CitulusTercius
ſufficienter ſupplenduꝫ per ſe vel per alium ītentionem dantis. quorū ratio eſt. quia cumres in iſtū nō tranſeat niſi eo modo quo dāsvult tranſferre ſi n̄ exiſtat ꝯditio. in ipſū resnō tranſfertur. Alij vero dicunt ꝙ ad reſtitutionem talis error non obligat niſi ip̄a conditio circa quam erratur eſſet cauſa motiua⁊ finalis dationis talis. quod ꝓbāt ꝑ ſimile.do tibi centuꝫ libras quia credo te eſſe amicūmeum. dato ꝙ accipiens nō ſit amicus meꝰ.nō obligatur ad reſtitutioneꝫ. Si autē amicicia ſit cauſa propter quam do tibi centū libras .ſ. ſi ſis amicus meus. niſi amicus fuerisobligaris ad reſtitutionem. Ex hijs patet ꝙqueſtores ſancti Antonij. vel alij quicūqꝫ nullo modo poſſūt ſibi retinere ea que illis pauperibus vel locis pro quibus dant̉ petunt. qꝛhic eſſet error ꝑſone. Veruntamē quia nullꝰtenet̉ proprijs ſtipendijs militae̓. nec cauſasalioꝝ agere ad expenſas ſuas. dico ꝙ poſſūttales viuere ſuper queſtus quos faciunt. ⁊ p̄teis moderatum ſalariū dari. hec ille. Illa v̓oque dant̉ eis ex mendacijs eoꝝ queſtoꝝ quiavidelicꝫ aſſerunt ꝙ dicent̉ multe miſſe ꝓ dantibus. vl̓ habebunt talem vel talem indulgētiam. vel abſoluent̉ a votis eoꝝ. vl̓ a caſibusreſeruatis. vel ꝙ fient lectiſternia ⁊ hoſpitalia ⁊ huiuſmodi ꝓ quibus illi dant. vel nō daturi. nec talia fiunt. nec vera ſunt. totum ē rapina ⁊ reſtitui debent dantibus ea vel pauꝑibus erogari. ar. xiiij. q. v. Non ſane.Titulus tercius de Suꝑbia. Capitulum primum de ſuperbia primoꝝ parentum. et eiusprinitione.Xpeditis his que pertinent ad auaricia cuꝫſpeciebus ⁊ filiabus ⁊ r̄medijs reſtitutionis. Nunc d̓ ſuperbia agē-dum eſt que cum ſit vitiuꝫ ſpirituale minusab hominibus cognoſcitur. Sicut aūt de dÿabolo a quo ortum habuit. dicitur Iob. pl̓t. ꝙeſt rex ſuper omnes filios ſuꝑbie. ita ⁊ ſuperbia ip̄a regina ⁊ mater eſt omniū vitiorū ẜmGrego. ⁊ ſicut de ip̄a maxime dÿabolus condemnatur. ita xp̄c cum electis ſuis de eius cōtrario .ſ. humilitate maxime conmendat̉. dn̄Augꝰ. in. xiiij. d̓ ciui. dei. ca. xiij. ſic ait. Ciuitati dei in hoc ſeculo ꝑegrinanti maxime cōmendatur humilitas. ⁊ in r̄ge eius qui ē xp̄smaxime predicatur. Contrarium huic virtuti elationis vitium in eius aduerſario qͥ dÿabolus ē maxime dominari ſacris litteris edocetur. Profecto iſta eſt magna differētia. quaciuitas vnde loquimur vtraqꝫ diſcernit̉. vna.ſ. ſocietas pioꝝ hominū. alia impioꝝ. ſīgulaqueqꝫ cuꝫ angelis ad ſe pertinētibus in quibꝰ
