CapitulumSextum
his q̄ vi metuſue cauſa fiunt. Aut leſio fuitenormis. et tunc ſi iuramentū fuit ſimplicit̓preſtitū de nō veniendo ꝯͣ. audiet̉ allegandoenormē leſionē qꝛ in tali enormi leſione p̄ſumit̉ dolus. l. qͥ teſtiū. C. de ꝓbat̉. Non eī preſumit̉ iurans hūc caſum cogitaſſe. ar. eoꝝ q̄notant̉. eo. ti. c. Quīta vallis. ⁊. c. veniēs. eo.ti. Itē qꝛ iura ꝯmunit̉ excipiūt dolū a talibꝰiuramētis. Sed paria ſūt ꝙ dolus int̓ueniatex ꝓpoſito vel re ip̄a. l. Si qͥs. ff. de v̓bo. obli.Et hec vident̉ vera nonſoluꝫ ſi v̓ba vel iuramēta ſūt indefinita. ſꝫetiā ſi ſūt generalia vtſi iurauit ꝙ n̄ veniet ꝯͣ vlla rōe vel cauſa. Siat̄ ſūt v̓ba magis ſpecifica et lata: vt qꝛ aꝑtevideant̉ exclude̓ remedia. qꝛ .ſ. iurat n̄ venire ꝯͣ rōne enormis leſionis. tunc ſi verba excludūt vnū remediuꝫ tm̄: poterit hr̄e recurſum ad aliud. vt ſi iurat nō contͣuenire rōnemīoris etatis pot̄it ꝯͣuenire tanꝙͣ maioris.Sꝫ ſi excludit oīa remedia vtqꝛ iurat nō ꝯͣuenire vlla rōne: nec tanꝙͣ maior nec tanꝙͣminor. tūc tenet glo. dn̄i Anto. ī minori qͦ adenormē leſionē nō vale̓ ꝯtractū et iuramētūſꝫ poterit pete̓ abſolutōꝫ a iuramēto ꝙͣtumcūqꝫ iuret nō ꝯͣuenire rōne enormiſſime leſionis. Et ẜm Bar. etiamſi minor iuraret ꝙſiplus valet ꝙͣ vendit: dat ⁊ donat ꝯͣhenti ſecūqꝛ cū fraus preſumat̉ ex ꝑte recipiētis. iuracanonica nō aſſiſtūt talibꝰ iuramētis. Itē ſiiuraret om̄ia illa vendita eſſe ad verū pretiūrei. qꝛ cū ꝯſtat de oppoſito talia pn̄t reuocari. qꝛ iuramentū illud cenſet̉ preſtitū ſub cōfidentia ꝙ illud ſit iuſtū pretiū de qͦ eſt ꝯuentum. vn̄ ꝯſtito de ꝯtͣrio nō erit ꝑiurus ꝯtraueniendo. xxij. q. ij. beatus. In maiori at̄ cōtractꝰ manebit validus iuramēto firmatus.ẜm. d Anto. Sꝫ Nico. ſy. putat ꝙ etiaꝫ maior poterit ꝯtͣuenire leſione data enormiſſima ꝙͣtumcūqꝫ illa verba iurata fuerint lateꝯcepta. qꝛ notarij illa appone̓ ſolēt ad maiorē validitatē ꝯtͣctuū: tn̄ ꝯtrahētes putāt illud eē veꝝ p̄tiuꝫ rei: nec ī aliqͦ decipi. vn̄ pn̄tꝯtͣuenire ſaltē petendo abſolutōꝫ. et hoc niſiappareat ex aliqͥbꝰ circūſtantijs vere voluiſſe ꝯtͣhentē illud donare in qͦ leſus eſt. Cum gͦnotarij ⁊ ꝯtͣhentes ſoleāt ad cautelā ponerev̓ba valde lata excludentia oīa remedia. nōvidet̉ illos ꝑ talia v̓ba generalia voluiſſe pati enormiſſimā leſionē: ſꝫ potiꝰ fuiſſe paſſosilla v̓ba apponi ad ſeruandū notarioꝝ ꝯſuetudinem. Et ideꝫ videt̉ ſenſiſſe. d Anto. in. c.Quinta vall̓. vbi dīc ſe de facto cōſuluiſſe ꝙꝙͣtumcūqꝫ v̓ba late cōcipiant ī ꝑſonas arbitroꝝ. vtputa ꝙ poſſint de iure vniꝰ dare alteri in totū vel ī ꝑteꝫ ⁊cͣ. ꝙ nihilominꝰ enormiter leſus poterit ꝯtͣuenire: licꝫ nō appareat de dolo ex ꝓpoſito ſꝫ ex re tm̄. qꝛ talia verba effuſo ẜmone ꝓlata vident̉ ſub qͣdam ꝯfidentia ꝑſone ⁊ amicicie arbitroꝝ vt capiant
