Citulus¶ Pecimuſquītus
et datum a deo in punitōnē et maledictionemꝓpter tranſgreſſioneꝫ dominici p̄cepti pͥme mr̄iĘue in ꝑſona omniū matrū. In dolore pariesfilios qui dolor ꝓcedit ex aꝑtione meatuum etillorum locorum: ex quibus egreditur puer devtero matris. Sed ab iſta maledictōne fuit excluſa beatiſſima maria: et obprobrio ſterilitatis. peperit enim neſciens mater virgo virumſine dolore ſaluatorem ſeculorū. Dicit enim xp̄ccorpus ſuum reſuſcitatus traxit de ſepulchroip̄o remanēte clauſo ⁊ ſignato ſigillo ſūmi ſacerdotis: ſic exiuit naſcēdꝰ d̓ vtero virginis: ſaluoſignaculo virginali. vnde nullum dolorem ſenſit: ſed ſūmuꝫ gaudium. yſaie. xxxv. de ea dicit̉Exultabit ſolitudo .i. virgo non viro conuictagerminans germinabit letabunda: et laudansi. pariet ſicut germinat terra: vel arbor abſqꝫaꝑtione. ita beata virgo ſine violatione cū magna leticia. dixit ip̄e ih̓s natus cum exhortare.tur diſcipulos ſuos ad tolleranciaꝫ paſſionumMulier cum parit triſticiam habet: quia venithora eius .ſ. partus ⁊ doloris. Sed cum peperitſcilicet maſculum. iam non meminit preſſure:ꝓpter gaudium: quia natus eſt homo in munduꝫ. Ita em̄ gaudet ex partu maſculi: quia ſperat inde gloriam: ⁊ vtilitatem ſibi: et domui cōſequendam. Quātum igitur gaudium habuitbeata Maria que nullam mixturā habuit doloris in partu ſuo: vt habent mulieres: ⁊ ſciretſe deum peperiſſe ⁊ hominem ad ſui gloriam ethonorem mundi totius ſaluationem. ¶ Sed ovirgo beatiſſima: ⁊ ſi ꝓpter īpuritatem noſtrāindigni ſumus te alloqui: pre magnitudine dignitatis ⁊ ſanctitatis tue. tu tamē inclita benignitate tua dignare nobis ediſſere vnde gaudium tibi in partu iſto: cum ſola īueniaris cuꝫvetulo ſponſo tuo Ioſeph. non in domo a frigore et ventis protecta: ſed in pandochio vndiqꝫtenebroſo: et magis animalibus ꝙͣ hominibusapto. Non confortata a ſocietate mulierum teviſitantiū vt cōſueuit: ſed ab omnibus feminisſegregata. Non in lecto quieſcens: ſed in terravel lapide duro. Non tibi ignis deſeruiens: ſedfrigus intenſum medie noctis. Non pannis calidis te: vel puerum: aut ſericis cooꝑiens: ſedmodicis et vilibus pannis eum inuoluit ac feno cooperuit. Nec ibi cibi ſolennes et delicateparati quibus indigent mulieres in partu. Nōconfectōnes: non vina precioſa. Unde ergo tibigaudium ⁊ delectatio in tanta pauꝑtate et auſteritate? Credo reſponderet ſi preſens exiſteretGaudium experior ⁊ ſuauitatem: que declarari non poſſet. illud em̄ verū gaudium: quod nōde creatura: ſed de creatore concipit̉. Cuius cōparatione omne pulcrum fedum. omne dulceamarū. omne quod delectare poteſt moleſtumvt ait Bernh̓. Quomō em̄ non gaudebo ſūmein domino: et exultabo in deo ih̓u meo: ex meovtero nato: Abraham a longe vidit hoc miſterium in figura: cum tres vidit et vnum adora-
uit: vidit et gauiſus eſt Io. viij. Et ego in quoiſta tria vnita ſunt. deus. animus. et corpus. invna ꝑſona. in otero meo ſine leticia ꝑmane boCerte cor meū: ⁊ caro mea exultauerūt in deuꝫpiuū ex me genitum. Qui cum ſit fons et origoomnis bonitatis. omnis dulcedinis: ⁊ ſuauitatis: cuius odore reuiuiſcunt mortui: cuiꝰ aſpectu letificantur angeli: cuius iuſſu mouenturceli: ſuꝑabundo gaudio ipſum incarnatum aſpiciendo. Non egeo conſolatōne humana: que diuina ꝑfluor. non ſocietate mulierū: cum adſitexercitus angelorū canentiū: gloria ī excelſisdeo. nō cibū ⁊ potū affecto: cū ante me panemqui de celo deſcendit viuū habeam. omne delectamentum in ſe continentē. et omnem ſaporeꝫſuauitatis. ¶ Probat Albertꝰ vbi ſupra iſtudgaudium fuiſſe maximū multipliciter. Nam ſiin conceptōne ipſius filij habuit magnuꝫ gaudium valde. multomagis in parturitione. Deconceptione patet ꝙ multam leticiam habuit.Nam gaudium oritur ex bono cum ſcilicet concupitum poſſidetur. iuxta illud Iob. iij. Quaſieffodientes theſaurum gaudentqꝫ vehementercum inuenerint ſepulcrum. Et hoc: quia ſperātibi inuenire theſaurum quod cupiunt. Antiqui enim in ſepulcris dominoꝝ cum eis ponebant thezauros. Et ꝙͣmaius bonuꝫ: tantomaius gaudium ſequitur cum habetur. Ex ſūmoigitur vniuerſali bono habito: maximum gaudium ſequitur in habente. Sed in ipſa conceptione deus pater dedit virgini filium ſuum: ⁊cuꝫ illo nobis omnia bona donauit: ergo ſummū gaudium habuit. Uerum in ipſa conception ipſum gaudium ſeu delectationem videbat⁊ experiebatur viſione intellectuali: in natiuitate autem ſenſuali et intellectuali. vnde in cōceptione tm̄ reficiebatur intellectus in natiuitate autem intellectus et ſenſus. vnde maiusgaudium. Nam ſimiliꝰ gaudio patrie: vbi oculus corporis reficitur in xp̄i humanitate: ⁊ oculus anime in eius diuinitate ẜm illud ingredietur: et egredietur: et paſcua inueniet Ioh̓.x. Meliori autem et honorabiliori ſimilius eſtmelius et honorabilius. Ergo maius gaudiuꝫbeate marie in natiuitate filij ſui ꝙͣ ī conceptione. ¶ Secunda ratio eſt quia bonum additūbono facit maius bonum: ergo magis illud cūſit duplicatum cauſat dilectionem: ⁊ ꝯſequēterdelectationeꝫ: ⁊ gaudium in natiuitate ſeu partu beate Marie gaudium fuit duplicatum. Debeato quoqꝫ Ioh̓. baptiſta dictum eſt ꝑ angelūpatri. Rulti in natiuitate eius gaudebunt: qꝛcōmuniter maius gaudium eſt de partu ꝙͣ deꝯceptū creature. ¶ Tertio bt̄a maria vbi prigaudebat ſe virginē ꝯcepiſſe. pariendo gauiſa ēſe virginē peperiſſe: qd̓ aliud magnū miraculūfuit: ⁊ ſe virginē puerū ſuū lactare. ip̄m regemangl̓oꝝ ſola virgo lactabat. vbere d̓ celo plenocanit eccl̓ia. Cum aūt gaudiū ſit de bono recepto: recipiēs gͦ maiꝰ bonū: maior ei extat cauſa