Capitulum

Hnimis. vel aliqd̓ indifferēs. vt ire ad villā ſuiſolatio. vel aliqd̓ licituꝫ in ſe vel vtile alterinullius tn̄ importantie vel ꝑuiſſime. vt verherarę filiū. vel accuſare ꝓ leui defectu darealicui aliqͥd ꝑuū. pomū. ⁊ hmōi. Si non ſeruet tale iuramentū ꝙͣuis tūc intenderit ſeruare non tn̄ videt̉ eſſe mortale. ⁊ rō huius ēqꝛ nō deeſt veritas de neceſſicate. Non em̄ tenet̉ ꝯtrariū facere eius qd̓ iurauit de neceſſitate ſalutis. qꝛ ſi ẜuet puta faciēdo illud qd̓iurauit illicitū vt bibendo aliꝙͣtuluꝫ pluſꝙͣdebeat: peccabit venialit̓ ẜm Vil. Uenialiaat̄ nō tenet̉ de nccītate ſalutis vitare. Et cūmeliꝰ vl̓ minꝰ male faciat in n̄ ẜuando illuctale. ergo nō pluſꝙͣ venialit̓ peccabit ex ip̄oactu in ſe. Si ꝓmittit iurando quid licitū etalicuiꝰ importantie. vt bare alicui pecuniādebitam ex ꝯtractu vel ꝑmodū doni aut elemoſine ⁊ in certo termino. vel intratuꝝ religionē. ituꝝ ad aliquā ꝑegrinationē ⁊ hmōi.Aut intendit nō facere. et tunc peccat mortaliter: quia iurauit ꝯͣ veritatē eius qd̓ eratin mente: vn̄ ibi mendaciū. ettn̄ tenet̉ imple̓ſi pt̄ ſaltim in foro iudiciali ſꝫ in foro ꝯſcientie ẜm quoſdā nō tenet̉. ẜm vero alios tenetur ⁊ obligat̉ etiaꝫ in foro ꝯſcīe. Bonauenin. iij. ſnīaꝝ ponit vtrāqꝫ opinionē ⁊ neutrāreprobat. ſecunda tn̄ tutior et ꝯſulēda. Autintendit face̓. et ſi nullo modo pt̄ illud impleꝓpt̓ diuerſos caſus ꝯtingentes nō tenet̉ niſiad illud qd̓ poteſt. puta ſi iurauit dare. x. ⁊ n̄pt̄ niſi quinqꝫ qꝛ plus nō habꝫ: ad illa quinqꝫ tenet̉. Si iurauit in certo termino ⁊ ī illonon poteſt ſed in futuꝝ tunc ꝙͣcitius poſteapot̄it: tenet̉. Si aūt poteſt ẜuare ſꝫ cū multa ſui incōmoditate. nō poteſt ꝯͣ venire ꝓpͥaauctoritate niſi ille cui ꝓmiſit: relaxet vl̓ dilationē det ſi ad ip̄m ſpectet preciſe ꝓmiſſio.ſeu etiam relaxari ⁊ abſolui pt̄ a ſuꝑiore qn̄iuramentū et ſi de re licita tn̄ ꝑ metuꝫ ⁊ dolūfuiſſet extortū. Sed ⁊ſi cum ꝓmiſit poterat:poſtea ſuꝑueniat inopinatus caſus. puta iuraui alicui reſtitue̓ gladiū ſuum cū repetierit et in furia ipſe repetit nō debeo redde̓ neabutat̉ eo nec in hoc ſum ꝑiurus. qꝛ cum ꝓmiſi nō cogitabā de furia que ſuꝑuenit. de qͣſi cogitaſſem nō ꝓmiſiſſem. Similit̓ cum qͥscum ꝓmittit eſt diues. poſtea efficit̉ pauperet impotens ad illud nō ſimpliciter ſed cummulta incōmoditate. poterit petere a ſuꝑiori .ſ. ep̄o vel papa ẜm materiā: relaxationēvel abſolutionē vel ꝯmutatōneꝫ. de quo videinfra in. c. vj. in cor. et. §. j. cū ſequentibꝰ. Sivero aliquid iurauit ſub ꝯditione. nō extante illa ꝯditionē quā expreſſit vel intendit: n̄tenetur quo ad deū. Quedā ex ſe ſubintelligunt̉ ẜm Hoſti. et ſi de eis in ꝓmiſſione noncogitet̉ ſeu intendat̉. vt ſi iuro reſtituere tibi pecuniaꝫ ad certum tp̄us. ſubintelligit̉ ſi

