Titulus .x.Capitulum .j.
inuenerat in adulterio: aſſenſit et peſſime fecit. vt refert Augꝰ in primo be ciui. dei.Ad tertium timorem .§. iij.quo qͥs ita timet mortē corꝑis vel afflictōnescorꝑis ꝙ deū offēdit vt euitꝫ huiuſmōi. ē vtiqꝫgͣue pctm̄. vn̄ Math̓. x. Nolite time̓ eos qͥ occidūt corpꝰ: aīam aūt nō pn̄t occide̓. ⁊ poſtea.nō hn̄t ampliꝰ qͥd faciāt ⁊cͣ Augꝰ. xj. q. iij. Timēdo morteꝫ carnis tue: dab̓ mortem aīe tue.Exemplum in petro qͥ negauit xp̄m ꝓpt̓ timorem mortis.¶ Decimus titulus de Mendatō ⁊ Periurio.¶ Capitulum. j. de Mendatio. et ibi de multiplici mendatio. et punitione eius.Erdes omnes qui loquuntur mendatium.pͣs. v. Cauete aūt fr̄es mendatiuꝫinquit Amb̓. qꝛ oēs qui loquūturmēdatiū filij ſūt diaboli. xxij. q. v. Cauēte. Dicunt̉ aūt mēdaces filij diaboli ꝑ imitatōꝫ. Nācuiꝰ oꝑa quiſqꝫ facit eius filiꝰ ꝯprobat̉. vt dicit Gr̄anus d̓ peni. di. ij. ꝓpter qd̓ xp̄c dixit iudeis Ioh̓. viij. Uos ex pr̄e diabolo eſtis. et qͣſideclarās qūo filij erāt diaboli. ſubdit. ⁊ deſideria pr̄is vr̄i vultis face̓ .ſ. ip̄ius oꝑa imitādo:ſꝫ diabolus mendax ē et pr̄ eiꝰ .ſ. mēdatij. Ip̄epͥmus mēdatiū inuenit: cū ꝑ ſerpentē mulieripͥme dixit Gen̄. iij. Nequaꝙͣ moriemī ⁊cͣ. Ex qͦſequit̉ ꝙ mēdaces ſūt filij diaboli ꝑ imitatōꝫ.Filijs aūt debet̉ he̓ditas pr̄is. he̓ditas aūt diaboli ē cruciatꝰ ignis ⁊ ſulphuris. vn̄ dic̄ Ioh̓.Apoc. xxj. ꝙ mēdacibꝰ ꝑs eoꝝ ī ſtagnū ignis⁊ ſulphuris. qd̓ etiā notat pͣs. in p̄dictis v̓bis.Perdes om̄es ⁊cͣ. vbi tria pn̄t notari.Primū quidditas ip̄ius criminis ex nominatōne. ibi. mendatium.Secundū multiplicitas eius oꝑis in ſui diuiſione. ibi omnes qui loquūtur.Tertiū ſeueritas numinis in huiuſmodi punitōne. ibi. Perdes..§. j.Ꝙtum ad primumquid ſit illūd crimen hoc pꝫ in ip̄o noīe. dicit̉eī mēdatiū dice̓ ꝯͣ mentē. vn̄ Agr̄ in. iij. ſnīaꝝdi. xxxviij. diffiniēs ip̄m dicit. ꝙ mendatiū eſtfalſa vocis ſignificatō cū intentōe fallēdi. Inqͣ notāt̉ duo q̄ ꝯplete ꝯſtituūt mēdatiū .ſ. falſitatis exp̄ſſio. et intentō fallēdi. Ultimū aūtvt formale in mēdatō .ſ. loqͥ vel alit̓ ſignificare aliqͥd ꝯͣ id qd̓ hꝫ in mente. et iō ibi ſemꝑ eſtpct̄m. etiā ſi dicat veꝝ. puta cū qͥs dicat int̓rogatus petrū eſſe in domo ip̄m credēs ibi nōeſſe cū tn̄ ibi ſit vtiqꝫ peccat ꝯͣ mentē loquēs.Un̄ pͣs. loquēs d̓ pct̄ōribꝰ. Labia doloſa ī corde ⁊ corde locuti ſūt. Glo. ibi dicit. Ubi eſt duplex cor ita ꝙ aliud dr̄ et aliud intēdit̉. ibi eſtmendatiū. Ubi nō geminatō cordis. ibi nō eſt
