TitulusDecimus

ſi occaſionalit̓. Ponit exemplū de vltramontano qͥ iurat moram trahere rome de menſeauguſti. nam ſic iurans: tenet̉ iuramentumſeruare. q. d. Etiamſi aliqn̄ accidat vltͣ montanis mors ex tali mora hoc tn̄ non ſꝑ accidit. et ſic nō directe tendit ad mortē ſꝫ occaſionaliter. Sed Io. an. dīc dictum Glo. verūvbi ex imminenti infirmitate vel ex ꝯplexion iudicat̉ ſic iurans moriturꝰ ex tali mora. Et ꝑ hoc dice̓m ꝙſi a peritis medicis diceretur cartuſienſem morteꝫ non poſſe euadere alit̓ niſi ꝑ eſum carnium ꝙ nō obſtantepoto ſeu regula debe̓t carnes cōmedere. Sicut em̄ iuramentū non ligat vbi eſt ꝑiculuꝫmortis. ita nec votum. cū paribꝰ paſſibꝰ ambulent iuramentuꝫ et votum. vt notat̉ in. c.agne. de voto. Concludit gͦ glo. ſic que habetur ī dicto. c. Si vero. Iuramentuꝫ nō eſtſeruandum qn̄ ſine interitu ſalutis corꝑalisſeruari nō poteſt. Nico. ſy. Idem dīc ꝙ iuramentum de redeundo ad carcereꝫ vel de nonfugiendo carcerem: obligat niſi detentio eſſꝫiniurioſa. vt ſcilicet quia bellum captiuantis erat iniuſtum et cum timeretur de ꝑiculo perſone. xxij. q. ij. §. fi.Tercius caſus eſt quando totum iuramentū ſeruari pt̄ ſine diſpendio ſalutis eterne ſꝫ eſt ꝯͣ bonos mores tunc etiaꝫnulla requirit̉ abſolutō vt in regula. Nō eſtobligatoriū. de re. iu. li. vj. et ītellige de bonismoribꝰ naturalibꝰ. naꝫ de ciuilibꝰ īfra dicet̉.Ad hoc facit qd̓ dicit̉. xxij. q. iiij. Si aliquid̓fortaſſe incautius iurare ꝯtigerit qd̓ obẜuatum peiorē vergat in exitum. libere illud ſalubriori ꝯſilio mutandū nouerimꝰ. Ubi notat archid̓. poſt Vil. ꝙ iuramentū vergit inpeiorem exitum ſex modis. Primus eſt quidictus eſt in ſecundo cū .ſ. iurat̉ quod ē mortale. Secundus qn̄ iurat̉ quod eſt veniale.vt iurando comedere vel bibere pluſꝙͣ debe̓t.Et ꝙͣuis nō debeat illud ſeruare non tn̄ peccaret mortalit̓ ſi ſeruaret ꝓut dixit Hug. ſedtm̄ venialit̓ ẜm Vil. Terciꝰ modus eſt qn̄iurat̉ aliquid quod eſt ex ſe īdifferens tn̄ excircūſtantia efficit̉ veniale. Ponit exemplūArchi. de eo qͥ iurat nō negociari vel nō acciꝑe mutuū et hmōi ſi talis venit ad caſum īquo non pt̄ aliter viuere niſi negocietur velmutuū accipiat niſi veniat ꝯͣ iuramentū fuiſſet temerariū. ⁊ ideo ꝓpria auctoritate frangendū. Archi. tn̄ dicit hic querendā abſolutioneꝫ a iuramēto illo. qd̓ precipue videt̉ dicendum cum poſſet viuere ſine hmōi ſed nōcōmode. Quartus modus eſt qn̄ iuramentuꝫ excludit opꝰ neceſſitatis vt cum iurat ꝙnō dabit indigenti. Non em̄ eſt veriſimile ꝙdeus acceptet talia iuramenta cū ipſe p̄cipiat oꝑa charitatis exerceri. et nō debet iuramentum eſſe vinculū iniquitatis. xxij. q. iiij.