beniuolentiā eoꝝ ad n̄ ledendū. Et idē tenuit diſputādo De. de ancha. liꝫ ml̓ti ꝯͣ hoc ſentiant. Unde hoc n̄ eſt ſine dubio Nico. ſy.Nonꝰ caſus eſt quando turpitudo reꝑit̉ ex ꝑte recipientis iuramentū itaꝙ locꝰ eſt petitōis abſolutōis. ſꝫ iurans anteꝙͣ abſoluet̉ incidit in ꝑiuriū. nunqͥd poterit abſolutōꝫ pete̓ a iuramēto ſicut an̄ petiſſet ꝙͣ incidiſſet in ꝑiuriū? Et remittit pro declaratōne huius ad notata ꝑ eū in. c. j. eo. ti.Ibi aūt facit talē diſtinctōꝫ. qꝛ cū hoc petit.aut iam ē elapſus t̓minus ſolutōis. ⁊ tūc nōdꝫ audiri petens abſolutōeꝫ a iuramēto cumiaꝫ inciderit in ꝑiuriū. qꝛ fruſtra poſtulat legis auxiliū qui ꝯmittit ī legē. vt de vſuris. c.Quia fruſtra. Et hoc ſenſit Fede. in conſiliocclxxxviij. ⁊ hoc ne ꝑſeueret ī ꝑiurio. ſꝫ debꝫſolue̓ vſuras et poſtea repete̓. vt ī. c. Debitores. extͣ de iureiurā. Aut nō eſt elapſus t̓minus ſꝫ mora ꝯmittit̉ ex ſola interpellatōe. ⁊ſic inſtante t̓mino ſolutōis non p̄t̄ peti relaxatio a iuramēto ne in t̓mino incidat ī ꝑiuriū ẜm Io. an. Soluꝫ gͦ poteſt pete̓ hmōi relaxatōeꝫ anteꝙͣ ꝯſtituat̉ in mora ſoluēdi Nico. ſy. Dn̄s Anto. illud qd̓ dīc Fede. ſupͣ .ſ. ꝙqͥ incidit ī ꝑiuriū nō dꝫ audiri petens ab eorelaxatōꝫ. aſſerit ſibi nō place̓. qꝛ iurās eratobligatus ad duo .ſ. ad ſoluendū in t̓mino. ⁊ad ſoluendū ſimplr̄. et qꝛ nō ſoluit in t̓minoincidit in ꝑiuriū. ſꝫ qͣtenus remanet obligatus poſt t̓minuꝫ pt̄ petere abſolutōꝫ. qd̓ Nico. ſy. putat veꝝ ſi petendo abſolutōꝫ nō ꝑſeueraret in pct̄o tūc poſſit pete̓ abſolutōꝫ etiam poſt terminū: licꝫ inciderit ī ꝑiuriū. de qͦpnīa ſibi imponēda eſt. al̓ ſecus .ſ. ſi ꝑſeueretin pct̄o cogendꝰ eſt vt ꝙͣcitius liberet̉ a peccato. Vtꝝ aūt ſit vocanda ꝑs aduerſa cū petit quis ſibi relaxari iuramentū factū ad inſtantiā ipſiꝰ. Nico. ſy. dīc ꝙ vbicūqꝫ iuramētū eſt obligatoriū ex ꝑte obligātis ⁊ aliquaꝫvtilitateꝫ ꝯtinet ex ꝑte recipientis nunꝙͣ dꝫrelaxari niſi vocata ꝑte. Ratō huiꝰ ꝯcluſionis eſt qꝛ exqͦ ꝑ abſolutōis actum preiudiciūirrogat̉ ꝑti ī eo ꝙ ſibi vtilitas amittit̉ debetꝑs vocari. qꝛ nil fieri dꝫ in preiudiciū abſentis. c. pͥmo. extͣ de cā poſ. Etſi aliter fiat abſolutio nō valet. Et hoc veꝝ: niſi notorie cōſtet iuramentū ꝯtinere turpitudinē ex parte recipientis. ita ꝙ parti abſenti certuꝫ ſitnullā defenſionē ꝯpetere ī hoc. Nā puto vale̓abſolutōꝫ etiaꝫ ꝑte nō vocata. Naꝫ ſi hoc caſu valeret ſnīa ſuꝑ pͥncipali vbi agit̉ de maiori p̄iudicio. fortius valebit abſolutō vbi n̄agit̉ de tanto. Ad hoc. c. Bone. de elec. Si gͦqueſtio iuramēti eſt coraꝫ eo ⁊ notorie ꝯſtetde illius turpitudine. ab illo iuramēto abſoluere poterit ꝑte non vocata. Sꝫ ſi nō ꝯſtatmanifeſte de turpitudine. vtqꝛ non cōſtat ꝙiurauit ſolue̓ vſurās. puta quia ꝯtractꝰ erat