Capitulum
male ſentiens de hijs que ſūt fidei. Secūduꝫquod requirit̉ ad hereſim eſt ꝙ error ſit circa ea que ſunt fidei. vel contra veritatē determinatōnis eccleſie in hijs que ꝑtinent ad fidē⁊ bonos mores et neceſſaria ad cōſecutōnemvite eterne. Si em̄ error ſit de hijs que nō ꝑtinent ad fidem puta ꝙ credat quis ſolem nōeſſe maiorem terra. ⁊ huiuſmodi. nō eſt ꝑiculoſus error. Error ꝯͣ ſacram ſcripturā. cōtraarticulos fidei. contra determinatōneꝫ eccl̓iein hijs que ꝑtinent ad fideꝫ vel bonos moreseſt hereſis. ar. xxiiij. q. j. Hec eſt fides. Iteꝫ determinatio dubioꝝ circa fidem ꝑtinet principaliter ad eccleſiam et p̄cipue ad pontificemſūmū. xp̄i vicariū Petri ſucceſſorē. vt exp̄ſſedicit̉. xxiiij. q. j. Quotiens. Et contra aucͣtoritateꝫ eccleſie nullus doctor vel ſanctus ſuamſentenciaꝫ defendit. ẜm Tho. nec Hieroꝰ. necAugꝰ. nec alius. Sicut gͦ aſſerēs ꝑtinacitercontra fideꝫ: ē hereticꝰ. Ita ⁊ ꝯͣ d̓terminatōeꝫeccleſie ī hijs q̄ ꝑtinēt ad fideꝫ ⁊ neceſſaria adſalutē ꝑtinacit̉ aſſerēs: ē hereticꝰ. Ip̄a em̄ eccleſia nūꝙͣ erraſſe ī fide ꝓbat̉. vt dr̄. xxiiij. q. j.A recta. ⁊ alijs. c. Signanter aūt dicit̉. quiaaſſerens determinatōem eccl̓ie nō ſimpliciterſꝫ ī hijs dūtaxat que ꝑtinēt ad fidē et ſaluteꝫ:ē hereticꝰ. Nam ī alijs ꝯͣrium ſentiens nō eſthereticus. ſicut ius nō poteſt ſeꝑari ab vſu inrebus vſu cōſūptibilibus. qd̓ determinauit etdeclarauit Ioh̓es. xxijꝰ. ī extͣuag. Ad conditorem. Abi dicit ꝯͣdicentes huic ſnīe eſſe cōtumaces ⁊ r̄belles eccleſie nō hereticos. ¶ Tertiuꝫ qd̓ reqͥrit̉ ad hereſim ē ꝙ error ſit in illoqͥ catholicam veritateꝫ eſt ꝓfeſſus. Si qͥs em̄nūꝙͣ eſſet ꝓfeſſꝰ fidē xp̄iana ⁊ male ſentiret defide nō eſſet ꝓprie hereticus: ſꝫ ſimpliciter infidelis vt iudeus ⁊ gentilis qͥ foris ſunt. Undedicit Augꝰ. de ciui. dei. ꝙ videns diabolꝰ genꝰhumanū a cultura demonum liberari hereticos mouit qui ſub vocabulo xp̄iano doctrinereſiſterent xp̄iane. Oportet ergo ꝙ error ſitī illo qui ī baptiſmo ſuſcepit fidē xp̄ianaꝫ adhoc vt ſit hereticus. ¶ Quartū qd̓ requiriturē quod ſit in eo qui fidem ſuſcepit talit̓ errorcirca fidem ꝙ aliquā veritatē de xp̄o ꝯfiteat̉ꝑtinentē ad diuinitatē vel hūanitatē. Si em̄nullā veritatē penitꝰ de xp̄o cōfiteret̉. magisꝓprie apoſtata ꝙͣ hereticꝰ cenſeret̉. Et ſignant̉dico ꝓprie. quia large accipiēdo etiā hereticꝰdici p̄t ⁊ grauius peccat ꝙͣ hereticꝰ et grauiuseſſet puniendꝰ ſi grauius puniri poſſet. Hereticus em̄ aliquā veritatē de xp̄o cōfitet̉. Apoſtata a fide nō. ſicut Iulianus apoſtata. et ſicpn̄t diſtingui hereticꝰ et apoſtata. licet aliqn̄vnū ſumat̉ ꝓ alio. Quintū qd̓ reqͥrit̉. eſt vtqͥs talē errorem firmata volūtate ⁊ obſtinata eligat et ꝑtinacit̉ ſequat̉ opiniones. Undeẜm Piero. Pereſis ab electione eſt dicta. Etideo ẜm Augu. nō ꝙ falſas opiniones gignit