Inter cetera. Quintus modus eſt cum excludit opus de genere bonorū vt cum qͥs iurat ꝙ nunꝙͣ erit clericus vel monachus velep̄us. Contrariuꝫ tn̄ ſentit glo. xxij. q. iiij. c.Innocens. et Hugo ⁊ Gratianus vident̉ hocſentire. §. fi. xxij. q. iiij. Sed Archi. poſt bt̄mTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxix. ſentit ꝯtrariuꝫ .ſ. ꝙꝓpria auctoritate poteſt ꝯͣuenire. Nec obſtattex. c. Archi. vel ẜm aliaꝫ lrām incipit. Florentinū. diſ. lxxxv. vbi ꝓpter tale iuramentūquis ꝓhibet̉ ꝓmoueri ad ep̄atum. quia illudnō fuit ex eo ꝙ eſſet obligatoriū. ſed qꝛ temerariuꝫ mortaliter peccando in iurando. Primum placet qn̄ vult ꝯͣuenire ꝓpter bonū publicum. Secundū qn̄ bult venire ꝯͣ ꝓpter bonum priuatū. Sextus modus eſt qn̄ excludit opus indifferens pia intentōne ꝓ deo autꝓximo faciendū vt ſi quis iurat ꝙ nō loquetur alicui vel ꝙ non intrabit domū eius velquid ſimile. Non em̄ tenet̉ talis ad obſeruātiam talis iuramenti ſi vult ꝯͣrium face̓ piaintentōne ꝓpter deū vel ꝓpter ꝓximū. Ex histecidit̉ queſtio q̄ fit cum qͥs iurat de nō fideiubendo vtrū valeat. Et Lau. tenuit ꝙ ſic. qꝛſicut qͥs poteſt iurare pro vtilitate proximi.ita ⁊ pro ſua vt recitat Archi. in. c. Non eſt.xxij. q. j. Sed Ib. an. dicit ꝙ vbi ſalus ꝓximiꝑiclitaret̉ niſi fideiuberet̉ non tenet̉ ad obſeruantiaꝫ eius. quia iuramentū non extenbit̉ ad hunc caſum inexcogitatū. Sꝫ etſi excogitauit tūc hunc caſum: iuramentum fuittemerariū ⁊ ꝑ ꝯſequens non ſeruandū. Egopro indubitato habeo hoc dictū. Et plus ſentio ꝙ etiam vbi ſalus ꝓximi nō ꝑiclitaret̉ ſipere ꝓximus indiget non obligat̉ ad obſeruantiā eius. quia ex p̄cepto tenemur diligere ꝓximos ſicut noſipſos. Et ꝙͣuis cū proximus nō ita indigeat tali fideiuſſione ꝙ ꝑiclitaret̉ ex hoc ſalus ſua. ⁊ ꝑ ꝯſequēs qui ſic iurauit nō teneat̉ ex precepto fideiubere. ſicutnec dare elemoſinam ẜm bt̄m Tho. ſecundaſcd̓e. q. xxxij. tamen eſt de cōſilio. et ideo ſeruatum illud iuramentum prioreꝫ vergit inexitum. vnde non obligatur. Et idem ꝑ omnia puto quando quis iurauit non mutuarepecuniam eabem ratione. Ex his poſſunt decidi multe ſimiles queſtiones.Quartꝰ caſus eſt quaudo iuramentum proceſſit ex cauſa iracundie. poſſet tamen ſeruari ſine diſpendio anime. Etremittit pro declaratione huius ad notataper eum in. c. Sicut ex litteris. ibi ſic dicit.Io. an. dicit ꝙ iuramentum de quo agiturin illo. c. Sicut. videlicet ꝙ quidam monachus ex iracundia iurauit cum fuiſſet abſolutus a priore ꝙ nunꝙͣ rediret ad clauſtruꝫnon obligat illum. etiamſi nō fuiſſet profeſſus exquo ſic temerarie iurat et calore iracūdie. Secus ſi ex cauſa. et cum deliberatione.