CapitulumQuintum

in clemētinis. ¶ Notarij inquiſitoris corā epſcopo cum inquiſitore vel ſubſtitutis ab eisiurabūt ſuum officium fideliter exercere. Etideꝫ fiet de alijs ꝑſonis ad dictum officiū neceſſarijs. extͣ. eo. Aultoꝝ. in clemen. Nullusautem inquiſitor pt̄ ꝓcedere cōtra officialemaliquem vel nūcium romane curie. vt in extrauagā. Io. xxij. que īcipit. Cum frater. Deexcōicatione ꝯtra inquiſitores et eoꝝ vicarios in certis caſibꝰ habes in qͣrta ꝑte tit. j. c.vij. et. viij. De multis hereſibꝰ determīatis ꝑeccleſiā damnatis habes. xxiiij. q. iij. c. Quidam. et extͣ eo. Excōicamus. et de ſum. trin.et fi. ca. c. j. li. vj. et eo. ti. Ad nr̄m. ī cle.¶ Capitulum Quintum de qͣdaꝫremiſſione ⁊ materia hereſis.Ciendum quod circaea que ſūt fidei vel etiam morumquoꝝ noticia neceſſaria eſt ad ſalutem. iſta tria habēt ſe ꝑ ordinē.ſ. temerariū. erroneum. ⁊ hereticū. Nō enimom̄e quod temerariū eſt: ē erroneū. Nec om̄eqd̓ eſt erroneū eſt temerariū et hereticū. Sꝫecōtra quod eſt erroneū eſt temerarium. Etqd̓ eſt hereticū eſt erroneū ⁊ temerariū. Temerariū ergo in huiuſmōi eſt aſſerere tanq̄certū illud quod nō pt̄ ratione vel autoritate ꝓbari efficaciter. Sicut aſſerere ꝙ mūdꝰtermīetur poſt cētū vel ducētos annos. ꝙͣuisem̄ hoc poſſit eſſe. tn̄ verū hoc aſſerere tanq̄certū: eſt temerarium. quia ad hoc nec autoritas nec ratio efficax habet̉. Erroneū autēaddit ſuꝑ temerariū falſitateꝫ. quia errare ērecedere a via rct̄a. Et quia habere veritatē ītalibꝰ ꝑtinet ad viā ducēteꝫ ad beatitudinē.omīs auteꝫ falſa aſſertio recedit a rectitudine veritatis. ideo falſa aſſertio ī talibꝰ vocatur error. Sicut erroneū eſt dicere ꝙ xp̄c fuerit homo ī triduo ſepulture ſue. qd̓ tn̄ ingiſn̄iaꝝ aſſerit in. iij. ſn̄iaꝝ. Hereticū autē addit ſuꝑ errorem ſimplicē ꝙ falſitas ſit notoria ⁊ ꝙ tali falſitati adhereatur ꝑtinaciter.Non em̄ omīs error eſt hereſis. Alioquin nōdiceret Augꝰ. Errare potero hereticus nonero. Nō ſolū errauerūt: ſed ꝑtinaciter erroribus adheſer̄t om̄es illi d̓ quibꝰ habet̉. xxiiij.q. iij. c. pl̓t. Et ideo omēs ꝓ hereticis habēt̉.Ad cuiꝰ euidentiaꝫ eſt ſciendū ꝙ ad hoc ꝙaliquis ſit ꝓprie hereticus quinqꝫ requirunt̉.Primū eſt vt ſit error ī ratōne. ¶ Scd̓m eſtꝙ error ille ſit circa ea que ſūt fidei vel ꝯtraveritatem determīatiōis eccl̓ie in his que ꝑtinēt ad fidem vel bonos mores. ⁊ neceſſariaad ꝯſecutōem vite eterne. ¶ Terciū ē ꝙ errortalis ſit in illo qͥ catholicaꝫ fidē ꝓfeſſus ē. al̓eſſꝫ iudeꝰ vel paganus nō hereticꝰ. ¶ Quartūeſt ꝙ talis error ī eo qui fidē ſuſcepit ſit tali-