vel ſequit̉. ſed qui ꝑtinacit̉ d̓fendit hereticuseſt cenſendus. Un̄ ſi quis nō ꝑtinaci maliciaſentiret aliquid ꝯͣ fideꝫ ſed ignorancia. ꝑatuscorrigi ſi qd̓ ſentit falſum oſtenderet̉ ſibi eſſehͦ fidem vel ſacrā ſcripturā vel determinatōeꝫeccleſie. tal̓ nō eſſet hereticꝰ. Hoc dicit Augꝰ.xxiiij. q. iij. Dixit apl̓us. Et ideo ip̄e Augꝰ dicebat. Errare potero hereticꝰ nō ero. quia .ſ.erat paratus corrigi cum ſibi fuiſſet oſtenſuserror. Et iō cōſtat ꝙ quotidie inter doctorescirca diuina ſunt varie opiniōes ⁊ aliqn̄ ꝯͣdictorie. ita ꝙ neceſſe eſt alterā eſſe falſam. ⁊ tn̄nulla eaꝝ reputat̉ falſa donec ꝑ eccleſiam alterā ꝑs fuerit d̓termīata. ar. xxiiij. q. iij. Quiin eccl̓ia. ¶ Sciendum tn̄ ꝙ ꝑtinacia nō ē tm̄iudicāda in exteriori actu. vt puta ꝙ ille ſolꝰreputet̉ ꝑtinax in errore qui verbis aut ſcriptura monitus reſiſtit. īmo etiā videt̉ ille ꝑtinax qui ꝯͣ p̄dicatam ī eccl̓ia veritatē latent̓diu ꝑſiſtit. vel uſqꝫ ad mortē ꝑdurat. quia talnō videt̉ ꝑ ignoranciā ſꝫ ꝑ obſtinatā maliciāin tali errore tanto tempore ꝑſeueraſſe ⁊ ideoeccleſia tales preſumit hereticos. Et ex hijspatet ꝙ opinio fraticelloꝝ dicentium xp̄m ⁊apl̓os nō habuiſſe aliqͥd etiā ī coī ꝙͣtū ad ius⁊ dn̄ium ē heretica. vt clare dicit Ioh̓es. xxij.in extͣuaganti. Cū inter nō nullos. Certū eſtem̄ ꝙ xp̄c ⁊ apl̓i habuerūt aliqͥd ꝙͣtū ad vſuꝫfacti. ⁊ oppoſitū ꝑtinacit̉ aſſerere ē hereticū.quia directe ꝯͣ ſacrā ſcripturam. Certū ē etiāꝙ nūc aſſerere ꝑtinacit̉ ꝙ in rebꝰ qͣs habuer̄txp̄c ⁊ apl̓i habuerūt vſū facti denudatū omīiure ē hereticū. alioqͥn fuiſſet vſus nō iuſtus.Qd̓ pꝫ ſic qꝛ aſſerere ꝑtinacit̉ ꝯͣ determīatōeꝫeccl̓ie in hijs que ad fidem ⁊ ſalutē ꝑtinēt: eſthereticū vt ſupͣ dictū eſt. ſꝫ hodie ꝑ eccleſiameſt determinatū ꝙ xp̄c et apl̓i in rebus qͣs habuerūt nō potuerūt vſū nudū facti habere d̓nudatuꝫ omī iure. alioqͥn fuiſſet nō iuſtꝰ. qd̓de xp̄o et apl̓is nephas eſt dicere. gͦ patet nūcillā opinionē eſſe hereticā. ¶ Sed dubium eſtan iſta aſſertio ꝙ xp̄c ⁊ apl̓i nihil habuerūt īcoī ꝙͣtum ad iuſtū dominiū an̄ determīatōeꝫeccleſie eſſet hereticū. Poſſet eī videri ꝙ n̄. tūqꝛ dn̄s nr̄ .ſ. Ioh̓es. xxijꝰ. dicit ī dicta ꝯſtitutōe. Deīceps habeat̉ he̓tic a dct̄a opinio. gͦ vr̄ſuppone̓ qd̓ an̄ nō erat. Tū quia iſtud nō eratꝯͣ aliqd̓ cōtentū exp̄ſſe in ſacra ſcriptura necꝯͣ determīatōem eccl̓ie. īmo prima facie determinatō eccl̓ie videbat̉ magis ad hoc declinae̓ī decretali. Exijt. Tū qꝛ licet hoc poſſet deduci ex ſcriptura aſſumendo vnaꝫ ꝓpoſitionemq̄ videbat̉ euidens .ſ. ꝙ vſus denudatus omniiure eſt vſus nō iuſtus. ⁊ aliā ꝓpoſitioneꝫ quehabet̉ ī ſcriptura .ſ. ꝙ ip̄i hūerūt iuſtū vſum.Tn̄ ꝯcluſio .ſ. ꝙ haberēt ius ⁊ dn̄ium non negabat̉ ꝓpt̓ ꝓpoſitōem contentā ī ſcriptura. ſedpropt̓ aliā propoſitōem quā reputabāt falſāque nō habetur ita clare ex ſcriptura ſciliꝫ ꝙ