CapitulumPrimum
potentie ſūt actus corꝑaliū organorū ſubiacet eoꝝ aīa diſpoſitioni ꝯtinentiū corpoꝝ etpͥmordialiter celeſtiū. ⁊ ideo nihil ꝓhibꝫ aliquas eoꝝ oꝑationes eſſe futuroꝝ euentuū ſigna inqͣtū ꝯformant̉ diſpoſitōnibꝰ corporūceleſtium ⁊ aeris ꝯtinentis. ex quibꝰ ꝓueniunt tales futuri euentus. Sed ī hoc ſūt duoꝯſideranda. Primū ꝙ huiuſmōi oꝑatōes nōextēdantur niſi ad p̄cognoſcenda illa futuraque cauſāt̉ ꝑ motus celeſtium corporū. Secūdum eſt vt nō extendātur niſi ad ea q̄ aliqͣliter poſſūt ad huiuſmōi aīalia ꝑtinere. Eōſequūt̉ em̄ ꝑ celeſtia corpora cognitōeꝫ qͣndānaturalem et inſtinctum ad ea que eorū viteſūt neceſſaria. ſicut ſūt immutatōes que fiūtꝑ ventos. pluuias. ⁊ huiuſmōi. Alios euentꝰꝙͣ huiuſmōi velle ex motu vl̓ garritū aīaliūprecognoſcere vt caſus fortuitos ⁊ actus hominū ꝑtinet ad ſuꝑſtitōneꝫ. Alio modo īſtinctus hoꝝ cauſat̉ a cauſa ſpūali. ⁊ hoc vel exdeo. vt ptꝫ ex columba ſuꝑ xp̄m deſcendēte.⁊ in coruo Peliam paſcēte. ⁊ cete Ionā cōtinente. vel ex demone qui vtit̉ oꝑatioībꝰ brutorum ad implicāduꝫ homīes vanis opinionibus. Eadeꝫ rō videt̉ eſſe de omībꝰ alijs hꝰmōi p̄terꝙͣ de homībꝰ. quia verba humana q̄accipiūt̉ ꝓ homīe nō ſubdūtur diſpoſitionicorpoꝝ celeſtiū ſed diſponūt̉ ẜm diuinam ꝓuidētiam. Et qn̄qꝫ ẜm operationeꝫ demonū.Quod aūt Ioſeph dixit ꝑ diſpenſatoreꝫ ſuūꝙ nō eſſꝫ ſimilis ei ī auguriandi ſcientia ẜmAug. locutus eſt ioco nō ſerio. xxij. q. ij. Qd̓ait. Et forte hoc referens ad opinionē vulgiqui ſic credebat d̓ eo Tho. Auguria ꝓhibēt̉xxvj. q. iiij. ꝑ totum. ⁊ ſpāliter. xxvj. q. v. ī. c.Augurijs. de multis modis auguriorū hēs.xxvj. q. ij. c. j. Ad omen ꝑtinet ꝙ Gedeon obſeruauit recitatōem ſomnij ⁊ expoſitioneꝫ. ſꝫqͣſi ordinata a diuina ꝓuidentia. Et ſic Cliezer verba Rebecce obſeruauit ꝓ homine accipiens Tho. vbi ſupͣ. Augꝰ. xxvj. q. iiij. Sciendum. oſtendit ꝙ demones futura ꝯtingentia ꝯgnoſcūt aliqn̄ ꝑ ꝯiecturas. Et hoc multipliciter. ꝑtim ex ſubtilitate nature et acumīe intellectus. ꝑtim ex longa exꝑientia q̄ ēmagiſtra reꝝ. Aliqn̄ etiaꝫ ex p̄nūciatis a ꝓphetis. Aliqn̄ p̄dicūt que ip̄i ſūt facturi. Cogitationes etiaꝫ hoīm ex ſignis exterioribꝰ īcorꝑe aliqn̄ p̄uident.De ſortibus quod eſt .§. ix.tercium genus diuinatōis. ⁊ hoc fit cū aliqͥdſerio fit ab homībꝰ. vt eius euentu conſiderato inde aliquid occultū innoteſcat. vt vel qͥdalicui exhibendū. vt in ſorte diuiſoria. vl̓ qͥdagendum. vt in ſorte cōſultoria. ſeu quid futuꝝ. ⁊ dicit̉ ſors diuinatoria. ⁊ fit multipliciter. quia ꝑ ꝓtractioneꝫ punctoꝝ vel ꝑ ꝯſiderationem figuraꝝ que ꝓueniunt ex plumbo
