ſeparatim par tantum mō columbarum: ſed par turturum aut duos pullos columbarum. Colūba ſpiritusſanctus eſt: Spiritus autem ſanctus quando de magnis et occultioribus ſacramentis et quæ multi capere non poſſunt loquitur in turturis appellatione ſignatur ideſt ī eius auis quæ ſemper in mōtium iugis et īarborum uerticibus cōmoratur In uallibus autem etin his quæ ad homines uſqꝫ perueniunt: columba aſſumitur: Peniqꝫ ſaluator quia dignatus eſt homineꝫaſſumere uenit ad terras: multiqꝫ tunc circa iordanēpeccatores erant. Iccirco ſpiritus ſanctus non in tuiturem uertitur: ſed columba fit inter nos ꝑꝑ hominūmultitudinē auis māſuetior ꝯuerſatur. turtur aūt uidtur uerbi gr̄a moyſi et uni cuilibet prophetarum recedentiuꝫ in montes et deſerta: et ibi accipientium ſermones dei. Dox ergo turturis audita eſt in terra noſtra. ficus produxit groſſos ſuos. A ficū dinoſcite parabolaꝫ Cum ramus eius tener factus fuerit et foliamiſerit: ſcitote quia iuxta eſt æſtas. Dult nobis dei eloquiuꝫ nuntiare poſt hyemeꝫ: poſt procellas animarum appropiquaſſe meſſeꝫ: et ait ficus produxit groſſos ſuos: uites floreſcunt dederunt odorē: ſi iaꝫ rumpuntur in florē. tempus adueniet et erunt uuæ. Surge ueni proxima mea: ſpecioſa mea: columba mea.hæc quæ ſuperius expoſuimus ſponſa non audientibus adolelcētulis: ſed ſola ſponſa audiens loquitur.Volumus auteꝫ et ipſius iaꝫ audire ſermonē Loquētis ad ſponſaꝫ Surge ueni proxima mea: colūba mea: et ueni columba mea ſub tegmine petræ et moyſesſub tegmine petræ ponitur: ut uideat poſteriora dei ītegmine antemuralis. Primuꝫ ueni ad id ꝙ ante murum eſt: et poſtea poteris introire ubi murus ē petraOſtende mihi faciē tuā Oſqꝫ ad præſentē diē. ſimiliadicuntur ad ſponſaꝫ. Necduꝫ enim habebat fiduciā:ut reuelata facie gloriā domini contemplaretur. Quia uero iaꝫ ornata eſt: atqꝫ compoſita dicitur ei Oſtēde mihi faciē tuā. Nonduꝫ eniꝫ erat uox eius ita ſuauis ut mereretur ei dici Audir me fac uocē tuā. Quādo ergo didicit loqui? Tacē eniꝫ ait et audi iſrahel: Etſcito quid loquaris: et ſuauis facta eſt uox eius ſponſo ſecunduꝫ illud propheticuꝫ Suauis fiat ei poſtulatio mea. Tunc ad eaꝫ ſpōſus effatur et audire me facuoce̓ tuā quia uox tua ſuauis eſt. Si aperueris os tuuꝫ uerbo dei dicet tibi ſponſus Dox tua ſuauis eſt: etaſpectus tuus ſpecioſus. Quapropter conſurgentesdeprecemur dominuꝫ ut digni efficiamur ſponſi ſermone Sapientia chriſto ieſu cui eſt gloria et imperiūin ſæcula ſæculoruꝫ Amen.¶ Cōmentarius in cantica canticoruꝫ in quatuor librosuel omelias diſtinctuꝫ quod in quodā exemplari nomine beati Hieronymi repperi prænotatuꝫ. quodprobare uidetur eius aſſertio in libro uiroruꝫ Illuſtriuꝫ: Obi ſe quatuor omelias in cantica canticoruꝫ ſcripliſſe cōmemorat Sed in uetuſto et probato uolumine hoc ipſuꝫ cōmentariuꝫ Origenis inſcribitur Sedminime duabus præſcriptis ex Origene traductis cōuenit quæ ēt ſuperfluo traductæ uel poſt repetitæ fuiſſent. Sagax igitur lector inquirat.Pithalamiū libellus .i. nuptiale carmē ī modū mihi uidetur dramatisa ſalomone conſcriptus: Queꝫ cecinit inſtar nubentis ſponſæ et ergaſponſuꝫ ſuuꝫ qui eſt ſermo dei cæleſti amore flagrātis. Adamauit eniꝫeuꝫ ſiue anima quæ ad imagineꝫ ēB L8ius facta eſt: ſiue eccleſia. Sed et magniſicus hic ipſeatqꝫ perfectus ſponſus quibus uerbis uſus ſit ad cōiunctā ſibi animā uel eccleſiā hæc ipſa