Titulusº. xij.Capitulum .j.

Imultipliciter. Primo qͥdē qꝛ idē iudiciū ē deimpoſſibilitate adīplendi p̄ceptū et potū. ſedille de quo eſt certum ꝙ nō poteſt ad implerep̄ceptū de ieiunio. eccleſie vtpote qꝛ infirmꝰad mortē. nō tenet̉ tale ieiuniū ī aliud bonūcōmutare vl̓ in aliuꝫ diem prolongare. gͦ ⁊cͣ.¶ Secūdo patet a ſimili. quia qͥ voluiſſet ieiunare in om̄i ſexta feria in pane ⁊ aqͣ ⁊ in aliqͣdictaꝝ feriaꝝ nō poſſet qꝛ infirmꝰ ad morteꝫnō benet̉ tale ieiuniū cōmutare ī aliud bonūaut in aliū diem ꝓlongare. gͦ ideꝫ in ꝓpoſito.Tercō ex voto nullus tenet̉ niſi ad id quodpouit. ſed talis vouit certū qͥd ⁊ certa die. gͦſi ex īpoſſibilitate non implet votū. ad aliudnō tenet̉. ¶ In tercō v̓o caſu qn̄ ē dubiꝰ vtrūpoſſit vl̓ nō poſſit dicendū ꝙ talis bouēs: illud ieiuniū qd̓ nō pt̄ īplere. tenet̉ ī aliū dieꝫꝓlongare aut in aliud bonū ꝯmutare. Cuiꝰrō ē. qꝛ exn̄s ī dubio an trāſgrediat̉ votum ⁊ꝑ ꝯſeq̄ns peccet mortaliter tenet̉ ſe ponere ītuto vt .ſ. votū nō trāſgrediat̉. ſed tal̓ vouēsſi dubitat an̄ poſſet ābo ieiunia adīplere. dubitet etiā ꝯſeq̄nter an alteꝝ nō īplendo trāſgrediat̉ votū ⁊ peccet mortaliter. qd̓ pct̄m vtat ꝓlongatō. aut ꝯmutādo. ī aliud potū. nōqͥdē aucͣtoritate ꝓpͥa ſed p̄lati ſui. q̄ reqͥrit̉ adom̄em diſpenſatōem vel ꝯmutatōneꝫ voti. vtpatꝫ ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxviij. Cōmutās at̄ votūſ. auctoritate ſuꝑioris nō eſt trāſgreſſor voti.Tenetur ergo in tali dubio talis vouēs ieiuniū qd̓ non implet: prolongare in aliuꝫ dieꝫvel in aliud cōmutare auctoritate ſuꝑioris.Titulus duodecimus de Infidelitate. Capitulū primū de ſuperſtitōnibꝰ. ⁊ ibi de ml̓tisgeneribus diuinatonum. et ſortibꝰ. ſomnijs.breuibus. et incantationibus.Emum de infidelitateagendum. Sed quiavitium ſuperſtitōnis quod eſt qͣſiq̄dā proteſtatō īfidelitatis ē ꝯmunius qd̓ reꝑit̉ etiā in fidelibꝰ. ideo prius d̓ eoagendum. poſtea de infidelitate ipſa.Superſtitio eſt vitiumᵐ. §. j.contͣriū virtuti religionis. Sicut .n. irreligioſitas que cōſiſtit in irreuerētia dei ⁊ rerumſacͣrum opponitur religioni ſcd̓m defectum.Ita ſuꝑſtitio q̄ importat ſuꝑfluū .i. indebitūmobū cultus diuini opponit̉ ei ẜm exceſſum.Exceditur aūt modus debitus cultus diuininōſolū cū exhibet̉ vero deo. ſed nō vt debet ſicut ſiqͥs ſeruaret legalia in honore dei vt faciunt iudei. ſedētiā et ꝑmaxime cum exhibet̉ei cui non eſt exhibendus. vt creature. Cultꝰaūt diuinus ordinat̉ ad tria. Primo ad reuerentiam deo exhibendaꝫ. Secūdo ad hocvt hō inſtruat̉ a deo quē colit. puta de ſcien-

