Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulumlaſciui. rixoſi. Ebrioſi quidā qꝛ aſcendētibꝰ fumoſitatibꝰ hn̄t ex vino generari turbat̉ cerebrū. turbato dep̄mit̉. ſic eiꝰ oſus īpedit̉.vn̄ ebrietas cauſat̉. Fiūt etiaꝫ laſciui. hoccorpꝰ calefit. calefacto fit incitatō ꝓuocatoad luxuriā. Uēter genitalia (ẜm Piero) ſt̓vicina mēbra. vt ex vicītate mēbroꝝ intelligat̉ꝯfederatō vitōꝝ. Quia vt idē dicit. Uēter meroeſtuās facile ſpūmat in libidinē. di. xxxv. Fiūtetiā rixoſi qd̓ ex p̄ma ꝯtīgit. cerebro turbato vſu rōis amiſſo: facil̓r ꝓrūpit in v̓ba inordīata. Ex hoc cānt̉ lites et diſſēſiōes. hꝫ em̄vinū in nimia quātitate ſūptū. ſāguinē inflammare. ꝯn̄s hoīem aīmoſū redde̓ iraſcibilēPropt̓ hoc aſſuefaciēdi ſūt iuuenes ad ꝑcitatēcibi potus. Tulliꝰ li. ij. tuſculāis q̄onibꝰ narrat. ligurgi laboribꝰ abſtinētijs erudiūt iuuētutē. venādo. currēdo. eſuriēdo. ſitiēdo. algēdo. eſtuādo. Et ſen̄. li. ij. ira dīc. educatō filioꝝ maximā diligētiā plurimū ꝓfuturā d̓ſideratfacile ē aīos teneros ꝯpone̓: ſꝫ difficile ſcidūt̉vitia. nobiſcū creuer̄t. Un̄ eccͣi. Adoleſcēs iuxta piā ſuam gͣdit̉ ſenuerit recedit ab ea. Secūdo inducēdi ſūt ad ludos decētes et honeſta ſolatia. Scd̓m ph̓m. viij. pol̓. Ludus ēnccͣius in vita hūana. Eſt vt dicit q̄dā deductō quā vitāt̉ tedia vite. inertia corꝑis. ꝓnitas ad laſciuiā. Pueri em̄ neſciunt otioſi. qꝛhūana mēs naturalit̓ otiū refugit. et ꝑmittidn̄t circa ludos occupari. dūmō ſint īhōeſti.alioqͥn vagari incipiūt de illicitis cogitatōibꝰ.Uitat̉ etiā ab eis inertia corꝑalis. ꝯueniētes ludos eoꝝ mēbra abiliora reddūt̉ ad gͣuiora exercitia ſuſtinēda. eis ꝑueniētibꝰ ad etateꝫꝑfectā. Pꝰ aūt ludi ſūt ſolū intelligēdi corpus exercēt̉. vt troci ludꝰ. ſic dīc catho. Sꝫ et̄ auditu viſu ꝑcipiūt̉. Un̄ eis interdū ſūt recitāde honeſte fabule ꝑabolice. ẜm factōnemeſopi. et aliq̄ pulcre hiſtorie qͥbꝰ libent̉ intēdātCohercēdi etiā ſūt ab īpudicis inhoneſtis viſibilibꝰ. nōſolū in veritate. verūetiā in ymagībꝰ picturis. vt vult ph̓s. vij. eth̓. iſmahel filiabrahe ex ācilla natꝰ. ÿſaac fr̄em ſuū natū exlibera mr̄e .ſ. ſara vellet induce̓ ad turpē ludumydolatrie. vel laſciuie. egre ferēs ſara: dixit adabrahā viꝝ ſuū. Eijce ācillā filiū eiꝰ Gen̄. xxj Tertō inducēdi ſūt ad ſocietates honeſtas.retͣhēdi a pͣuis. Int̓ cetera maxīe nocēt eisē inordīata ſocietas. Fiūt em̄ ex hoc vani. fures. vl̓iter ad oīa vitia ſotios vident irretitos: facilime ꝯuertūt̉. Qd̓ eis ꝯtinge̓ videt̉ ꝓpt̓tres ꝓpͥetates in eis reꝑiunt̉. Sūt em̄ molleset facil̓r ductiles. Cōplexionē em̄ corꝑis tenerāꝯſequit̉ ꝯditio aīe. maxīe ꝙͣtum ad ꝑtem ſenſitiuā. cꝰ oꝑatōes pueri maxīe inſequunt̉. Mollia aūt ductilia facilime imp̄ſſionē recipiuntad modū cere. Iuuenes ad mores ſotioꝝ citoinclinātur. Sūt etiā nimis amatores amicitia. vt dr̄. ij. reth̓. Et ſobales diligūt. qꝛ gaudentꝯuiue̓ ſil̓ibꝰ. Ubi aūt ē multa iuuenū ꝯgregatō

