Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
1100
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumPrimum

potentie ſūt actus corꝑaliū organorū ſubiacet eoꝝ aīa diſpoſitioni ꝯtinentiū corpoꝝ etpͥmordialiter celeſtiū. ideo nihil ꝓhibꝫ aliquas eoꝝ oꝑationes eſſe futuroꝝ euentuū ſigna inqͣtū ꝯformant̉ diſpoſitōnibꝰ corporūceleſtium aeris ꝯtinentis. ex quibꝰ ꝓueniunt tales futuri euentus. Sed ī hoc ſūt duoꝯſideranda. Primū huiuſmōi oꝑatōesextēdantur niſi ad p̄cognoſcenda illa futuraque cauſāt̉ motus celeſtium corporū. Secūdum eſt vt extendātur niſi ad ea aliqͣliter poſſūt ad huiuſmōi aīalia ꝑtinere.ſequūt̉ em̄ celeſtia corpora cognitōeꝫ qͣndānaturalem et inſtinctum ad ea que eorū viteſūt neceſſaria. ſicut ſūt immutatōes que fiūt ventos. pluuias. huiuſmōi. Alios euentꝰꝙͣ huiuſmōi velle ex motu vl̓ garritū aīaliūprecognoſcere vt caſus fortuitos actus hominū ꝑtinet ad ſuꝑſtitōneꝫ. Alio modo īſtinctus hoꝝ cauſat̉ a cauſa ſpūali. hoc vel exdeo. vt ptꝫ ex columba ſuꝑ xp̄m deſcendēte. in coruo Peliam paſcēte. cete Ionā cōtinente. vel ex demone qui vtit̉ oꝑatioībꝰ brutorum ad implicāduꝫ homīes vanis opinionibus. Eadeꝫ videt̉ eſſe de omībꝰ alijs hꝰmōi p̄terꝙͣ de homībꝰ. quia verba humanaaccipiūt̉ homīe ſubdūtur diſpoſitionicorpoꝝ celeſtiū ſed diſponūt̉ ẜm diuinamuidētiam. Et qn̄qꝫ ẜm operationeꝫ demonū.Quod aūt Ioſeph dixit diſpenſatoreꝫ ſuū eſſꝫ ſimilis ei ī auguriandi ſcientia ẜmAug. locutus eſt ioco ſerio. xxij. q. ij. Qd̓ait. Et forte hoc referens ad opinionē vulgiqui ſic credebat eo Tho. Auguria ꝓhibēt̉xxvj. q. iiij. totum. ſpāliter. xxvj. q. v. ī. c.Augurijs. de multis modis auguriorū hēs.xxvj. q. ij. c. j. Ad omen ꝑtinet Gedeon obſeruauit recitatōem ſomnij expoſitioneꝫ. ſꝫqͣſi ordinata a diuina ꝓuidentia. Et ſic Cliezer verba Rebecce obſeruauit homine accipiens Tho. vbi ſupͣ. Augꝰ. xxvj. q. iiij. Sciendum. oſtendit demones futura ꝯtingentia ꝯgnoſcūt aliqn̄ ꝯiecturas. Et hoc multipliciter. ꝑtim ex ſubtilitate nature et acumīe intellectus. ꝑtim ex longa exꝑientia ēmagiſtra reꝝ. Aliqn̄ etiaꝫ ex p̄nūciatis aphetis. Aliqn̄ p̄dicūt que ip̄i ſūt facturi. Cogitationes etiaꝫ hoīm ex ſignis exterioribꝰ īcorꝑe aliqn̄ p̄uident.De ſortibus quod eſt .§. ix.tercium genus diuinatōis. hoc fit aliqͥdſerio fit ab homībꝰ. vt eius euentu conſiderato inde aliquid occultū innoteſcat. vt vel qͥdalicui exhibendū. vt in ſorte diuiſoria. vl̓ qͥdagendum. vt in ſorte cōſultoria. ſeu quid futuꝝ. dicit̉ ſors diuinatoria. fit multipliciter. quia ꝓtractioneꝫ punctoꝝ vel ꝯſiderationem figuraꝝ que ꝓueniunt ex plumbo