ter ꝙ aliquā veritatē de xp̄o ꝯfiteat̉ ꝑtinentem ad hūanitatē vel diuinitatē. al̓ ſi totumdiſcrederet eſſꝫ apoſtata. Quintū ē vt talēerroreꝫ ꝑtinaci voluntate ⁊ obſtinata eligatet ſequatur.Ꝙͣtum ad primum.§. j.ſ. ꝙ requirit̉ error ī rōne ad hoc vt qͥs ſit hereticus. ptꝫ ex hoc. qꝛ dicit Aug. Hereticꝰ eſtqui falſas opiniōes gignit vel ſeqͥt̉. Et rō heſt. qꝛ hereſis eſt ſpēs infidelitatis. Sed infidelitas ē ī intellectu ſubiectiue. ſicut ⁊ fidesſibi ꝯͣria. Un̄ factū ſn̄ errore nūꝙͣ facit hoīeꝫhereticū. vt puta ſiqͥs fornicat̉ aut mechat̉.licet agat ꝯtra veritatē que dicit nō mechaberis. ex hoc non eſt hereticus niſi credat vl̓opinetur fornicari eſſe licitum. Et ratio ē qꝛqn̄cūqꝫ aliqua requirūtur ad cōſtitutōꝫ neceſſario. deficiente altero eoꝝ impoſſibile eſtillud eſſe. quia dato oppoſito ꝙ ſine illo poſſiteſſe: iaꝫ non neceſſario requireret̉ ad ꝯſtitutionem illius. ſicut quia ad ꝯſtitutioneꝫ domus neceſſario requiritur fundamētum paries ⁊ tectum ideo altero deficiente nō poteſteſſe domus. Sic gͦ ad hereſim ꝯſtituendā requiritur error in ītellectu neceſſario. nulluꝫfactum abſolute ſine errore ī intellectu facithereticuꝫ. Et ꝓpt̓ hoc dico ꝙ baptizare imagines. adorare demones eis thurificare. conculcare corpus xp̄i in luto. ⁊ oīa huiuſmōi q̄ſunt valde horrenda peccata niſi ſit error inintellectu nō faciūt homīeꝫ hereticū. Et ideoſiquis facit iſta. vt puta baptizare imaginē.nō male ſentiēs de ſacr̄o baptiſmi nec de eieffectu. nec credens iſtū baptiſmū eſſe aliquēnec habere effectū ex vi ſua. ſed facit hoc ꝓpt̓aliqueꝫ finem faciliꝰ aſſequendum a demonecui querit ꝓpter hoc ꝯplacere. ita ꝙ aliqͦ pacto implicito vel exp̄ſſo illud agat vt bemonſibi vel alicui faciat quod petit. ẜm qd̓ caracteribꝰ ⁊ figuris ẜm artes magicas ab hoībꝰdemones pacto exp̄ſſo vel tacito inuocanturad deſideriā eoꝝ explenda dūmodo nō petāta demone aliquid qd̓ ſit ſupͣ facultatem eiusnec ꝙͣtum ad potētiaꝫ nec ꝙͣtū ad cognitōeꝫſic .ſ. ꝙ nō male ſentiat de pt̄ate aut cognition demonis. Sicut eſſent illi qui crederentvel ꝙ demon poſſit neceſſitare libeꝝ arbitrium hoīs vel mulieris. vl̓ illi qͥ crederēt ꝙ demon oīno ex tali pacto ⁊ ī oēꝫ euētū ꝙͣtūcūqꝫa deo nō ꝑmiſſus poſſꝫ facere qd̓ petunt. velqͥ crederēt ꝙ poſſꝫ ſcire determīate alterā ꝑtēfuturi ꝯtingētis. vel effectū aliquē face̓ qͥ eſtꝓprius ſoli deo. Uales em̄ nō eſt dubiū ꝙ haberent errorem in intellectu. ⁊ male de poteſtate demonis ſentirent. ⁊ per ꝯn̄s ſuppoſitisalijs ꝯditionibꝰ que requirūt̉ ad hereſim eſſent heretici. Sꝫ ſi ex cauẜ p̄dictis facerēt n̄male ſentientes de baptiſmo et alijs p̄dictisetſi peccarēt grauiſſime. nō tn̄ eēt heretici.