CapitulumSextum

Capl̓m ſextum de Iuramento ꝓmiſſorio.E iuramento promiſſorio multe occurrūt difficultates ⁊ dubia. ⁊ in qͥbuſdam caſibꝰLobligat ad obſeruandū. ⁊ in quibuſdā nō. Et qn̄ obligat al̓n pt̄ peti abſolutio ſeu relaxato. ⁊ fieri licite pt̄ hoc. al̓n nō.et qn̄ pt̄ licite peti abſolutio ſeu relaxatō. adhoc al̓n ſufficit auctoritas ep̄i. aliqn̄ reqͥrit̉auctoritas pape. Un̄ circa hec notabunt̉ decem caſus in hoc. §. qͦs ponit Nico. ſy. in lectione ſua. quibuſdam additis.¶ Primus caſus eſt quando iuramentū oī ex ꝑte ē licitū tam ex ꝑte iurātisꝙͣ ex ꝑde recipiētis ꝙͣ etiā ex ꝑte mat̉ie ſuꝑ qͣp̄ſtat̉. ⁊ tūc abſolutio n̄ eſt īpendenda. ſꝫ cōpellendus ē iurās ad eius obſeruatōeꝫ. de iureiurā. c. Etſi xp̄c. Quinīmo nulla cauſa apparēte intrinſeca etiā papa a tali iuramētoabſolue̓ non poſſet. Et remittit ad notata ꝑeū. in. c. Quāto. eo. ti. Ibi aūt ponit talē diſtinctōꝫ pro hmōi declaratōe. Aut tale iuramentū fuit preſtitū ꝑ inferiorē in mat̓ia ſpectanti principlr̄ ad papaꝫ vtſi iurauerūt canonici non reciꝑe aliquē vltra numeꝝ ⁊ tūcpoteſt papa abſolue̓ a tali iuramēto ſine cauſa. quia in tali iuramento intelligit̉ exceptaauctoritate pape. Et ſic debet intelligi. c. veniētes. eo. ti. vt ibi notat Poſti. Aut fuit p̄ſtitum in alia materia. et tūc ſubdiuiditur.quia aut in materia ꝯcernente dei honoreꝫet reuerentiā. puta fabricandi eccleſiam velintrandi religioneꝫ. et ſic hoc nullus poteſtremittere ſine cauſa p̄ter deū. Papa em̄ nōpoteſt remittere obligatōꝫ deo queſitaꝫ ſinecauſa. vt. xxiiij. q. j. Manet. ⁊. xxiij. q. iiij. S.is qͥ. Etſi in hoc papa non poteſt aliū abſoluere: multo fortius ſeip̄m. Si at̄ papa aliumabſoluit p̄ſumit̉ in dubio abſolutꝰ qͦ ad eccleſiā militantē. Sꝫ ſi ſubeſt iuſta cauſa papa pt̄ abſoluere. vt ī. c. Si vero. eo. ti. Et eſtiuſta cauſa ſi turpitudineꝫ ꝯtinet iuramentū ex ꝑte recipientis. puta ſi iurauit ſoluerepſuras. Eſt etiā iuſta cauſa ꝓpter ſcandaluꝫvitandū vt notat glo Inno. Ael etiaꝫ cū maior vtilitas īminet in ꝯmutatōne ſicut dicit̉etiam de voto. Et nōſoluꝫ papa in his caſibꝰſꝫetiaꝫ ep̄us poterit abſoluere ſicut et votūꝯmutare. vt dicit Inno. in. c. Debitores. eo.ti. Sꝫ in hoc eſt differentia inter papam etdioceſanū qꝛ in factis magnaꝝ ꝑſonarū velmultum dubijs debet recurri ad papam. ⁊ ſicpt̄ intelligi. c. Uenerabilem. ſed in alijs poterit ep̄us reſpectu ſoliꝰ ſue dioceſis. papa at̄reſpectu totiꝰ orbis. vt ſentit Specū. pt̄ velcōmutare vel abſoluere. alius citra ep̄m nōpoteſt qui nō habet ep̄alem iuriſdictionē vtputo. Aut iuramentuꝫ reſpicit principaliter

