfectum numerum decē uerborum legis impletur: ſonus eius ī ſalicibꝫ .i. ꝑ laborem uniuſcuiuſqꝫ doctoris labioruꝫ euāgelium prædicatur. Tuba itaqꝫ de qua in daniele ſcriptum eſt. Cuꝫ audieritis uocē tubæ: fiſtulæ: citharæ et reliqua diuerſis figuris ac formis efficiuntur. Aliter enīeſt tuba congregationis populi: aliter conductionis: aliter uictorie: aliter ꝑſequendi īimicos. aliter concuſſionis ciuitatum et reliqua. Tuba autē cōſuetudinis apd̓rerum peritiſſimos: Hoc modo ītelligitur tribus fiſtulis æreis in capite anguſto inſpiratur in capite ꝑ quatuor uociductus æreos qui ꝑ æreum fundamētuꝫ quaternas uoces producunt mugitum nimium uehemētiſſimumqꝫ profert. Ita euangelium terna cōfeſſione triuꝫꝑſonarum ſancte trinitatis in capite anguſto ī natiuitate chriſti diuinitate īſpiratur. Et ꝑ quatuor uociductusquatuor euāgeliſtas: ꝑ æreum fundamētus ſtabilitateꝫfidei et operū in toto orbe uoce nimia clamores quosin modum tube congregationis fortiter emittit. Fiſtulapræterea artis eſſe myſtica ſicut ſi fundes earum rerūaffirmant reperitur ita bumbuluꝫ æreum ductile quadratam: latiſſimumqꝫ quaſi in modum coronæ cum fiſocolo æreo: ferreoqꝫ cōmixto: atqꝫ in medio cōcuſſoquod in ligno alto ſpatioſoqꝫ formatum ſuperiore capite conſtringitur: alterum altero capite demiſſo ſed terram non tangit a pleriſqꝫ putatur et per ſingula lateraduodecī bombula ærea duodecī fiſtulis in medio poſitis in catena fixis dependent: ita tria bombula uno inlatere per circuitum utiqꝫ figuntur et concitato primohombulo et concitatis duodecim bombulorum fiſtulis ī medio poſitis clamorem magnum fragoremqꝫ nimium ſupra modum ſimul proferunt. Hombulum itaqꝫ cuꝫ fiſtulis ideſt doctor ī medio eccleſiæ eſt cuꝫ ſpū