mutuaueris: al̓ nō teneor. Item ſi iuro tibidare dotem. ſubintelligit̉ ſi nuptie ſint ſecute: al̓ non teneor. Iteꝫ ſi iuro ſoluere tibi adcertū tp̄us. intelligit̉ niſi iudex precipiat cōtrariū ⁊ iuridice vt in ſequeſtris. Ite ſi iuroalicui tanꝙͣ regi vel ep̄o. depoſito a dignitate nō teneor obedire. Item ſi iurat prelatusalicuius eccleſie aliquid ſe factuꝝ vel datuꝝvt prelatus: pͥuatus prelatura nō tenet̉ ⁊ ſicſi iurauit reſtituere pecuniam mutuataꝫ vtprelatus. nam pͥuatus p̄latura nō tenet̉. Sitn̄ pecunia verſa ē in vtilitatē eccleſie. xv. q.vj. Auctoritatē. alius ſucceſſor tenebit̉ quoad mutuatam pecuniaꝫ. Idem videt̉ quo adrationabiles ꝓmiſſiones. Si aūt promittitvel mutuo accipit vt priuata ꝑſona. tenebit̉ip̄e etiam pͥuatus p̄latura. Itē cum qͥs iuratſtare mandatis alicuius pro offenſa facta ſibi vel alijs. intelligit̉ niſi mandauerit iniuſtum. immoderatū vel impoſſibile. et hmōi.Ibeꝫ Raij. addit etiā ꝙ in hmōi cum ꝯͣ iuramentū vult qͥs venire debꝫ hoc facere aucͣtoritate eccleſie .i. ſuꝑioris. vt ep̄i vel pape. Inqͥbuſdam tn̄ ex p̄dictis ſuꝑfluum videt̉. Iteꝫcū iuro tibi redde̓ bladum vel vinuꝫ. intelligit̉ eiuſdem bonitatis. Item cū iurat patervel mater vel alius dare alicui filiaꝫ vl̓ aliāꝯſanguineaꝫ in vxorē intelligit̉ ꝙ bona fidelaborabit ꝙ habeat eam. et ad plus nō tenetur. De hmōi iuramētis promiſſorijs habesmulta infra in. c. vj. in corꝑe.Excluduntur aūt a iu­ .§. ij.ramento precipue tria genera ꝑſonaꝝ ẜm. bTho. ſecūda. ſcd̓e. q. lxxxix. ſed diuerſimode.Et pͥmi ſunt pueri .i. ante quartū decimūannū. Hi em̄ nō admittunt̉ ad iuramentuꝫid eſt nō cogunt̉ in iudicio. xxij. q. v. PueriEt hoc ideo qꝛ preſumit̉ a iure ꝙ deſit in eisiudiciū diſcretionis plenū. qd̓ requirit̉ in iuramento. vnde et ꝓpter hoc etiā ſtatutū eſt ꝙnō accedant homines ad iuramentū .ſ. ſolēniter faciendū. niſi ieiuni. xxij. q. v. Poneſtū.et hoc vt magis ſobrij habeant melius iudicium diſcretōnis. Ueruꝫ ſi iurant habentespſum rōnis ſiue in iudicio ſiue extͣ iudiciumin ꝯmuni ſermone ita peccant mortalit̓ velvenialit̓ ẜm qualitateꝫ ꝑiurij. ſicut ⁊ ceteri.de delic. pu. c. j. ¶ Secundi ſunt ꝑiuri. qd̓ intelligo de ꝑiuris cōuictis in iudicio de ꝑiurio. hi aūt repellunt̉ in iudicio et cōtractibꝰvt infames. niſi ꝑ eum qͥ poteſt: fuerit abolita macula īfamie. ⁊ hoc qꝛ preſumit̉ ꝙ deſit in eis veritas locutōis que maxime reqͥritur ī iuramento. De ꝑiuris notorijs ex facto mihi dubiū eſt ſi repellant̉ in iudicio. cūinnumeri ſint tales in qͦttidianis locutōibꝰꝯmuībꝰ in emendo ⁊ vendēdo. ⁊ hmōi. Dicit̉em̄. xxij. q. v. Decreuit. ꝙ n̄ debent fieri iuramenta ſupͣ ſacra euangelia ī quadrageſima.