CapitulumSeptimum
qui tm̄ terrena tribueret vel etiā ſcienciā q̄ ēcoīs bonis ⁊ malis. Cum viri nōſolum fidelesſꝫ etiam infideles ph̓i cōtempſerint vt lutumterrena. vt quid tanto deſiberio flagit aſſēt ſācti pr̄iarche huiuſmoī aduentuꝫ; iuxta illud.Rorate celi d̓ſuꝑ ⁊cͣ. yͣſa. xlv. ⁊ illud Aggei. ij.Ueniet deſideratꝰ cūctis gentibꝰ ⁊cͣ. niſi quiacredebant ex dei reuelabone ſalutē eternaleꝫꝑ ip̄m concedendam nō tꝑalem. Et hoc ē qd̓ait Petrus Act̉. x. Huic .ſ. xp̄o ih̓u om̄s ꝓph̓eteſtimoniū ꝑhibēt remiſſionē peccatoꝝ accipere ꝑ nomē eiꝰ. ⁊ ÿͣſa. liij. Dn̄s poſuit iniqͥtates omniū noſtrū ſuꝑ eū. Attritus ē ꝓpterſcelera nr̄a cuiꝰ liuore ſanati ſumꝰ. Hanc veritatē fidei ꝯfirmarūt ſct̄i īnumeris miraculis. Ip̄i aūt iudei poſtꝙͣ ī xp̄m credere noluerūt. nūꝙͣ habuerūt ꝓphetam vel miracula facientem: ſed pleni ſunt omnibus vitijs.Exacuerunt quoqꝫ he .§. v.retici linguas ſuas vt gladium ꝯͣ doctrinaꝫ ⁊peritatem fidei. Qui etſi recipiūt ſcripturasnoui ⁊ veteris teſtamenti. eas tn̄ ꝑuertūt falſo exponētes. Et licet plurimi fuerūt variosinuenientes errores. tres ꝓnūc ſufficit ponere circa animū nr̄m multuꝫ ꝑiculoſum. Aliqͥꝙͣtum ad īmortalitatē dixerūt aīam ip̄am cūcorpore mori. Alij ꝙͣtum ad arbitrij libertatem. alij ꝙͣtum ad futuram miſeriā vel felicitatē. ⁊ hec omīa falſa. Ꝙͣtū ad primuꝫ. aīamſ. humanā mori cū corpore tanꝙͣ falſiſſimuꝫnōſoluꝫ negat veritas fidei. ⁊ ſacra ſcripturadicēs Sap̄. v. Iuſti ī ꝑpetuū viuent .ſ. quo adaīam. ⁊ apud dn̄m eſt merces eoꝝ. ⁊ Daniel̓.xij. Euigilabūt de puluere terre. alij ī vitameternā. alij ī obprobriū vt videāt ſēꝑ. Sꝫ etiādoctrīe paganoꝝ ph̓oꝝ. vt Areſtotelis ⁊ Platonis qͥ fuer̄t ſolēniores Senece Tullij ⁊ pōetaꝝ. iudeoꝝ. ſarrace noꝝ. vt patꝫ in doctriniseoꝝ. Et de hoc ſupra in prima ꝑte. titu. ij. deīmortalitate aīme. Beatus etiā Tho. ij. ꝯͣ gētiles. ca. lxxviij. inducit plures ratōes quarūtres faciliores ītellectui hic ponūt̉. Et primaeſt talis. Impoſſibile ē appetitū naturalē eſſefruſtra. Sꝫ hō naturalt̉ appetit ꝑpetuo mane̓qd̓ pꝫ ex hoc ꝙ eſſe ē qd̓ ab hoībꝰ omībꝰ appetit̉. hō aūt ꝑ intellectū apprehēdit eſſe nōſolūvt nūc vt bruta aīalia: ſꝫ ſimplicit̓. Cōſequit̉gͦ ꝑpetuitatē ẜm aīam qua eſſe ſimplr̄ et ẜmomē tp̄s apprehēdit. Secūda rō ē. Faciens ēhonorabiliꝰ facto. vt etiam Areſtoteles dicit.Sꝫ intellectus agens facit ītelligibilia actu.ſicut lux material̓ facit colorē videri. Cum gͦintelligibilia actu inqͣtū huiuſmoī ſint īcorruptibilia. multo fortiꝰ intellectus agens qͥ ēpotencia aīe erit incorruptibilis. gͦ ⁊ hūanaaīa cuiꝰ lumen ē intellectꝰ agens ē īcorruptibilis. Tertia rō ē Nulla forma corrūpit̉ niſiex actōne ꝯͣrij vel ꝑ corruptōem ſui ſubiecti.vel ꝑ defectum ſue cauſe. Per actōem quideꝫ
