CapitulumSextum
Dn̄s Anto. putat ꝙ ſi calor iracūdie fuit tantus ꝙ illud deliberate nō iuraſſet. tale iuramentū non eſt obligatoriū. quia huiuſmodipolūtas nō eſt diſcreta. vel ſi eſt: defacili perep̄m eſt ꝯmutanda. Et remittit ad ſummaꝫRaij. in. c. de iuramēto. Sꝫ Io. an. in. c. Dudum. de ꝯuerſi. ꝯiuga. dicit glo. ſuꝑ dicto. c.tenenteꝫ ꝙ votum emiſſum calore iracundienō obligat habere veritatem. qn̄ eſt talis ettanta turbatio ꝙ ſapit quandaꝫ mentis alienationeꝫ ex multo furore. al̓ votum ex iracundia obligat. quia ea que in ſe ſunt bonanon indigent deliberatōne. ⁊ ſic idem erit dicendum de iuramētis. Quod tamē dicit Io.an. ꝙ nō requiritur deliberatō intelligendūvidetur multa ſicut ī dubijs fit hec ſubita fieri poteſt. et hec ſaltem requiritur ⁊ ſufficit.Nam ẜm Tho. ſecunda ſcd̓e. q. lxxxviij. deliberatio requiritur de neceſſitate in voto. vtpatꝫ ex eius diffinitōe et ſic credit Io. an. ītellexiſſe vt alubi dicit. Concludit ꝙ iuramētum ex abrupto factum non obligat. quia n̄habet in ſe conſenſum. tamē poterit peti abſolutio ad cautelam: que defacili eſt indulgenda. hec Nico. ſy. quod precipue fiendū eſtcum dubitat̉ ſi habuerit conſenſum ſeu deliberationē ¶ Item nota ꝙ cum quis iurat tenere hoſtagīa ſeu hoſpicia in certo loco: nechabet ibi quod cōmedat vel vn̄ ſoluat. vtrūne teneatur implere. Dicit ad hoc Hoſti. ꝙſitemꝑe obligatonis erat non ſoluendo. tenet̉ſeruare iuramentū quia ad hoc videt̉ ſe obligaſſe: ⁊ victum querat manibꝰ ſuis vel mēdicando. Sed ſi laborare nō poſſet ⁊ mendicando non ſufficienter inueniret non tenet̉vltͣ poſſe. de re. iu. c. Nemo. Sed ſi temꝑe obligationis erat ſoluendo ⁊ poſtea deuenit adpauꝑtateꝫ. tunc diſtinguendū. quia ſi eſt talis ꝙ poſſit mendicare ſine verecundia: dicoidem quod prius. ar. xciij. diſ. c. Diaconi. Etratio poteſt eſſe. quia videtur intendiſſe obligare ſe ad hoc. Sꝫ ſi eſt nobilis ⁊ in dignitate. tunc ſubueniendum eſt ei iuris beneficio. extͣ de iureiuran. c. Querelam. Et ꝙͣuisnō faciat ad ꝓpoſitum materie huius. §. niſicum fieret iuramentum hoc in iracundia ettunc ẜm predicta decidenduꝫ: tn̄ veꝝ eſt.Quintꝰ caſus eſt quando iuramentū eſt dolo aduerſarij extortum. ⁊ tūccōſiderandum ſi contractus ſuper quo preſtatur eſt al̓ reprobatus fauore ip̄ius iurātis et tunc tale iuramentuꝫ non eſt obligatorium. caſus eſt in. c. Cum cōtingat. a ꝯtrario littere. Nam ibi dicitur ꝙ mulier que cōſentit alienationi rei dotalis et iurauit noncontͣuenire. vbi nō ſuꝑuenerit dolus nec metus: nō eſt audienda .ſ. quo ad relaxationeꝫiuramenti vel annullatōnis ꝯtractus. Ergoſi interuenit dolus: ſecus. Nā tex. excipit do-
lum. et ſic etiam in. c. ij. de pactis. libro. vj. ⁊c. licet. eo. ti. et li. et. in Auten. Sacramenta impuberum. Et idem dicendū cum interuenit metus. Exquo em̄ talia iuramenta cōtra legem ſunt: non ligant niſi ſint voluntaria omnino. quod etiam tenet Bar. Fateortamen ꝙ in his caſibꝰ tutius erit ſi petaturabſolutio. vt ſentiunt multi doctores. Sꝫ pͥmum verius et notabilius. Si vero iuramētum non venit cōtra diſpoſitum a iure ⁊ interuenit dolus. tunc ſubdiſtingue. quia auttantus eſt dolus ꝙ excipit menteꝫ iurantis:puta ceſſante dolo nullo mō ſe obligaſſet. ettunc iuramentum non ligat et poteſt contͣuenire nulla petita abſolutione. ar. ꝑ id qd̓notat Io. an. c. vnico. de Commo. Et ſic intelligit Fede. conſilio. cxciij. vbi hoc expreſſeſentit ponendo terminos ī minore. xxv. annis. ⁊ in muliere ſeducta a fratribus hereditati paterne renunciando que valebat longēplus ꝙͣ habuit in dote. quod eſt notanduꝫpro limitatione. c. ſecūdi. de pac. libro. vj .ſ. ꝙnon procedat quando dolus dedit cauſaꝫ cōtractui. Nam vbi dolus dat cauſaꝫ cōtractuiibi excluditur volūtas. l. j. ff. de dolo. Et iuramentum non obligat intentionem iurantis. vt in. c. Ueniens. eo. ti. Sed vbi dolus nōexcludit conſenſum vtquia non dat cauſamcontractui tunc exigitur abſolutio que debꝫpreſtari: non obſtante aduerſarij contradictione ꝓpter eius turpitudineꝫ et dolum. Etideꝫ vbi interuenit metus ꝙ requiratur abſolutō que debet impendi ſine difficultate inodium aduerſarij metum inferentis. in. c.Uerum. eo. ti. Et licet ibi glo. intelligat demetu qui cadit in conſtantem virum. ꝙ ſcilicet debꝫ relaxari vel abſolui ab eccleſia nōde alio mētu. Poſti. tamen dicit etiaꝫ de vanō metu hoc habere locum. et hoc in odiumcogentium ne reportent commobuꝫ ex doloſuo. quod magis placet Nico. ſy. Etſi queratur vtrum tale iuramentum .ſ. ꝑ mētum factum ſit obligatorium et tranſgreſſio eiꝰ ſitmortale. Nico. ſy. tractat hanc materiā diffuſe. in. c. Si vero. eo. ti. Et ꝙͣtum ad primūdicit ꝙ Io. an. tenet ꝙ in foro cōſcientie nōeſt obligatorium ſi ille qui iurauit per mētūnon intendit ſe obligare ſꝫ tempus redimere et euadere malum ſibi intemptatum. ſed īforo iudiciali ſibi hoc non crederetur. SedIo. cal. poſt bt̄m Tho. queꝫ allegat: tenet ꝙſit obligatorium ſimpliciter in foro conſciencie. Et idem gloſa. xv. q. vj. Auctoritatem.Ꝙͣtum ad ſecunduꝫ. Aliqui tenent ꝙ tranſgreſſio huius iuramenti non habita relaxatione ſit veniale pro eo ꝙ dicitur in decretali. Uerum. eo. ti. ꝙ pro tali trāſgreſſione nōeſt imponenda pnīa vt pro mortali. Sꝫ Io.cal. bt̄s Tho. ⁊ Archi. tenent ꝙ ſit mortale.