liquefacto in aqua ꝓiecto vel ex quibuſdamſcēdulis ſcriptis in occulto repoſitis ꝯſiderādo quiſquaꝫ accipiat. vel ex feſtucis inequalibus quiſquaꝫ accipiat minorem vel maiorem. vel ex proiectione tax illoruꝫ quis plurapuncta ꝓijciat. vel etiam conſiderādo quid aperiendo librum occurrat. ⁊ huiuſmōi. Euētus auteꝫ ſortium poteſt expectari a triplicicauſa. quia ex diſpoſitione corpoꝝ celeſtiū.vel ex fortuna. vel ex cauſa ſpūali. Si auteꝫexpectetur a diſpoſitione corpoꝝ celeſtium.ita ꝙ ea intentione fiant quaſi actus hūaniqui requirūt̉ ad ſortes ẜm diſpoſitioneꝫ ſtellarum ſortiant̉ effectum eſt opinio falſa. ⁊ ꝑꝯn̄s ſuggeſtione demonū ⁊ ſic eſt ſuperſtitio.Si auteꝫ expectetur euentus ſortium ex fortuna. quod videt̉ habere locum ī ſorte diuiſoria. nō videtur habere vitiū niſi forte vitium vanitatis. Sicut ſi aliqui non valentesaliquid cōcorditer diuidere velint vti ſortibꝰad diuiſioneꝫ qͣi fortune exponētes qͥſquamꝑtem accipiat. Si vero expectet̉ euentꝰ a cāſpūali. hoc eſt dupliciter. qꝛ vel a diabolo vl̓a deo. Si a diabolo ſuꝑſtitioſū eſt ⁊ illicitū.⁊ hee ſortes ſunt q̄ ꝓhibēt̉ ꝑ canones. UndeLeo papa. Sortes quibus cūcta vos veſtrisdiſcrimīatis ꝓuincijs qͣs pr̄es damnaueruntnil aliud ꝙͣ diuinatōes ⁊ maleficia eſſe decernimus. xxvj. q. v. Sortes. ⁊ ē mortale. qͥa ꝓhibent̉ ī dicto. c. ſub pena excōicatioīs. Et ꝙinſtitute ſūt ab apl̓is q̄dam ſortes qͥbꝰ aliquivtūt̉ falſū eſt. qꝛ a diabolo inuēte ſūt. vt dicitur. xxvj. q. j. c. j. Si at̄ expectet̉ eaꝝ euent̉a deo ⁊ tunc ẜm ſe nō eſt malū vti hmōi. Et d̓his intelligit̉ illud Aug. xxvj. q. j. Sors noneſt aliquid mali ſꝫ ī re dubia diuinā indicāsvoluntatē. Et tales fuerūt ſortes qͥbꝰ vſi fuerunt patres. vt Ioſue in dep̄henſione Achorde furto Ioſue. vij. Saul ī dep̄henſione Ionathe ſuꝑ eſu. jReg. xiiij. Et Ionas ⁊ Zacharias ſorte exijt vt incenſum poneret Luc. j. ⁊Mathias ſorte electus. Poteſt tn̄ ī ſortibushuiuſmōi pct̄m quabrupliciter reꝑiri. Prīoſi abſqꝫ vlla neceſſitate ad ſortes recurraturhoc em̄ videt̉ pertinere ad temptationē dei.Scd̓o ſi ī neceſſitate ſed abſqꝫ reuerētia. Un̄vt dicit Beda. apl̓i p̄miſerunt or̄onem in electione Mathie ꝑ ſortē. Tercio ſi diuina oracula .ſ. ſortium ad ſecularia negocia ⁊ vanitateꝫ huius vite ꝯuertantur ẜm Aug. xxvj.q. ij. Hi qui. Quarto ſi in electōnibꝰ eccleſiaſticis que fieri debent ex inſpiratōe ſpūſſāctialiqui ſortibꝰ vtāt̉. Secus at̄ eſt ī ſecularibꝰdignitatibꝰ q̄ ad terrena diſponēda ordināt̉ī quaꝝ electōne plures vtūtur ſortibus ſicut⁊ in temporalium rerum diuiſione. et vulgariter dicuntur ſcrutinia. Al̓ imminēte neceſſitate licitū ē diuinū iudiciū implorare ſortibꝰ cū reuerentia. Et ponit Aug. exēplū cū