¶ Citulus quartus¶ Capitulum quintum
ſpecialē rōeꝫ īpediēdi oſū rōis inqͣtū .ſ. ꝑturbatcerebꝝ ſua fumoſitate. Et iō ad remouēdū hocī pedimētū rōis. reqͥrit̉ ſpālis v̓tꝰ: ⁊ hāc dicimꝰſobrietatē. q̄ ſpālit̉ ē c̓ca potū ſic circa ꝓpriā maceriā. Licꝫ .n. ſobrietas ſumat̉ a mēſura q̄ pt̄ inueniri ī qͣlibꝫ materia. Dr̄ eī aliqͥs ſobriꝰ qͣi briāi. mēſurā ẜuās. Spālit̓ tn̄ nomē iſtud ſumit̉ ī illa mat̓ia ī qͣ maxīe laudabile ē mēſurā ẜuare.hmōi at̄ ē potꝰ īebriare valēs. Nā vſus mēſuratꝰ multū ꝯfert. ⁊ modicꝰ exceſſus multū ledit. qꝛfacilit̓ īpedire pt̄ vſū rōis magiſꝙͣ exceſſus cibiEt iō ſpālit̉ ſobrietas attēdit̉ c̓ca potū moderādū. Un̄ ptꝫ ꝙ ſobrietas ē alia v̓tꝰ ab abſtinētiaq̄ ē coīt̓ c̓ca cibū ⁊ potū. delct̄atōis vtriuſqꝫ moderatīa. In ꝯmēdatōꝫ ſobrietatis. helie cui grādis reſtabat via. āgelꝰ dn̄i ad caput ſuū on̄dit ſb̓cineritiū panē. ⁊ vas aque. iij ℟. xix. Apud antiqͦs tātū fuit ſtudiū de ꝯẜuāda ſobrietate ⁊ maxime ī ml̓ieribꝰ: ꝙ ſiqͣ vinū bibiſſe ꝯp̄hēſa fuiſſꝫpene obnoxiā habebāt. ac ſi viri thoꝝ violaſſꝫUn̄ narrat Ualeriꝰ. ꝙ metalliꝰ vxorē eo ꝙ vinūbibiſſꝫ fuſte ꝑcuſſā int̓emit. Qd̓ factū nō tm̄ accuſatore. ſꝫ ⁊ rep̄hēſore caruit. Et ſubdit valerius. Quecūqꝫ femīa vini vſuꝫ īmoberate appetitianuā vicijs apperit. virtutibꝰ viam claudit.¶ Nūc de effectibꝰ ſobrieta/ .§. j.tis ſeqͣmur qͥ pn̄t qͣtuor aſſigͣri. Eſt .n. intellectualis lumīs ꝯẜuatiua. carnal̓ ꝯcupīe rep̄ſſiua. ſenilis etatis decoratīa. ⁊ hūane pacis nutritiua.¶ Eſt gͦ pͥmo ītellectual̓ lumīs ꝯẜuatiua. Nambinū ſi tꝑate ſumit̉. cor a qͦ ꝓcedūt cūcte oꝑatōnes tā nat̉ales ꝙͣ aīales cōfortat. ſpūs ſtabiles⁊ ſubtiles generat ip̄m cerebꝝ ī qͦ oꝑatōes ſēſitiue ꝑficiūt̉ ī puritate ꝯẜuat: et oēs aīe vires inꝓprijs oꝑatōibꝰ ꝑficit ⁊ vigorat. Un̄ dr̄ Eccͣi. xxxj. Sanitas ē aīe ⁊ corꝑis ſobriꝰ potus. Ex hisbo ſequit̉ oꝑatō intellectꝰ puriſſima ⁊ clariſſima. ad queq̄ ſubtilia intelligēda. Hec at̄ intellectꝰ ſubtilitas ꝑ ebrietatē tollit̉ ſic ſcpͥtū ē ī Oſeeiiij. c. Uinū et ebrietas auferūt cor. .i. mētē qͣ nihil ē in hoīe preſtātiꝰ. Unde ⁊ bt̄us dn̄icus īſtitutor ordinis p̄dicatoꝝ. vt meliꝰ aīam tranſferret ad ſapientiā. vinum ꝑ decēnium non bibit.¶ Secūdo ſobrietas ē carnal̓ ꝯcupīe rep̄ſſiua.qn̄ eī vent̉ mero eſtuat facile ſpūmat ī luxuriāvt dīc Hiero. di. xxxv. In huiꝰ figurā noe ebrinudauit femora. Propt̓ qd̓ āmonet apl̓s ad Eph̓e. v. dicēs. Nolite īebriari vino ī qͦ ē luxuriaſuple vt ī cā effectīa. Et ſub hoc ſēſu ītelligēdūē qd̓ ſcribit̉ ꝓuer. xx. Luxurioſa res ē vinū inꝙͣtū vilꝫ ꝓuocat ad luxuriā. Studēdū ē gͦ ſobrietati ⁊ cauēdū a ſuꝑfluitate vini maxīe iuueībꝰſic dīc Sene. in li. de ira: allegās pl̓onē. Ex hocfacilit̓ ꝑiclitat̉ caſtitas. Un̄ ſcribit Hiero. ad fabiolā v̓ginē. O filia ſi apl̓s caſtigauit corpꝰ ſuū⁊ ī ſeruitutē redegit. ne cū alijs p̄dicaſſet reprobus efficeret̉: quō iuuēcula adhuc ī feruore iuuētutis poſita. dapibꝰ ⁊ vino plena. d̓ caſtitateerit ſecura? In lege d̓ ꝯſecͣtis. nazareoꝝ p̄cepitdn̄s. ꝙ a vi nō ⁊ ab om̄i qd̓ īebriari pt̄ ſe debe āt
