CapitulumQuartum

ſed ex cauſa ne .ſ. ex frequenti ⁊ leui iuratōneꝯtingat ꝑiuriū. vt dicit Inno. extra d̓ iureiu.c. Et ſi xp̄c. Prohibuit gͦ vt .ſ. quis nō iuret exſe delectabiliter ſed coactus neceſſitate vt ponit Auguſtinus. xxij. q. j. c. Ita ergo.Ꝙtum ad ſecundumªᵐ. §. iij.cū dicitur. Uiuit dn̄s. ponitur modus ꝯgruꝰlocutōis. vt .ſ. non iuret̉ ꝑ idola vel ꝑ creaturas in hoc eas vt deum venerando: ſꝫ cum pereas ꝑiurat̉ ad deū ſe referendo nec ꝑ deū iuretur mō obprobrioſo vt ribaldi. Et de hijs dicendum in. c. ſequenti.¶ Capitulum. iiij. de Iuramentoper modum predicationis.Eiuramento per membra dei. vel per creaturas. vel perfalſos deos. Ꝙͣtum ad primū nota ꝙ cum quis iurat per membradei vel ſanctoꝝ: aut iurat per membra inhoneſta. vt per culum dei. vel per membra pudēdapirginis Marie aut ſanctorum et eſt mortalequia ſonat blaſphemiam et notabilem irreuerentiam. et ſic intelligitur. c. Si quis per capillum. xxij. q. j. Aut iurat per membra honeſta. vt ꝑ corpus. per ſanguinē. per caput dei.et huiuſmōi. et tunc de ſe ex modo iurandi nōeſt peccatū ſed eſſe poſſet ſi ex ꝯtemptu vel inreuerētia hoc ageret. ¶ Ꝙͣtum ad ſecunduꝫ.Iurare ꝑ creaturas. vt .ſ. ꝑ fidem. euangelia.crucē. corpus ſuū. celum. ⁊ huiuſmōi. non eſtde ſe illicitū ſicut nec etiā iurare ꝑ creatorem.Quod aūt ꝓhibuit dn̄s Math̓. v. dicēs. Noliteiurare ꝑ celum neqꝫ ꝑ terram ⁊cͣ. duplex fuitcauſa huiꝰ ꝓhibitōnis. ne bꝫ ad creaturā tͣnſferret̉ honorificētia creatoris. cū .ſ. crederentaliquod numen deitatis eſſe in creaturis ꝑ qͣsiurarent vt gentiles faciebant idolatrie deditiad quā erant ꝓni iudei. vel ne creaturas contemptibiles iudicādo ꝑ eas iurando ꝓmiſſa ꝓnihilo ducerent ac ſi non tenerent̉. Et vtrāqꝫcām huius ponit Gratianus. xxij. q. j. §. ex p̄miſſis. Et ſic intelligendum ē illud. c. Clericūper creaturas iuranteꝫ ſi ꝑſtiterit in vitio excōmunicanduꝫ. xxij. q. j. Elericū. vꝫ cū in hochonor latrie exhiberet̉ creature. vt dicit Tho.Un̄ et ſanctus Ioſeph iurauit ꝑ creaturaꝫ cūdixit fratribꝰ. ꝑ ſalutē Pharaonis nō exibitis hinc ⁊cͣ Gen̄. xlij. Quod p̄t intelligi dictuꝫꝑ execratōem ſic. Si non faciam qd̓ dixi deusnō ſaluet Pharaonē. vel p̄t intelligi iuratumeſſe per ꝯteſtationem ſic. Sicut ē verū: deumbare vel ꝯſeruare ſalutē ſeu ſtatū tꝑalē Pharaonis ad exercendam iuſticiaꝫ cum ab eo ſitoīs pt̄as. ita eſt veꝝ qd̓ dico. b Tho. vbi ſupͣ. ⁊xxij. q. j. §. Ex p̄miſſis. ¶ Ꝙͣtuꝫ ad tertium .ſ.iurando ꝑ falſos deos hoc eſt ſimpliciter ꝓhi-