dis ſeu credendis ⁊ agendis. Tercō ad directōnē humanoꝝ actuū ẜm inſtitutū dei queꝫcolit. puta vt ieiunia. ſacrificia. feſta. remebia ꝯͣ infirmitates. et huiuſmodi faciat ſcd̓mordinatōneꝫ dei ⁊ eccl̓ie. Scd̓m hoc poniturtriplex genus ſuꝑſtitionis. Et ꝑ primū qd̓ dr̄idolatria nō exhibetur reuerētia deo ſed creature. Per ſecūdū quod dicitur diuinatō nōquerit̉ inſtructō a deo ſed a diabolo. per conſultatōnes ⁊ pacta exp̄ſſa vl̓ tacita. Per tercium quod dicitur obſeruantia nō dirigit hōactus ſuos ſcd̓m inſtitutum dei. ſed diabolidum obſeruat dies. et incantatōnes. ⁊ hmōi.Et de hijs tribꝰ generibꝰ dicit Auguſt. Suꝑſtitōſuꝫ eſt quicqͥd inſtitutuꝫ eſt ab hominibꝰad facienda et colenda idola. et creaturam qͦad primum. vel ad conſultationes ⁊ pacta q̄dam cū demonibꝰ quo ad ſecundum. ⁊ paulopoſt. Ad hoc genus ꝑtinent om̄es ligature ⁊remedia q̄ medicoꝝ diſciplina condemnat inqͥbuſcūqꝫ rebꝰ ſuſpendendis vel incantatōnibus ⁊cͣ. xxvj. q. ij. Illos. De ſingulis agendūeſt. Non ē aūt ſuꝑſtitio ip̄a infidelitas ſed ꝓteſtatō infidelitatis. Sicut religio contrariaſuperſtitioni non eſt fidei virtus. ſed virtusper quam fit proteſtatō fidei per actus exteriores in deum ordinatos. beatus Tho.¶ Idolatria eſt cum.§. ij.cultus diuinus exhibet̉ creature rep̄ſentateꝑ aliquā ſenſibilem formā ſeu figurā que dr̄idolū. ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxxiiij. Diuerſimode auteꝫ cultus diuinus idol̓ exhibebat̉.Quidā .n. ip̄is imaginibꝰ exhibebant cultumdiuinū. Nam ꝑ artē quandaꝫ nephariam fabricabant quaſdaꝫ imagines que virtute demonuꝫ habebant aliquos effectus. puta dare reſponſa. ⁊ remedia ſanitatuꝫ. ꝓpter quodputabāt homīes aliquid deitatis eſſe in illisimaginibꝰ. vn̄ eis exhibebāt cultū diuinum.⁊ hec fuit opinio Hermetis termigiſti. vt ponit Auguſ in. viij. de ciui. dei. Alij vero exhibebāt cultum diuinum non ipſis imaginibꝰſed creaturis qͣꝝ erāt imagines. horum tamēfuit triplex opinio. Quidaꝫ .n. exiſtimabantquoſdam homines fuiſſe deos. quos per eoꝝimagines colebāt. ſicut Iouem. Aercuriuꝫ.⁊ hmōi. et hoc rōne alicuiꝰ excellentie in eis.vl̓ rōne ſcīe. vl̓ fortitudinis. vl̓ inuentionis.alicuiꝰ artis vel bn̄ficij. Quidam vero exiſtimabant totuꝫ munduꝫ eē vnuꝫ deuꝫ. nō ꝓpt̓corꝑaleꝫ ſub̓am. ſed ꝓpter aīam ip̄ius mūdiquam deum eſſe credebant. dicentes nil aliudeſſe deum quam aīam mūdi. Unde putabanttoti mūdo ⁊ om̄ibꝰ ꝑtibꝰ eius cultuꝫ diuinumexhibendum. aque. aeri. celo. ⁊ hmōi. ad hecreferebāt noīa et imagines ſuorum deorum.ſicut Uaro dicebat. ⁊ narrat Augꝰ. in. vij. deciui. dei. c. vj. Alij v̓o vt platonici poſueruntvnū eē ſūmuꝫ deū cām oīm. poſtꝙ ponebant