liquefacto in aqua ꝓiecto vel ex quibuſdamſcēdulis ſcriptis in occulto repoſitis ꝯſiderādo quiſquaꝫ accipiat. vel ex feſtucis inequalibus quiſquaꝫ accipiat minorem vel maiorem. vel ex proiectione tax illoruꝫ quis plurapuncta ꝓijciat. vel etiam conſiderādo quid aperiendo librum occurrat. huiuſmōi. Euētus auteꝫ ſortium poteſt expectari a triplicicauſa. quia ex diſpoſitione corpoꝝ celeſtiū.vel ex fortuna. vel ex cauſa ſpūali. Si auteꝫexpectetur a diſpoſitione corpoꝝ celeſtium.ita ea intentione fiant quaſi actus hūaniqui requirūt̉ ad ſortes ẜm diſpoſitioneꝫ ſtellarum ſortiant̉ effectum eſt opinio falſa.ꝯn̄s ſuggeſtione demonū ſic eſt ſuperſtitio.Si auteꝫ expectetur euentus ſortium ex fortuna. quod videt̉ habere locum ī ſorte diuiſoria. videtur habere vitiū niſi forte vitium vanitatis. Sicut ſi aliqui non valentesaliquid cōcorditer diuidere velint vti ſortibꝰad diuiſioneꝫ qͣi fortune exponētes qͥſquamꝑtem accipiat. Si vero expectet̉ euentꝰ aſpūali. hoc eſt dupliciter. qꝛ vel a diabolo vl̓a deo. Si a diabolo ſuꝑſtitioſū eſt illicitū. hee ſortes ſunt ꝓhibēt̉ canones. UndeLeo papa. Sortes quibus cūcta vos veſtrisdiſcrimīatis ꝓuincijs qͣs pr̄es damnaueruntnil aliud ꝙͣ diuinatōes maleficia eſſe decernimus. xxvj. q. v. Sortes. ē mortale. qͥahibent̉ ī dicto. c. ſub pena excōicatioīs. Etinſtitute ſūt ab apl̓is q̄dam ſortes qͥbꝰ aliquivtūt̉ falſū eſt. qꝛ a diabolo inuēte ſūt. vt dicitur. xxvj. q. j. c. j. Si at̄ expectet̉ eaꝝ euent̉a deo tunc ẜm ſe eſt malū vti hmōi. Ethis intelligit̉ illud Aug. xxvj. q. j. Sors noneſt aliquid mali ſꝫ ī re dubia diuinā indicāsvoluntatē. Et tales fuerūt ſortes qͥbꝰ vſi fuerunt patres. vt Ioſue in dep̄henſione Achorde furto Ioſue. vij. Saul ī dep̄henſione Ionathe ſuꝑ eſu. jReg. xiiij. Et Ionas Zacharias ſorte exijt vt incenſum poneret Luc. j.Mathias ſorte electus. Poteſt tn̄ ī ſortibushuiuſmōi pct̄m quabrupliciter reꝑiri. Prīoſi abſqꝫ vlla neceſſitate ad ſortes recurraturhoc em̄ videt̉ pertinere ad temptationē dei.Scd̓o ſi ī neceſſitate ſed abſqꝫ reuerētia. Un̄vt dicit Beda. apl̓i p̄miſerunt or̄onem in electione Mathie ſortē. Tercio ſi diuina oracula .ſ. ſortium ad ſecularia negocia vanitateꝫ huius vite ꝯuertantur ẜm Aug. xxvj.q. ij. Hi qui. Quarto ſi in electōnibꝰ eccleſiaſticis que fieri debent ex inſpiratōe ſpūſſāctialiqui ſortibꝰ vtāt̉. Secus at̄ eſt ī ſecularibꝰdignitatibꝰ ad terrena diſponēda ordināt̉ī quaꝝ electōne plures vtūtur ſortibus ſicut in temporalium rerum diuiſione. et vulgariter dicuntur ſcrutinia. Al̓ imminēte neceſſitate licitū ē diuinū iudiciū implorare ſortibꝰ reuerentia. Et ponit Aug. exēplū