ꝯͣrij ſicut calor deſtruit̉ ꝑ actōem frigidi. percorruptōem ſui ſubiecti ſicut deſtructo oculodeſtruit̉ potēcia viſiua. ꝑ defectū aūt cauſe ſicut lumē aeris deficit deficiēte potēcia ſolis q̄erat ip̄ius cauſa. Sꝫ aīa hūana nō p̄t corrūpi ꝑ actōem ꝯͣrij. Nō ē em̄ aliqͥd ei ꝯͣriū cuꝫ ꝑintellectuꝫ poſſibilē ip̄a ſit cognoſcitiua ⁊ ſuſceptiua oīm ꝯͣriorū. Similiter nec ꝑ corruptōem ſubiecti ſui Nā hūana aīma nō eſt forma dependens a corꝑe ẜm ſuū eſſe. Similiteraūt nec ꝑ deficienciam ſue cauſe. qꝛ nō poteſthr̄e aliquā cauſā niſi eternā. Et ſic nullo mōanima poteſt corrūpi. Un̄ quod dicit̉ Eccleſiaſtes. iij. Unus eſt interitꝰ homīs ⁊ iumentoꝝ ⁊cͣ. loquit̉ ibi Salomon in ꝑſona hereticoꝝ huiuſmoī qui reprobant̉ ī hoc. xxiiij. qiij. ca. pl̓t. Exacuerūt linguas ſuas ꝙͣtuꝫ adlibertatē animi. Quidā em̄ ſubtraxerunt aīehūane liberū arbitriū dicentes om̄es homīesoꝑari bonum vel malū ẜm ꝯſtellatōnem ſubqua natus ē: nec poſſe aliter agere niſi ad qd̓inclinat illa cōſtellatio. Et hos vt hereticospeſſimos condēnat eccleſia. et dicunt̉ mathematici. xxiiij. q. iij. c. pl̓t. Ab hijs eccleſia ſcūto veritatis ꝓtegit̉ ⁊ ꝯuincit. Nam cū liberuꝫarbitriū ſit potēcia ad cuiꝰ actuꝫ ꝯcurrūt volūtas ⁊ ratio. ⁊ hec potencie .ſ. voluntas ⁊ ratio nō ſūt affixe organo corporeo vt ſenſitiue. corꝑa celeſtia non pn̄t habere influxum ⁊birtute ſuꝑ eas directe. qꝛ ignobiliꝰ nō agit īnobilius: ſꝫ econuerſo. Nobilior eſt aūt aīmaoī corpori celeſti. oꝑari aūt virtuoſe vel peccare ꝓcedit a libero arbitrio. falſum eſt gͦ ꝙcogat̉ a conſtellatōne. Unde ⁊ gentilis Ptolomeus ait. Uir ſapiēs dn̄abit̉ aſtris .i. inclinatōnibus malis quas ẜm ſenſualitatem hr̄et aconſtellatōnibꝰ. Nā ꝑ ratōem ⁊ volūtatem p̄homo reprime̓ paſſiones inſurgentes in ſenſualitate. Exp̄ſſe hoc on̄dit̉ Eccͣi. xv. vbi dr̄.Deus ab initio ꝯſtituit hoīem et reliquit euꝫin manu ſui conſilij. poſuit an̄ eū maluꝫ ⁊ bonum ⁊cͣ. ad quodcūqꝫ voluerit extendet manūſuam. ⁊ Gen̄. iiij. Sub te erit appetitus eiꝰ .ſ.peccati. ⁊ tu dn̄aberis illiꝰ. Alij econuerſo libero arbitrio nimiam libertatē attribueruntaſſerētes hoīeꝫ ꝑ ſua naturalia poſſe ſaluari.⁊ grām nō fore neceſſariā niſi ad cognoſcendū qd̓ debebat fieri. nō aūt ad volēdū vel faciendū bonū. Et hos ꝯtēnat eccleſia. qꝛ heretici ſūt. et dicūt̉ pelagiani. xxiiij. q. iij. ca. pl̓t.Cōtra qͦs apl̓s. Ip̄e oꝑat̉ in nobis velle ⁊ ꝑficere. Et Ioh̓. xv. Sine me i. ſine mee gr̄e adiutorio nihil poteſtis face̓. Ratō huiꝰ ē ẜm. bTho. in. iiij. qꝛ cū p̄miū gl̓ie ſit infinitū ⁊ virtus creature finita. nō p̄t creatura ꝑ ſe agereopꝰ qd̓ attingat .ſ. ꝑ meritū ad p̄miū īfinituꝫ.Sꝫ adiuncta dei grā oꝑi nr̄o que eſt valorisinfiniti. cū ſit quedā ꝑticipatio dīne bonitatis. facit ip̄m opus meritoriū boni īfiniti .i.