cōmodum hominis et tunc ſine cauſa papremittere nō poteſt: ſed cum cauſa. vt notatArchi. in. c. Auctoritatem. xv. q. vj. Is etiaꝫde cuius ꝯmodo agit̉ remittere poteſt. vt inc. pͥmo. de iureiuran. et de ſpon. c. ij. Quod ꝓcedit etiamſi iuramentū concernat vtilitatem vtriuſqꝫ ꝯtrahentiuꝫ tm̄. vt quia aliquiiurant ſibinuicem aliquid facere vt in dictoc. ij. de ſpon. Secus puto vbi quis ſimplicit̓iurat ad cōmodum: nam poterit ſibi remittere .ſ. papa ſine cauſa vt notat ſpeculator.In licitis etiam licet contrauenire ꝓpria auctoritate ex iuſta cauſa. non habita auctoritate ſuꝑioris vrgente neceſſitate ſi nō poteſthaberi ſuperior a quo petatur abſolutō ẜmInno. ¶ Circa diſpenſationeꝫ iuramenti ſicut dicit bt̄us Tho. ſecunda ſcd̓e. q. lxxxix.Illud quod cadit ſub iuramēto promiſſorioaliqn̄ eſt peccatum manifeſte vel eſt maiorisboni impeditiuū. et tale iuramentum diſpēſatione non indiget ſed ꝓpria auctoritate debet et poteſt cōtrauenire. aliqn̄ eſt dubiumvtrum ſit licitum vel illicitum. proficuū velnociuum aut ſimplicit̓ aut in aliquo caſu. ⁊in hoc poteſt quilibet ep̄us diſpenſare. Cumaūt promittit̉ aliquid in iuramento quod ēmanifeſte licitū ⁊ vtile. in tali iuramento nōvidet̉ habere locum diſpenſatio vel ꝯmutatōniſi aliquid melius occurrat faciendū ad cōmunē vtilitatem. quod maxime videt̉ ꝑtinere ad poteſtatem pape qui habet curaꝫ vniuerſalē eccleſie. Similiter ⁊ iuramenti abſoluta relaxatio que dicitur diſpenſatio. Poteſt ergo diſpenſari vel commutatō fieri iniuramentis ſicut in votis. hec beatus Tho.Nico. ſy. dīc ꝙ Speculator in ti. de lega. dīcꝙ inferior a papa poteſt interpretari iuramentum qn̄ dubitat̉ de eius validitate. Qd̓aūt in. c. Uenerabilem. de elec. videt̉ ꝯtrariūdici. Rn̄det duplicit̓ iſtud habere locuꝫ .ſ. ꝙnō poſſit inferior interp̄tari. Uno mō cū ꝓcedit̉ in arduo negocio ⁊ int̓ magͣs ꝑſonas.Alio mō qn̄ vult dae̓ licenciaꝫ ꝯͣueniēdi ſinealiqͣ ꝯmutatōne in aliud. Et hoc dictū Spe.ſequit̉ Anto. ī. c. Ꝙͣto. Idē Inno. qꝛ ſi pt̄ ẜmeum diſpenſare. multo fortius interpretari.Secundus caſus eſt quandoiuramentū ſine diſpendio ſalutis eterne ſeruari non pt̄ et tunc nulla ꝯpetit abſolutio.Oct̄m em̄ fuit in iurādo nō in ꝯͣueniendo vtin. c. ꝙͣto. eo. ti. et. xxij. q. iiij. ꝑ totū. Sed iuramentū etiam qd̓ vergit in interitū ſalutiscorꝑalis nō videt̉ ſeruandū. Quēadmodumem̄ nō valet ſeu obligat iuramentuꝫ qd̓ tendit in mortē alterius. xxij. q. iiij. c. pͥmo. cū qͣtuor. c. ſe. Ita ⁊ fortius n̄ debet vale̓ ſi tenditin mortē ꝓpriaꝫ. ar. ī. c. Si nō licꝫ. xxiij. q. v.Intelligit tn̄ hoc glo. in. c. Si vero. de iureiuran. quādo directe vergit in morteꝫ. ſecus