CapitulumPecimum

Sed anima humana eſt nobilior qͦlibet corpore celeſti. Et ratio eſt ẜm Tho. ꝯtra gentiles. qꝛ effectus aliqͥs tanto eſt nobilior quātomagis ſue cauſe aſſimilat̉. Deus autē eſtprima cauſa oīm rerum. Unde quanto aliqͣcreatura ei magis aſſimilat̉ tanto eſt nobilior. Et qꝛ deus ſpiritus eſt IIoh̓. iiij. ideo aīmanoſtra que ſpūs eſt magis aſſimilatur deo ꝙͣſol. luna. ſtelle celi: que om̄ia corꝑalia ſunt.Cum gͦ ſit nobilior quolibꝫ corꝑe celeſti. nullum corpꝰ celeſte poteſt directe in ip̄aꝫ agere vel influere. Sed angelus qui eſt ſuꝑioraīa agit in ipſaꝫ .ſ. in ꝑtem intellectiuā ip̄aꝫilluminando. et multomagis deus glorioſusqui omnibꝰ eſt ſuꝑior agit in ip̄aꝫ: intellectūilluminando et voluntateꝫ mouendo. Non gͦdirecte ꝯſtellatōnes poſſunt ꝑ ſe mouere doluntatem vel intellectum directe. ſed ex ip̄isꝯſtellationibꝰ ſub quibꝰ naſcimur recipimꝰqualitatem. diſpoſitionē et ꝯplexioneꝫ corporum. partim etiaꝫ ex cōditione parentumgenerantiū. Unde Damaſus dīc. ꝙ alij ⁊ alijplanete diuerſas ꝯplexiones et diſpoſitōneset habitus ꝯſtituunt. Nam ẜm qͣlitatem cōplexionū excitantur in potentijs ſenſitiuisque ſūt affixe organis corporis: diuerſi motus paſſionū et inclinationes ad diuerſa vitia. et ſic poteſt dici ꝙ ex cōſtellationibꝰ habet quis inclinationes ad diuerſa vitia. Sꝫinſuꝑ multotiens habet malas inclinatōnesad vitia ex alijs cauſis. quia vel ex mala ſuicuſtodia vel ex praua ꝯſuetudine que vertitur in naturam vl̓ ex diabolica ſuggeſtione.Uleruntamē ꝙͣtumcūqꝫ quis habeat motꝰ. ⁊ſentiat in ſe inclinatōnes ad vitia et quacūqꝫ ex cauſa. quia peccatū mortale non conſiſtit in ſenſualitate ſed in ratione ⁊ voluntate que ſemꝑ manent libere ad aſſentiendūvel diſſentiendum peccato. ⁊ ideo nunꝙͣ aliquis ex neceſſitate cogitur ad aliquid benevel male faciendum ex cōſtellationibꝰ celoꝝvel alijs occaſionibꝰ. Ande et Ptholomeusmaximꝰ aſtrologus dicit in centiloquio ꝙvir ſapiens dn̄abitur aſtris. id eſt inclinationibꝰ ad vitiaᵇ quas habe̓t a planetis. Hincetiam legit̉ de diſcipulis Olatōnis vel Socͣtis. ꝙ cum ſemel oſtendiſſent facieꝫ ſui mgr̄ipictam cuidā magno mgr̄o in phiſonomīaqui ex effigie vultus iudicabat de ꝯditionibus hominū. et interrogarent eum cuius cōditionis eſſet ille homo repn̄tatus ꝑ illaꝫ figuram. Rn̄dit. Luxurioſus eſt et corruptorpueroꝝ. Qd̓ illi irriſerunt ſcientes caſtitatēmaximam ſui magiſtri. Nam ſi Plato fuit.ille virgo ꝑmanſit. Retulerūtqꝫ ipſi diſcipuli hoc mgr̄o ſuo. Quibꝰ ille. Inclinationesvtiqꝫ ad hec vitia habui: ſed ſapientia ⁊ virtute me continui. ¶ Probatur hoc ibeꝫ .ſ. ꝙex cōſtellatōnibꝰ non cogitur homo ad ma-