preceſſit hac amor dei. hac amor ſui. hec ille.De hac pſalmiſta. Superbi inique agebāt vſqͣꝫquaqꝫ: a lege autem tua nō declinaui. Ubide ea tria notantur.Primum eſt vitium. ⁊ ideo propulſanda. ibi.Superbi inique agebant.Secundum eſt maximuꝫ. ⁊ ideo eradicanda.quia vſqꝫquaqꝫ.Tercium eius remedium. ⁊ ideo regula ſeruāda. quia a lege autem tua nō declinaui.Ꝙ ſuperbia ſit peccatum. §. j.patet ex eo quod dicit pͣs. Superbi inique agebant .ſ. ſuꝑbiendo. Iniquitas aūt peccatuꝫeſt. Un̄ ⁊ Iaco. iiij. dicitur. Suꝑbis deus reſiſiſtit. ⁊ hoc ideo quia ſibi cōtrarij ſūt ꝑ pct̄m.Sꝫ de ip̄o ſuꝑbie vitio videnda ſunt tria.Primo quid ſit.¶ Et ꝙͣtum adSecūdo qn̄ ſit mortiferum. primuꝫ dicitTercio qūo primuꝫ.Augꝰ. ī. xiiij.be ciui. dei. ꝙ ſuꝑbia eſt ꝑuerſe celſitudīs appetitus. Ubi primo notandum ꝙ ſuꝑbie peccatum cōſiſtit in appetitu ſeu voluntate ſicut ⁊alia peccata. nō in eſtimatione que ꝑtinet adratōnem. Un̄ qn̄ Gregꝰ. dicit in libro moral̓.ꝙ ſuꝑbia eſt cum quis eſtimat bona q̄ habet.a ſe habere nō a deo. vel meritis ſuis eſtimatobtinuiſſe ⁊ huiuſmodi. nō ſic eſt intelligēdūtanꝙͣ in ip̄a eſtimatōne conſiſtat ſuꝑbia ip̄a.ſꝫ conſiſtit in appetitu excellētie inordinato.Sꝫ quia ꝙ quis multum appetit facile creditex ip̄o appetitu nimio excellentie quem habetſuꝑbus. inde inclinat̉ defacili ad eſtimanduꝫd̓ ſe vltra id quod ē. ita ꝙ eſtimatō illa ſequit̉appetitum illum inordinatum. ¶ Secundo ēconſiderandum ꝙ quia appetitus ſuꝑbi ē peruerſus ſeu inordinatus quia contra regulamratōnis. ideo vitioſus. Pro cuius declaratōneeſt dicenduꝫ ꝙ appetitus in omni eo qd̓ appetit aut ſequit̉ regulam rationis id .ſ. qd̓ rationaturalis dictat. aut excedit ip̄aꝫ. aut deficitab ea. ⁊ cum ſequit̉ regulam ratōnis ē actusvirtuoſus. cum autē excedit vel deficit a regula ratōnis eſt vitioſus. Exemplum d̓ appetituſciencie qui d̓ ſe eſt homini naturalis. Si em̄quis appetat ſcienciā ⁊ intendat ei ẜm ꝙ ratōdictat. puta ad debitum fineꝫ ⁊ debito modo.ꝑtinet hoc ad virtuteꝫ ſtudioſitatis. Si veroexcedit regulam rationis vt quia nō intenditſciencie ꝓpter deum vel quia q̄rit ſcire que nōꝑtinent ad deū. ⁊ huiuſmodi. ꝑtinebit hoc advitium curioſitatis. Si autē deficiat a regula rationis vt quia nō vacat ſciencie vt debetꝑtinebit ad negligentie vitium Sic ad ꝓpoſitum de ſuꝑbia. Cum em̄ conſiſtat in appetituexcellentie ⁊ honoris que naturaliter hō deſiderat. ⁊ ratō huiꝰ eſt quia hō naturaliter d̓ſiderat ꝑfectōnem boni quod conſiſtit in quadaꝫexcellentia. Hanc excellentiam poteſt qͥs tribus modis deſiderare. Nam ſi hoc faciat ſcd̓m