Titulus .v.Capitulum .j.

Litulus quintus de Luxuria. Capitulumprimum de Luxuria. in quo agitur primo d̓ſeptem occaſionibus eius. ſcd̓o d̓ ſeptem gradibus eius. ⁊ tertio d̓ ſepteꝫ nocumentis eiꝰ.xuria eſt tertium vitium principale. Sumitur autē hoc nomen duplicit̓.Ano modo large ꝓ habundancia⁊ ſuperfluitate rerum corporalium .ſ. nonſolum venereorum. ſꝫ ⁊ cibi. potus. ⁊ veſtitus.a diuitiarum. ⁊ deliciarum. Et ſic ſumit Ambroſius cum dicit. Ogritudo corporis peccatum repellit. luxuria carnis .i. habundanciateliciarum. peccatum adolet .i. nutrit. d̓ penitencia diſ. j. ca. Uerbum. §. Poteſt fieri. Augꝰ. etiam dicit in libro cōfeſ. ꝙ luxuria ſatietatem atqꝫ habundanciaꝫ ſe cupit vocari. ſatietatem .ſ. ciborum. ⁊ habundaciam diuitiarum. Secundo modo ſumit̉ luxuria proprie⁊ ſtricte ꝓ inordinatione circa venerea. Un̄ẜm Iſidorum in libro ethimologiarum luxurioſus dicit̉ quaſi ſolutus in voluptates. Etquia voluptates veneree maxime animū hominis reſoluunt .ſ. a vigore ratōnis. ideo ẜmbeatū Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cliij. arti .j. circa voluptates venereas maxime luxuria cōſideratur. Sic etiam libido etſi in alijs materijs dicatur. vt libido vlciſcendi. libido dominādi. ⁊huiuſmodi. ſpecialiter tamen ſibi hoc nomenvendicant veneree voluptates: in quibus ſpecialiter libido dicit̉ eſſe. vt ait Augꝰ. in. xiiij.d̓ ciui. dei. ¶ Sic autē diffiniri poteſt. Luxuria eſt inordinatus appetitus venereoꝝ. Appetitus dicitur. quia omne peccatum principaliter cōſiſtit in appetitu ſeu voluntate. Un̄Augꝰ. Nemo inpudice .i. luxurioſe vtit̉ corpore niſi prius ſpiritu .i. voluntate conceptanequicia. Dicit etiam idem Augꝰ. de violent̓oppreſſis. Nō polluit aliquem libido aliena ſialiena erit .i. ſi nō aſſentiat ip̄e voluntate. Etloquitur Auguſtinꝰ de pollutione animi perpeccatum. nō de pollutone carnis. Inordinatus dicitur cum eſt contra ratōnis ordinem.Nlam ſi eſt ẜm ratōnem appetitus vel vſus venereorum vt in debito actu coniugali. nō eſtluxuria neqꝫ peccatum. ſꝫ qūocunqꝫ aliter ſꝑeſt peccatuꝫ. Ratō huius eſt ẜm. b Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. cliij. arti. iij. quia quāto aliquid ē magis neceſſarium. tantomagis oportet ꝙ circaillud ratōnis ordo ſeruetur. vnde per ꝯn̄s magis eſt vitioſum ſi ordo ratōnis p̄termittat̉.Uſus autem venereorum eſt valde neceſſariꝰad bonum cōmune quod eſt conſeruatio humani generis. Et ideo maxīe circa hoc debetattendi ordo ratōnis qͥ determinatus eſt ꝑ legem diuinam ⁊ hūanā. Si aūt circa hoc ali-