bitum quia ad idolatriaꝫ ꝑtinet. Un̄ dr̄ Exo.xxiij. Per nomen ext̓noꝝ deoꝝ nō iurabitis.Tenet tn̄ talis ẜuare quod licitū iurauit perfalſos deos. vt hr̄. xxij. q. j. Ronet. quia de iure naturali eſt ẜuare fidelitatē in ꝓmiſſis. aladderet pct̄m pct̄o .ſ. quod ꝯmiſit in iurandoper falſos deos ẜm Ray. et Tho. licitū tn̄ eſtvti iuramēto illius qui iurauit ꝑ falſos deosſeu reciꝑe iuramētum eius qui ex ſe paratꝰ eſtiurare ꝑ huiuſmōi. Vn̄ et Iacob vſus ē iuramēto Laban qui iurauit ꝑ deū ſochoth .i. idolū. Et Machabei cū fecerunt pacē cum romanis vſi ſunt iuramēto ip̄orū quod videt̉ fuiſſeper idola que colebant. vt hr̄. xxij. q. j. Monet.et. §. ſequenti. Sed nō licet iuducere eum adhoc ẜm Thomam Inno. et Hoſti.¶ De tribus que concur­ .§. j.rere debent in iuramento ad hoc vt licite fiat.et de cauſa inſtitutōnis eius dicit Hieroꝰ ſuꝑillo v̓bo Hiere. iiij. Iurabis ⁊cͣ. Aī aduertendūꝙ iuſiurandū hos habeat comites. veritateꝫiuditiū et iuſticiaꝫ. Si iſta defuerint. nequaq̄iuramentū: ſed ꝑiuriū erit. ¶ Primū qd̓ reqͥritur et principale ē veritas. et hoc magis incorde ꝙͣ ore: hoc eſt ꝙ iuret quis ẜm ꝙ dictatſibi cor ſeu ꝯſcīa. Nā ſi iuraret qd̓ verū realit̓eſſet cuiꝰ tn̄ ꝯͣrium crederet ꝑiurꝰ eſſet formaliter. Sed iurādo mendatōſe ꝑiurus eſſet formalit̓ et materialiter ẜm Bonauen. in. iij. Etvtrūqꝫ mortale. In qd̓ incidit Petrus apl̓s cūiurauit ſe xp̄m nō ꝯgnoſce̓. vt hr̄ Math̓. xxvj.Et ꝓpter veritatē que debet eſſe in iuramentoaddūt̉ qͣſi alia. Nam ideo iuditiū .ſ. diſcretōniset mature ꝯſideratōis vt bene perpendat eſſeverum quod iurat. Iuſticia requirit̉ iurandolicita ne illicitū iurādo cuius ꝯͣriū oportet eifacere ſi reperiat̉ falſum dixiſſe. Ubi nota ẜmb. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxix. arti .j. ꝙ iuramentūeſt inſtitutū ad ꝯfirmatōeꝫ ſeu ad certificatōꝫperitatis eius qd̓ dicit̉. Cōfirmatō aūt et certificatō alicuius rei in ſcibilibꝰ fit ꝑ rōnem q̄ꝓcedit ex aliquibꝰ naturalit̓ notis que ſnt infallibilit̓ vera. Sꝫ facta ꝑticularia hoīm nōpoſſunt per rōnem cōfirmari: ſꝫ ſolēt que dicunt̉ de hijs ꝯfirmari ꝑ teſtes. Humanū autēteſtimoniū p̄ciſe nō eſt ſuffitiēs ad huiuſmodiꝯfirmandū. Primo ꝓpter defectū humane veritatis qꝛ plurimi labunt̉ in mēdatiū. iuxtaillud pͣs. Os eoꝝ locutū eſt mendatiū. Secūdo ꝓpter defectum humane ꝯgnoſcibilitatis. qꝛhoīes non pn̄t ꝯgnoſcere futura nec abſentianec cordiuꝫ occulta. iuxta illud. ij. ꝑalipo. vj.Tu ſolus noſti corda filioꝝ hoīm. Et de hijstn̄ homines loquūtur: et expedit rebꝰ humanis vt aliqua certitudo de hijs habeat̉. Et id̓oneceſſarium fuit recurrere ad diuinū teſtimoniū ꝑ iuramentū inuocādo in teſtem deuꝫ quimentiri non p̄t ſed habet in ſe veritatē infallibilem: ꝯͣ primum defectum. Nil eum latet ſed