abſtine̓. ad hoc vt puriꝰ corā deo ſtare poſſent.qd̓ ⁊ Io. bapti. ẜuauit Luc. jͣ. ¶ Tertō ſobrietasē ſenil̓ etatis decoratīa. Un̄ ſciēdū ꝙ int̓ oīa adq̄ iuuenes ſtude̓ dn̄t ē. ꝙ a pͥncipio v̓tuoſas conſuetudīes acqͥrāt. qꝛ ſic dic ſalon ꝓuer. xxij. Adoleſcēs iuxta viā ſuā gͣdit̉ cū ſenuerit n̄ r̄cedꝫ abea. Int̓ at̄ alias vtiles ⁊ v̓tuoſas ꝯſuetudīes. qͥbꝰ etas iuuenil̓ dꝫ aſſueſce̓ optīa ē ꝑcitate pōtvti. Nā int̓ alia bona q̄ ſequūt̉ hoc potiſſimū ē.ꝙ adueniēte ſenectute. ſēſꝰ tā int̓iores ꝙͣ ext̓iores diutiꝰ vigēt potētes ad ꝓp̓os actꝰ. ⁊ ip̄m corpꝰ ī qͣdā puritate ꝯẜuat̉. Inmoderatꝰ at̄ potꝰ etmaxīe a pueritia aſſuetꝰ: nōſolū vitiū culpe inducit: ſꝫ etiā bona nat̉e uſqꝫ ad īſēſibilitatē ext̓mīat. Hīc ⁊ augꝰ de ebrietatis nocumētis ait.Ebrietas auffert mēoriā. diſſipat ſēſū. ꝯfūdit intellectū. ꝯcidat libidinē. īuoluit līguā. corrūpitſanguinē. oīa mēbra debilitat. vitā diminuit ⁊oēm ſalutē ext̓mīat. Hela rex iſrl̓ cū eēt bibēs ⁊tumulentꝰ factꝰ. zābri ẜuꝰ eꝰ qͥ ꝯͣ eū r̄bellarat irruēs ꝑcuſſit ⁊ occidit eū. iij ℟. xvj. alexādro cūml̓ta regͣ md̓i viciſſꝫ. ⁊ c̓ca vinū ītꝑatꝰ eſſꝫ. dictū ē. O alexāder cū oīa viceris. a ſolo vino vīceris. Un̄ ⁊ bn̄ br̄ de ebrioſo ꝓuer. xxiij. Eris ſicdormiēs ī medio mari. ⁊ qͣi ſopitꝰ gub̓nator amiſſo clauo ⁊ dicēs. Uerberauer̄t me ⁊ n̄ dolui. tͣxerūt me ⁊ n̄ ſēſi. qn̄ euigilabo ⁊ rurſū vina reꝑiā¶ Quarto ſobrietas ē hūane pacis nutritīa. homīes eī adinuicē ſociales ⁊ beniuoli reddūt̉. qn̄eoꝝ corda n̄ ebuliūt īordīatis gaudijs n̄ exuberāt ⁊ ſuꝑ alios n̄ extollūt̉. Hec qͥdē bona ꝑ ſobrietatē cauſāt̉: ꝑ quā rō rct̄a vigꝫ ⁊ hō ī ſuis actibꝰ īfra ꝓprios limites manet. Ebrietas at̄ his oppoſita ht̄ induce̓. Nā hoīeꝫ a rct̄itudīe rōis abducit. et ip̄m extͣ ſe ebulire facit. Nl̓ta etiā aliamala ex ebrietate ſequūt̉. q̄ vitā ſocialē ꝑt̄bāt.puta oris loqͣcitas. v̓boꝝ ſcurrilitas. ludi leuitas. ⁊ v̓ba tumoris ⁊ ꝯtumelie. Ex qͥbꝰ oībꝰ ſurgūt ꝯtentōes ⁊ rixe ⁊ frequēt̉ bella ⁊ hoīm mortes. Un̄ Eccͣi. xxxj. Uinū multū potatū. irritationē ⁊ irā et ruinas multas facit. Amaritudoem̄ aīe vinū multū potatū. Per pͥmā clauſulāintelligit ſapiens dāna corꝑis q̄ ex nimio potuſequūt̉. que ſūt irritatō .i. cerebri vl̓ ſenſus vacuitas. Ira .i. appetitꝰ vindicte ⁊ ruinas ml̓tasfacit .i. mortes tꝑales. Per ſcd̓am clauſulā intelligit dāna ꝯſciētie. vnde dicit ꝙ vinū multuꝫpotatū ē amaritudo aīe: qꝛ amaritudinē leſe cōſcīe ducit. Subdit vlteriꝰ mala q̄ ad ꝓxīos ꝓpterebrietatē diffūdūt̉ dicēs. Ebrietatis aīoſitas .i.audacia et temeritas īſurgēdi ī alios. īprudētisoffictō actiue ⁊ paſſiue. qͣ .ſ. īprudēs ebriꝰ offēdit⁊ offēdit̉ minorās v̓tutē tā aīe ꝙͣ corꝑis. ⁊ faciens vulnera ſibi ⁊ alijs: hec ſuple oīa mala facit ebrietas. ¶ Adhuc p̄ter p̄dicta mala ponūt̉Iſa. v. quedā alia mala q̄ ex ebrietate ꝓueniūtEt pͥmū ē quedā miſerabilis ſolicitudo ſpūs adq̄rendū vinū. Deinde eſtuatō corꝑis vino potato. Et ꝙͣtuꝫ ad hoc dīc. Ue qͥ ꝯſurgitis mane adebrietatē ſectandā ⁊ potandā uſqꝫ ad veſperā.