quid fiat p̄ter id quod habet ordo ratōnis: vitioſum erit. hoc auteꝫ ꝑtinet ad ratōnem luxurie vt modum et ordinem ratōnis excedatcirca venerea. ⁊ ideo peccatuꝫ eſt ⁊ ex genereſuo mortale. quia directe ꝯͣ p̄ceptuꝫ illud. Nōmechaberis Cxod̓. xx. Suꝑ quo verbo dicitAugꝰ. Nomīe mechie omnis illicitus concubitus .ſ. extra matrimoniuꝫ. atqꝫ illoꝝ membrorum nō licitus vſus ꝓhibitus intelligit̉.xxxij. q. iiij. ca. Meretrices. Apoſtolus etiamponit luxuriaꝫ inter oꝑa carnis: q̄ qui agūtregnum dei non conſequent̉. ad Gal̓. v. vndeoſtendit̉ eſſe mortale. ¶ Sed arguitur ꝯͣ ſic.Per actum venereuꝫ ſemen emittit̉ quod eſtſuꝑfluum alimenti. vt patet ꝑ ph̓m ī libro degeneratōne animaliū: ſꝫ in emiſſione aliaruꝫſuꝑfluitatū nō attendit̉ aliquod peccatum. gͦnec circa actus venereos poteſt eſſe peccatū.Rn̄det beatus Tho. ſcd̓a ſcd̓e. ꝙ ſcd̓m ph̓m indicto libro. ſemen ꝙͣuis ſit ſuꝑfluum. ē tamēſuꝑfluū quo indigetur. Suꝑfluum em̄ dicit̉ex eo quod reſiduum ē oꝑatōnis virtutis nutritiue. tn̄ ſuꝑfluum non ē ad opus virtutisgeneratiue. ſꝫ indiget̉ eo ad generatōneꝫ. Sꝫalie ſuꝑfluitates humani corꝑis ſūt quibꝰ nōindiget̉. ⁊ ideo nō refert qualit̓ emittant̉ (ſalua decēcia) conuictus humani. Sꝫ nō eſt ſimile in ſemīs emiſſione q̄ taliter fieri debꝫ vtcōueniat fini ad quē eo indiget̉ ſeruatis alijsdebitis circūſtancijs. al̓ erit mortale. Itē ẜmbt̄m Tho. vbi ſupra. ſicut alijs vitijs opponūtur alia vitia vt ꝯͣria. vt auaricia prodigalitati. p̄ſumptō deſꝑatōni. ⁊ huiuſmoī. ita ⁊ luxurie vitio opponit̉ vt ꝯͣrium vitiū qd̓ continet̉ ſub inſenſibilitate. Et accidit hoc vitiumin eo qui ita deteſtat̉ mulieꝝ vſum vel viroꝝſi mulier eſt ꝙ vxori debitū nō reddit vel viro vxor. qd̓ etiā p̄t eſſe mortale. Uenerea dicūt̉ actꝰ carnales a venere dicta: q̄ a pagaīsdicebatur dea amoris. Ex amore em̄ cōcupiſcencie tales actus p̄cedūt. In ſe autē nō ſūtilliciti. ſꝫ cum ſūt inordinati videlicꝫ ꝯͣ regulam ratōnis. Un̄ in ꝯiugio debito mō ſeruatoabſqꝫ peccato ſūt etſi ibi ſit ſimilis delectatio.Ratō huiꝰ eſt ẜm. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cliij. ar.ij. quia ſicut eſt vere bonum ꝙ conſeruet̉ naturā vniꝰ indiuidui: ita etiaꝫ ē qd̓dam bonūexcellens ꝙ cōſeruet̉ natura ſpēi hūane. Sicut aūt ad cōſeruatōnem vite hūane vniꝰ hominis ordinatur vſus ciborum ita etiam ordinatur ad cōſeruatōem humani generis vſvenereoꝝ. Un̄ Augꝰ. dicit ī libro de bono cōiugali. Qd̓ cibus ē ad ſalutem hoīs. hoc ē cōcubitus ꝯiugalis ad ſaluteꝫ generis. Et ideoſicut vſus ciborū poteſt eſſe abſqꝫ pct̄o ſi fiatdebito mō ⁊ ordine ſcd̓m ꝙ cōpetit ſaluti corporis. ita etiā vſus venereoꝝ poteſt eſſe abſqꝫomni pct̄o ſi fiat debito mō ⁊ ordine ẜm ꝙ eſtꝯueniens ad finē generatōnis hūane: ẜuatis