ſcriptura nos ēdocet. Sodales ſponſæ quoqꝫ adoleſcentulæ cuꝫ ſpōſa poſitæ quæ dixerint quæqꝫ etiaꝫ amici ac ſodalesſponſi ex eodē nihilominus libro qui cāticuꝫ canticorum attitulatur agnoſcimus. Poſſibilitas enim data ēet ipſis amicis ſponſi aliqua dicere: ea dumtaxat quæaudierant ab ipſo ſponſo Letantes de coniunctioneſponſæ. Fit ergo ſermo ab ipſa ſponſa non ſoluꝫ adſponſuꝫ ſed etiā ad adoleſcentulas: Et rurſuꝫ ſponſiſermo non tātummō ad ſponſaꝫ: ſed etiā ad amicosdirigitur ſpōſi. Et hoc eſt quod ſupra diximus carmēnuptiale in moduꝫ dramatis eſſe conſcriptuꝫ Pramaeniꝫ dicitur ut in ſcænis agi fabula ſolet ubi diuerſæ ꝑſonæ introducuntur Et alijs accedentibus: alijs etiaꝫdiſcedentibus a diuerſis et ad diuerſos textus narrtionis expletur. Que ſingula ſuo ordine ſcriptura hæccontinet: totumqꝫ corpus eius myſticis formatur eloquiis. Sed primo ſcire nos oportet: quoniam ſicutpuerilis ætas non mouetur ad amoreꝫ poſſit ilium:ita nec ad capienduꝫ quideꝫ uerba hæc paruula et infantilis interioris hominis ætas admittitur: illorumſcilicet qui lacte in chriſto aluntur nō cibo forti et quinunc primuꝫ rationabile et ſine dolo lac concupiſcūt.In uerbis eniꝫ canticicanticoruꝫ: ille cibus eſt de quodicit apoſtolus. Perfectoruꝫ auteꝫ eſt ſolidus cibusEt tales requirit auditores qui pro poſſibilitate ſūmedi exercitatos habeāt ſenſus ad diſcretioneꝫ boni uelmali. Et quideꝫ paruuli quos diximus ſi ueniant adhæc loca Poteſt fieri ut nihil quidē ex hac ſcripturaproficiāt: nec tamē ualde lædātur uel ip̄a quæ ſcriptaſunt legentes: uel quæ ad explanationē eoruꝫ dicēdaſunt recenſentes. Si uero aliquis acceſſerit qui ſecundum carnē tātum modo uir eſt huic tali non parumex hac ſcriptura diſcriminis periculiqꝫ naſcetur. Audire eniꝫ pure et caſtis auribus amoris nomina neſciēsab interiore homine ad exteriorem et carnalē uirumomnem deflectet audituꝫ. Et a ſpiritu conuertetur adcarneꝫ nutrietqꝫ inſemetipſo concupiſcentias carnales: et occaſione diuinæ ſcripturæ cōmoueri et incitari uidebitur ad libidinē carnis. Ob hoc ergo moneoet conſiliuꝫ do omni qui nunduꝫ carnis et ſanguinismoleſtiis caret. neqꝫ ab affectu naturæ materialis abſcedit ut a lectione libelli huius: eorumqꝫ quæ in eodicentur penitus temperet. Aiut enim obſeruari etiāapud hebræos qd niſi quis ad ætateꝫ ꝑfectā maturāqꝫ ꝑuenerit Libellum hunc quidē nec in manibus tenere permittatur. Sed et illud ab eis accepimus cuſiodiri: quoniā quidē moris eſt apud eos omnes ſcripturas a doctoribus et ſapientibus tradi pueris ſimulet eas quas δευτερωσεισ appellant: Ad ultimumquatuor iſta reſeruari ideſt principiuꝫ geneſis: in quomundi creatura deſcribitur: Et Ezechielis prophetæprincipia in quibus de cherubi profertur: et finem inquo templi ædificatio continetur: et hunc canticicanticoruꝫ libruꝫ. Igitur neceſſariuꝫ mihi uidetur anteꝙͣ ad ea quæ in hoc libello ſcripta ſunt diſcutienda ueniamus de amore prius ipſo qui eſt ſcriptura huiuscā præcipua pauca diſſerere: Et poſt hæc de ordine libroruꝫ ſalomonis in quibus hic liber tertio loco poſitus uidetur: Tuꝫ etiā de attitulatione libelli ipſiusCur canticumcanticorum ſuperſcriptus ſit: atqꝫ etiaꝫquomodo dramatis in modum et tanꝙͣ fabula quæin ſcænis. perſonarum īmutatione agi ſolet uideatureſſe cōpoſitus. Apud græcos quidem plurimi eruditoruꝫ uirorus uolentes inueſtigare ueritatis imagineꝫb e