mēdatiū. Geminatō cordis ē cū vnū intenditdice̓ qd̓ credat̉. aliud credit eſſe de illa re. Un̄Augꝰ in enchiridion. Ille mentit̉ qͥ dicit verūqd̓ putat falſū eſſe. Ꝙͣtum .n. ad animū eiꝰ attinet qꝛ nō qd̓ ſentit hoc dicit. nō veꝝ dicit ꝙͣuis veꝝ inueniat̉ eſſe qd̓ dicit. vn̄ nullo modoliber ē a mēdatō qui ore neſciēs veꝝ loquit̉.xxij. q. ij. Is aūt. ¶ Primū qd̓ ꝯcurrit in mēdatō ē falſitas in locutōne qd̓ ē qͣſi materiale.Opponit̉ aūt mēdatiū veritati. Sicut .n. tuncaliqͥs dicit veꝝ cū affirmat id eſſe qd̓ ē ⁊ negatid eſſe qd̓ nō eſt. Ita et falſū dicit cū affirmatid eſſe qd̓ nō eſt. vel negat id eſſe qd̓ ē. ꝯͣ qd̓ loquit̉ apl̓s. ij Corin. j. Non ē in ẜmone meo: ē.et nō. i. mēdatiū vt affirmem veꝝ ꝓ falſo velecōtra. vel nō eſt in me: ē. et nō .i. nō aliud egiꝙͣ ſciui eſſe agendū. ꝓpt̓ quod excludit̉ mēdatiū oꝑis. Sciendū tn̄ ꝙ cū quis dicit falſū credens illud eſſe veꝝ nō ꝓpe mēdatium dicit niſimaterialit̓. Un̄ Augꝰ. Nemo mētiens iudicādus ē qui dicit falſū qd̓ putat eſſe veꝝ: qꝛ ꝙͣtūin ip̄o eſt nō fallit ip̄e ſꝫ fallit̉. Nō itaqꝫ mendatij ſꝫ temeritatis arguēdus ē qͥ falſa incautus credit aut ꝓ veris hꝫ. xxij. q. ij. Is aūt. Exquibꝰ pꝫ ꝙ talis nō peccat niſi ex ſua īcautelacū nō debitā adhibet diligentiā in ꝯſiderandoſi veꝝ ē qd̓ dicit. et p̄cipue in rebꝰ alicuiꝰ īportantie vel vbi damnū vel ſcandalum ſequi p̄t.¶ Secundū ē exp̄ſſio eiꝰ qd̓ dicitur ꝯͣ illud qd̓hꝫ in mente ſiue intēdat in mēte audiētis generare falſam opinionē ſiue nō vt cū dicit qd̓audiētes ſciūt nō eſſe veꝝ. Sūt aūt int̓ om̄iaſignā ordinata ad manifeſtandū ꝯceptū animi ſeu cogitatōnes p̄cipue voces ſeu v̓ba. Un̄ph̓s. Que ſūt in voce note ſunt .i. ſigna eaꝝ q̄ſūt in animo paſſionū. et ꝓpterea dr̄ in diffinitōne vocis ſignificatiue. ꝙuis etiā nutus etgeſtus et oꝑa etiā ſignificēt diſpoſitōem ⁊ cōceptū animi. Naꝫ et in oꝑbꝰ ſimulatis p̄t eſſemēdatiū. vn̄ noīe vocis ꝯp̄hendit̉ om̄e ſignūẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cx. Ad qd̓ facit qd̓ dicitAmb̓. in ẜmone. Nōſolū in falſis v̓bis ſꝫ etiaꝫin ſimulatis oꝑbꝰ mendatiū ē. Aēdatiū nāqꝫē xp̄ianū ſe dice̓ et xp̄i oꝑa nō face̓. Aēdatiūē ep̄m vel ſacerdotē ſe ꝓfiteri et ꝯͣria huic ordini oꝑari. xxij. q. v. Cauete. Large tn̄ hoc dr̄mēdatiū nō ꝓpe cū .ſ. nō intēdat deciꝑe. ¶ Tertium qd̓ ꝯcurrit in mendatō ẜm Tho. et Bonauen. in. iij. ē quedā accidentalis ꝑfectō .i. cōplementū nō tn̄ eſt de eius eſſentia. et hec ē intentio generandi falſam opinionē in audiente. cum hac .n. intentione mendatium fortiuseſt et tn̄ poſſet eſſe mendatium ſine iſta vt cūquis ſcienter narrat aliquid quod etiam audiētes ſciunt eſſe falſum quod tamē cauſa ludi et faciendi ſolatiū ſocijs facit. Scienduminſuꝑ ꝙ qꝛ verba non ſunt ordinata ad aliudniſi ad exprimendū mentis ꝯceptū. oꝑa aūt ⁊ſi hoc ſignificent ſunt ordinata etiā ad aliud.