Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
1126
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumNonum

hamus fuit delectatō carnis. ſic de alijs. Etideo bene ſubdit̉. quia neſcit homo finē ſuū.quia ignorat ſi deus velit cooꝑari ſecuꝫ vſqꝫin finem vel. Subiacent tn̄ omnia diuineꝓuidencie. multa ſub illa etiam arbitrio etprudencie hominū. vt oſtendit exempluꝫciuitate obſeſſa. liberata ſapienciaꝫ vnius.vt ibi ſubdit̉. Alij vero dixerūt fortunā eſſeinopinatum euentum alicui circa bona exteriora vel mala a ſe. ſꝫ a cauſa ſuꝑiori ꝓuenientē. vel ſic. Fortunam eſſe cauſam accidens in hijs que fiūt ẜm ꝓpoſitum ꝓpter finemin minori ꝑte. Iſta ē diffinitio fortune. quāponit ph̓s in. ij. phiſicoꝝ in qua tangūt̉ tria.Primū eſt fortuna ē cauſa accidēs.effectus accidens qui cōiungit̉ cauſe ſe eteſt p̄ter ratōnem cauſe ſe p̄ter intentōneꝫagentis eſt effectꝰ fortuitꝰ a fortuna. verbigrā. lapidē deſcendere ē. hominē ire ad fo. ſi hoc ꝓpoſuit: contīgit eſſe ſe. Sꝫ tūcvadit ad forum cōtingit lapidem deſcenderefrangere ſibi caput eſt accidens. Ita iſteeffectꝰ .ſ. fractio capitis orit̉ ex ꝯcurſu duaꝝcauſaꝝ .ſ. ex deſcenſu lapidis. ex ire ad forū.quarū cauſaꝝ licet quelibet ſit ſe. tn̄ eaꝝcurſus ad talem effectuꝫ efficiendū qui ē fractō capitis dicit̉ eſſe accidens a fortuna. fortuna eſt aliud ꝙͣ inopinatꝰ euentus. accidens cauſaꝝ cōcurſus. Hoc ē exēpluꝫEgidij ſuꝑ libro bona fortuna. Secundūquod ſpectat ad ratōnem fortune eſt fortuna eſt cauſa eoꝝ que fiūt in minori ꝑte. Hocpatet exemplū. em̄ aliquis vabat ad forum ꝓpter aliquid aliud. inde d̓portat pecuniam quā intēdebat. tūc deportatio pecunie cuiꝰ cauſa fuit aduentus ad forū nec ē exneceſſitate nec ſemꝑ. in minori ꝑte. quia inpaucioribꝰ cōtingit hoc. Tertiuꝫ quod ſpectat ad ratōneꝫ fortune ē fortuna non eſtcauſa eoꝝ que fiūt a natura. ſꝫ eoꝝ que fiuntẜm ꝓpoſitum ab intellectu. aūt non ſit anatura. pꝫ. quia natura vel vt ſemꝑ vl̓ vt frequent̉ ſimilit̓ oꝑat̉. Fortūa vero vt ī paucioribꝰ diſſimilit̓. Iteꝝ neqꝫ inaīatum neqꝫpuer neqꝫ beſtia agunt a fortuna. agātvoluntarie quaſi liberum arbitriū habētesUnde nec fortunium nec infortuniuꝫ poteſteis accidere niſi ſimilitudinarie. ſicut quidaꝫdixit lapides ex quibꝰ fiūt altaria ſunt benefortunati. qꝛ eis honor reuerencia exhibet̉.cuꝫ lapides eis cōiuncti vel vicini ꝯculcant̉qd̓ dicit̉ ſimilitudinē ad hoīes. in quibꝰ honorati. fortunati dicunt̉. Un̄ fortuniū dicit̉qn̄ p̄ter intentōem accidit aliquod bonuꝫ ei.Eufortuniū qn̄ ſequit̉ aliqd̓ magnū bonum.Infortunium dicit̉ qn̄ p̄ter intentōnem accidit aliqd̓ magnum malum. hec Tho. ī ſcript̉.ſuꝑ. ij. phiſicoꝝ. Unde ex hoc eſt aliquis benefortunatus inꝙͣtum oꝑat̉ aliquid quo ꝑfecto