lefaciendum. auctoritatibus diuine ſcripture et ſanctoꝝ. Nam vt habet̉ Gen̄. iiij. dictuꝫfuit Caijm poſtꝙͣ cepit fratri ſuo Abel inuidere. Sub te erit appetitus tuus. et tu dn̄aberis illius: id eſt tu poteris dominari ratōne ſi volueris peccato inuidie ⁊ odij ad quodinclinaris. Et Ecͣci. xv. dicit̉ ꝙ deus ab initio conſtituit hominē. et reliquit eum ī manibus conſilij ſui. id eſt in libertate arbitrij.Poſuit ante eum bonū et malum. ignem etaquam. mortē et vitam. ad quodcūqꝫ voluerit extendet manum ſuam .ſ. oꝑis. Hinc Auguſ. in. v. li. de ciui. dei. Non vſqꝫquaqꝫ abſurde dici poteſt ad differentias tm̄ corporū afflatus quoſdaꝫ valere ſydereos. non at̄ animi volūtates ſijderū poſitōibꝰ ſubdi. Dieroetiaꝫ ait in libro ꝯtra Iouinianū. Liberi arbitrij nos condidit deus nec ad virtutes necad vitiā trahimur. alioquin vbi neceſſitas:nec corona. de pe. diſ. ij. Si em̄. Si em̄ homoex cōſtellatione cogeret̉ ad aliqd̓ malum nōpoſſꝫ illud euitare. Iniuſta aūt eſſet illa lexque ꝓhiberet ſibi illud facere qd̓ non poteſtagere. quia lex debꝫ eſſe poſſibilis. vt diſ. iiij.Erit aūt lex. ⁊ ꝑ conſequens non obligaretad obſeruantiā eius. vnde nō peccaret ip̄amtranſgrediendo. Fruſtra etiam eſſent om̄esdoctrine morales. et exhortatōnes ad virtutes fierent. et pene a legibꝰ imponerentur: ſineceſſitarent̉ homines ex cōſtellationibꝰ adbene vel male agendum. Ad ideꝫ facit quodait Ambro. Non eſt ꝙ cuiꝙͣ noſtrū aſcribamus erumnaꝫ. Nemo noſtꝝ tenet̉ ad culpaꝫniſi ꝓpria voluntate deflexerit. Voluntariūſibi militē eligit xp̄c. voluntariū ſeruum diabolus actionatur. xv. q. j. Non eſt. ¶ Confirmat̉ hoc ideꝫ exemplis. Nā Iacob ⁊ Eſaugemini fratres vno conceptu geniti et vnopartū ex Iſaac ⁊ Rebecca. editi ſunt. vnde vtvidetur: ſub vna conſtellatione nati ſunt. ettamē fuerunt valde diuerſoꝝ morum. NamIacob lenis et delicatus Eſau hiſpidus ⁊ ferus. Iacob ſimplex ⁊ quietus Eſau venatoret agreſtis. Iacob bonus Eſau malus. Si gͦconſtellatio neceſſitaret hominem ad operaſua. cum ſub vna conſtellatōe nati fuerint:debuerint eſſe omnino ſimilis conditionis.Etquia non fuerunt ſimiles in vita. ſed valde contrarij. ideo clare oſtenditur non ex cōſtellationibꝰ ſed ꝓprijs voluntatibus haberivitia. Similiter Auguſ. in. v. d̓ ciui. dei. vbidiffuſe reprobat a prīcipio illius libri quinti. per multa capitula hunc errorem. narratde duobꝰ partu vno natis. vno mari. alterofemina. qui fuerūt valde diuerſe cōditionis.Nam maſculus deditus coniugio. militie etnegocijs mūdi. femina ſeruata caſtitate totalit̉ ſe tradidit deo. qd̓ non fuiſſet ſi cōſtellatio neceſſitaret ad ꝯuerſationē tenendaꝫ.