TitulusPecimus
habet omnium cognitionem vniuerſalem cōtra ſecundum defectum. Ac etiā eſt deus vnitatis et pacis amans ſūme caritatē. Et hoc ꝯͣalium .i. tertium defectū ꝯmunem hominū .ſ.diſſenſionis et litigioſitatis: qui etiā tolliturper iuramentuꝫ ẜm illud ad Heb̓. vj. Omnisꝯtrouerſie finis eſt iuramentum. Manifeſtataūt deus inuocatus in teſtem in iuramēto anillud ſit verum quod ꝓlatum eſt: vel reuelādoper intrinam inſpiratōnem inſpirando .ſ. mēti iudicis et ꝑtis aduerſe vt credant iuramēto: vel per facti denunciatōem dum ꝓducit inpublicum que erant occulta: vel per penammentiētis dum puniēdo mendacē manifeſtatmendatium. que quidem etſi aliqn̄ nō facit inpn̄ti. in futuro iuditio ꝓcerto faciet manifeſtando. iuxta illud. Illuminabit abſcōdita tenebrarum et manifeſtabit conſilia cordium.Corint̉. iiij. Illud ſiquidem teſtimoniuꝫ nullideficiet vel ꝓ eo vel ꝯtra eum. ¶ Secundumquod exigitur eſt iudicium .ſ. diſcretōis. vt .ſ.bene examinet et diſcernat qd̓ iuratur etſi eſtſuffitiens et vrgens cauſa. Sicut .n. irreuerētiaꝫ faceret principi qͥ vellet eum inducere inteſtimonium alicuius friuole rei. ita et qui iurat ex leui cauſa etſi veꝝ dicat. In hoc igiturdebet eſſe iuditiū diſcretonis vt videatur ſi eſtneceſſariū iurare. puta qꝛ eſt aliqͥd qd̓ diciturneceſſariū vel multū vtile ad credēdum quodtn̄ nō credit̉ niſi iuret̉. Et ſic intelligitur qd̓dixit xp̄c Math̓. v. Sit ſermo veſter eſt ē. nōnon. qd̓ amplius eſt a malo eſt .i. ſiue affirmādo ſiue negando aliquid loquimini ſimplicit̓.ita tamē vt ſicut habetis in corde ita ꝓferatiset ore. et non ſit eſt .i. in corde. ⁊ non in ore veleconuerſo. quia hoc pertineret ad mendatiū.Qd̓ aūt amplius dicitis ꝙͣ ſimplicē ſermonē.puta cū oportet iurare a malo ē .i. procedathoc ex incredulitate audiētiū. cū .ſ. nolūt credere qd̓ eis ē vtile. et hr̄. xxij. q. j. Ita gͦ. Un̄ etIoſue cū ſenioribꝰ iſrl̓ qꝛ fuer̄t nimis celeresad iurandū in ꝓmittendo .ſ. emunitatē ⁊ ſocietatem gabaonitis qn̄ venerunt ad eos ſimulantes ſe in remoto multum habitare a terraꝓmiſſionis nec habuerunt ſuffitiēs iuditiumdiſcrtionis in examinando negotium deceptiſunt et indiſcrete iurauerunt. tamen ob reuerentiā iuramenti noluerūt ꝯtra benire nec inhoc fecer̄t ꝯtra preceptū dn̄i qui p̄ceꝑat illasnatōnes om̄es deleri. qꝛ intelligebat̉ illud tale p̄ceptum non ſimplicit̓ ſꝫ in caſu in quo ille gentes ꝑmanerēt incorrigibiles. Gabaonite aūt ſubmiſerūt ſe correctōni. Hoc ẜm Bonauen. in. iij. ſnīaꝝ. ⁊ nihilominus Ioſue tradidit illos ſeruituti cuidam. Seruitus auteꝫequiꝑatur morti ẜm iura. Et ſic aliqͦ mō occidit eos. et vtilius. hec Ambro. xxij. q. iiij. Innocens. Uel poteſt dici ꝙ familiari ꝯſilio ſpirituſſancti ẜuauerunt ad quod obligati non