abſqꝫ aliqua ſua p̄uiſione et ſua p̄cognitioneſequit̉ ei quod eſt ſe deſiberatum volituꝫ.Dicit aūt. h Tho. in. iij. c. lxxxix. ꝯͣ gētilesaliqͥs dicit̉ bn̄ fortunatꝰ qn̄ aliquid boni accidit ſibi p̄ter eius intentōem. ſicut cum aliquisfodiens in agro inuenit theſaurum quemquerebat. Ubi ſcienduꝫ aliquid eſt p̄ter ītentōem inferioris quod eſt p̄ter ītentōemſuꝑioris. ſicut cum dn̄s mittit ſeruū ad quēdam locum ad eūdem locū mittit aliū ſeruūillo ignorāte tūc concurſus ſeruoꝝ adinuicēeſt p̄ter intentōnem vtriuſqꝫ ſerui ſed non eſtp̄ter intentōem domini ip̄oꝝ mittentis eos.vn̄ talis concurſus licet ſit fortuitꝰ reſpectuſeruoꝝ tn̄ reſpectu dn̄i ſed aliquid ordinatum ab eo. Sic licet aliqͣ ſint fortuita reſpectu hominū nihil tn̄ reſpectu dei qui omīaordinat p̄uidet a quo fit effectus fortuitꝰ.Et dicendum cauſa qua aliquid bonū ꝯtingat alicui ẜm fortunā ē vl̓ a celo vel ab angelo vel a deo. em̄ volūtas homīs inſtigeturad volendum eligendū aliquid cui cōiūctuꝫeſt aliquod cōmodum vel incōmodū qd̓ .ſ. eligens cōſiderat. puta inſtigetur ad querēdum vbi eſt theſaurus ex nulla hominis virtute ꝓcedit: ſꝫ hoc eſt vel quia diſponit̉ a celo. vel quia illuminat̉ ab angelo. vel qꝛ a deoinclinat̉ .ſ. vadat ad agrum fodiat. et ſictheſaurum inueniat. que quidē cauſalitas diuerſimode ē ī hijs tribꝰ Prīo em̄ celū īducithoīem ad aliquid faciendū modum alicuiꝰpaſſionis quaꝫ īprimit in corꝑa nr̄a. Scd̓oangelus diſponit hoīem ad eligendū īprimendo aliquā paſſionē vt celū: ſꝫ modū cꝰdam intelligibilis cōſideratōnis illuminandoad cognoſcendum aliquid eſt bonuꝫ tn̄de fine qͣre eſt bonū illud fieri. Tertio a deovolūtas homīs inclinat̉ ad aliquid eligendūcuiꝰ rōem ignorat. ſic ex hijs tribꝰ dicit̉ homo fortunatꝰ. Et ad maiorē declarationemhoꝝ ſciendū primo aliquid fortuitū vel īfortuitū p̄t cōtingere hoī cōꝑatōeꝫ ad celū cōꝑatōem ad angelos. aūt ꝯꝑatōemad deū reſpectu cuiꝰ in nulla re poteſt eſſe aliquid p̄uiſū ſeu caſuale. quia nihil p̄t contingere p̄ter intentōem cognitōem dei. Secundum eſt ſemꝑ eligit illud qd̓ āgelusintendit. aut ad quod corpus celeſte inclinatſed bn̄ illud quod deus oꝑatur in illo. Naꝫ angeloꝝ cuſtodia īterdū ceſſat. ẜm illud Hiere.lj. Curauimus Babilonem eſt curata.multomagis īclinatio corporū celeſtiū aliqn̄ceſſat. Diuina auteꝫ ꝓuidencia nunꝙͣ ceſſat.ſed ſemꝑ eſt firma. ita licet aliquod bonuꝫpoſſet homī ꝯtingere p̄ter eius intentōneꝫ. etpter celi inclinatōnem angeli illuminatōeꝫ tn̄ p̄ter dei ordinatōnem et prouidenciamſub qua omīa cōtinēt̉. Tertiū conſiderandū bene fortunatus dicit̉ aliquis qn̄ ex deo vl̓