Quintumibi multū eſt de ſenſualitate et paꝝ de rōne. Etſic ncc̄e ē fieri vana et diſſoluta. ac multū inordinata. Itē iuuenes ſūt multū credituri. vt dictū ē ſupͣ. em̄ paꝝ vigeāt rōne: facilit̓ credūt. et cido pn̄t ſeduci. Igit̉ ꝓpter p̄dicta dn̄tpr̄es ſiue ſe ſiue pedagogos filios āmonē.vt diligent̉ ꝯſiderent ſotios magis maturos etꝯpoſitos. qͥbꝰ ꝯuerſent̉. alioſqꝫ deuitēt et fugiāt. Narrat Boe. in li. de diſci. ſcol̓. de filio lucretij. fuit abſqꝫ diſciplīa nutritꝰ. ꝯſumēs bona pr̄na aleatoribꝰ leccatoribꝰ. hic a pr̄ede patibulo frequēter eēt redēptus. demū iterūcaptus: pr̄is penuria redimi potuit. lacrimis voce q̄rula oſculū a pr̄e petijt. et pr̄acceſſiſſet ad. naſū pr̄is filiꝰ morſu acutiſſīoſecuit: dicēs. Quare bonos ſotios ꝯtēpſi? Quare mgr̄i docum̄tis obediui? Quare meis pͣuismoribꝰ obſtitiſti? Nunc de te capio vindictā.Expedit aūt cōuenies ē. §. vj.aliqͦs eſſe ẜuos. et hoc tribꝰ de cauẜ .ſ. ꝓpter appetitus corruptōem. ꝓpter intellectꝰ dep̄ſſionē.et ꝓpter reꝝ tꝑaliū admīſtratōeꝫ. Quia em̄ aliqͥſūt in appetitu depͣuati et ad mala ꝓni: dignū ēeos ẜuos alioꝝ exiſtere pena ẜuitutis puniri. Et iſta fuit pͥma inducēs ẜuitutē. vt pꝫ defilio noe nomīe cham. verenda pr̄is deridenti.ꝓpter cuius irreuerentiaꝫ tota eius poſteritasſeruituti ē addicta. Item dignū eſt aliquos eſſeſeruos alioꝝ. ꝓpter intellectus dep̄ſſionem. Etiſta ē cauſa qd̓ammō ex natura inducta. vtgit ph̓s. j. pol̓. Qui em̄ ſūt corꝑe fortes robuſti ad onera ſuſtinēda. intellectu d̓fitiūt vtplurimū. Et hi apti ſūt ad ẜuiendū. vt a ſapiētibꝰregant̉. Qui v̓o ſūt carne molles et viribꝰ corporis deſtituti: intellectu ſūt vigētes vtpluri. Et hi apti ſūt ad dominādū alios regen. Item expedit aliqͦs ẜuos ꝓpter penuriaꝫreꝝ tꝑaliū. ex qua maioribꝰ ſeruire tanꝙͣ eorūminiſtri cogūtur. qui vt corꝑaliter ſuſtentent̓aliorū regimini ſe ſubdūt His viſis videndaſūt que et quot obſeruāda ſūt ad hoc ꝯueniēter habeāt ſe ſerui ad dn̄os et ecōuerſo. Eſt aūtſciendū ẜui ad dn̄os ſe dn̄t hr̄e tripl̓r ad hoc digne exerceāt offitiū debitū .ſ. ſint fidelesin cōmiſſis. Intelligētes in p̄ceptis. Et decētesin obſequijs. Debent primo eſſe fideles in hisque eis a dn̄is ꝯmittuntur. Nomen em̄ ſerui aſeruiēdo dictū eſt. vel a ſeruādo. Ille igit̉ vereſeruus eſt. qui in ẜuiēdo ē ꝯſeruatiuus bonoꝝdn̄i ſui. Un̄ in ꝯmēdatōem fidelitatis ẜuoꝝ.mittit eos dn̄s ſupͣ multa ꝯſtitue̓. etiā in pauco fuerūt fideles Mat. xxv. Narrat valeriꝰ lib̓.iij. de quodā milite ceſari fideliſſimo. eſſetcaptꝰ et ad antoniū abductus: inuitatꝰ ab eoceſaris miles eſſet ampliꝰ: ſed ſuus. Rn̄dit.Iugulari me potius iube. qꝛ nec ſalutis bn̄fitō.nec mortis ſupplitio. abduci poſſū vt ceſaris miles eſſe deſinā. et tuus incipiā. Antoniꝰ autēſue fidelitas merito vitā ꝯceſſit. Nōſolū aūtdn̄t eſſe fideles ne dn̄os ſuos defraudēt: ſed etiā