erant. Quod ideo factum erat ꝓpter reuerentiā iuramēti on̄dendā. Hiſtoriā habes Ioſueviiij. ca. Qn̄ aūt quis ſine iuditō diſcretōis iurat .i. ex quadā leuitate ſine aliqͣ cauſa ⁊ neceſitate vel vtilitate vtiqꝫ peccat. etiā dicēdo veritatē. qꝛ irreuerētiā deo facit. nō tn̄ mortaliter ſi dicit veritatē vel qd̓ credit veꝝ niſi hocfaceret in ꝯtemptū dei ad quem aliqn̄ inducitfrequēs vſus alicuius mali. Sil̓ir ſi illud de qͦdubitat eſſe veꝝ iuraret pro vero ex quadā leuitate ⁊ p̄cipue in iudito vel in caſu vn̄ ſequit̉dānum alterius. Debet .n. in huiuſmōi nō leuiter vel p̄cipitant̉ duci: ſꝫ mature et bn̄ ꝓuiſus et p̄meditatus. et ẜm ꝙ recolit ſic iurarecū expedit .ſ. certe vbi ē certus. et dubie vbi ēdubius. Un̄ oicūt Vil. hoſti. ⁊ Ber. ꝙ mulieradultera ꝙͣuis confeſſa ſit de adulterio ſacerdoti. n̄ tn̄ p̄t nec debet iurare marito ſuꝑ hocſuſpicāti vel querēti ſe hoc pct̄m in ſe nō hr̄e:qꝛ ꝙuis credere pie poſſit pct̄m ſibi remiſſū ꝑꝯfeſſionē non tn̄ de hoc certa eſſe p̄t ꝙ ſit ſibidimiſſum. vt extͣ de purga. ca. c. Accepimus.et ſic de alijs rebꝰ dubijs. ¶ Tertiū qd̓ exigit̉in iuramēto ē iuſticia: qd̓ habet locuꝫ in iuramento ꝓmiſſorio. vt .ſ. cū quis ꝓmittit aliquidfactuꝝ ꝓmittat quod iuſtū ē et licitū. Nam ſiꝓmittit iniuſtuꝫ et illicitū quid: vtiqꝫ peccat.Et ſi illud illicitū quod ꝓmittit et iurat facereeſt d̓ ſe mortale. vt cū iurat occidere. adulterānō relinquere et huiuſmōi. peccat mortaliterſiue intendat illud facere ſiue nō: ſꝫ induceretimorem vel vitare malū ſibi intēptatū qꝛ tenetur ꝯtrariū facere eius qd̓ iurauit. al̓ iterūpeccaret mortaliter .ſ. illud malū adimplendoet ſic deeſt veritas in ip̄o iuramento de neceſſitate. quia ſine mortali alio peccato ⁊ grauiori non p̄t illud ſeruare. Semꝑ autē cum deeſtperitas iuramento et ſcienter ē mortale: quiaꝓprie et ꝑfecte tunc eſt ꝑiuriū vt patet ex diffinitōne eius. Unde Herodes qui iurauit puelleſaltanti dare quod peteret: male et indiſcreteiurauit. et peius impleuit: caput Ioh̓is bap.dādo illi puelle primo poſtulāti. vt hr̄ Mar.vj. Si .n. intēdebat ſimpliciter dare quod poſtularet etiam malū vt mortem Ioh̓is. peccauit mortaliter nec tenebatur implere. Si hocnō intendebat ſꝫ de tēporalibꝰ que poſtulaſſetet licitis ſic nō peccauit ſaltim mortaliter iniurādo nec ad illud obligabat̉ ex vi iuramētiquod nō intēdebat. ⁊ de hoc habes. xxij. q. iiij.c. Unuſquiſqꝫ. ⁊. c. Eſt etiā. Unde ⁊ Dauid etſiiuraſſet occidere Nabal ꝓpter ꝯtumelias verborum illatas nūtijs ſuis: ad interceſſionē tn̄prudentiſſime mulieris Abigail: vxoris dictiNabal mutauit ꝓpoſitum nec ſibi conſcientiāfecit ꝙ illicitum iuramentum nō ſeruaſſet. vthabet̉. jRegū. xxv. ⁊ habet̉. xxij. q. iiij. Iurauit. Si aūt quod iurat̉ eſt illicitū ē veniale deſe. vt bibere ter vel qͣter cuꝫ hoc bibere ſit ſibi