Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
999
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumPrimum

qui ad bona ſpūalia inducūt: hoc ē rancor.Qn̄qꝫ ꝯͣ ip̄a ſpūalia bona ī quoꝝ deteſtatōneꝫaliqͦs adducit̉: hoc ꝓprie ē malitia. Inꝙͣtumaūt ꝓpt̓ triſtitiā quis ſe trāſfert a ſpūalibꝰ adexteriora delectabilia oꝑa ponit̉ filia euagatio mētis circa illicita. Malitia ꝓut ponit̉filia accidie accipit̉ ꝓut ē genꝰ vitioꝝ .ſ.habitu vitioſo: ſed ꝓut importat faſtidiū bonorū ſpūaliū. Et rācor accipit̉ odio ſꝫ īdignatōe ꝯtra īducentē ad bona. Et ꝙͣuisIſidorꝰ in li. de ſūmo bono. Et caſſianꝰ in li. deinſtitutis cenobioꝝ diſtinguāt triſtitiā ab accidia dicētes triſtitiā eſſe inꝙͣtuꝫ qͥs recedit agͣuiori oꝑe laborioſo ad qd̓ tenet̉. Accidiaꝫvero inqͣtū ꝯuertit ſe ad qͥetē indebitā. tn̄ ẜmTho. vbi ſupͣ ꝯueniētiꝰ ponit ponēs accidiaꝫeſſe triſtitiā diuerſū vitiū ab ea. triſtitia eſt vitiū ab alijs diſtinctū. ẜm aliqͥsrecedit a graui laborioſo oꝑe. vl̓ ẜm qͦſcūqꝫalias cauſas qͦs ꝯtriſtet̉: ſed ſolū ẜm triſtatur de bono diuino qd̓ ꝑtinet ad rōnē accidie in tantū ꝯuertit ſe ad qͥetē indebitā. in quātum aſꝑnat̉ bonū diuinū. Et de triſtitia dicitIſidorꝰ oriri rācorē. puſillanimitatē. amaritūdinem. deſꝑatōeꝫ. De accidia dicit oriri. vij. ſocioſitatē. ſōnolentiā. īportunitatē mētis. inqͥetitudinē corꝑis. īſtabilitatē. v̓boſitatē.rioſitatē. Oīa iſta ẜm ho. reducūt̉ ad ea ſex ponit Gregꝰ vt dictū ē ſupra. amaritudo quā dicit Iſidorꝰ oriri ex triſtitia ē quidāeffectꝰ rancoris. vn̄ ad ip̄m reducit̉. ocioſitaset ſōnolentia reducūt̉ ad torporē. circa que ēaliqͥs ocioſus ea oīno p̄termittit. ſōnolēter ea negligenter implet. Om̄ia alia queponit ex accidia oriri ꝑtinēt ad euagatōnemmētis circa illicita. quidē ſcd̓m ī ip̄atis reſidētis volētis importune ſe ad diuerſadiffundere: vocat̉ īportunitas mētis. ſcd̓m qd̓ꝑtinet ad cognitiuā dicit̉ curioſitas. ꝙͣtū adlocutionē dicit̉ verboſitas. ꝙͣtū ad corpus ineodē loco manēs dicit̉ inqͥetudo corꝑis qn̄ſ. inordinatos motꝰ membroꝝ vanitatē indicat mētis. ꝙͣtū ad diuerſa loca dicit̉ inſtabilitas. Uel dicit̉ inſtabilitas ſcd̓m mutatōꝫꝓpoſiti. Nonſolū accidiaꝫ ſedētiā filiasiſtas eiꝰ verificat̉ illud. Omnē eſcam abhoīata eſt aīa eoꝝ ⁊cͣ. Impugnat̉ aūt qͥs de accidia. aliqn̄ ex cibi ſeu nutrimēti defectione.Aliqn̄ ex apparēti humiliatōe. Aliqn̄ ex corporis ꝯplexione. Aliqn̄ ex diaboli inſtigatōe.De pͥmo dicit Caſſianꝰ in. x. li. de inſtitutis.cenobioꝝ. Maxime accidia circa horā ſextaꝫmonachū inqͥetat vt quedam febris īgruenstꝑe p̄ſtituto ardētiſſimos eſtus accēſionū ſuaruꝫ ſolitis ac ſtatutis horis aīe inferēs egrotanti. Unde ſciendū eſt ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.xxxv. arti. j. ad pͥmū paſſiones appetitꝰ ſenſitiui vt triſtitia alie. ī ſe pn̄t eſſe pct̄a venialia īclināt animā ad mortale. Et qꝛ ap-

petitus ſenſitiuꝰ hꝫ organū corꝑale ſequit̉ aliquā trāſmutatōeꝫ corꝑalē homo fit habilior ad aliqd̓ pct̄m. et ideo poteſt ꝯtinge̓ſcd̓m aliquas trāſmutatōnes corꝑales certistꝑibꝰ ꝓueniētes aliqͣ vitia nos magis impugnēt. Oīs aūt corꝑalis defectꝰ ſe ad triſtitiādiſponit. Et ideo ieiunātes circa meridiē qn̄iam incipiūt ſentire defectus cibi vrgeri abeſtibꝰ ſolis magis ab accidia īpugnāt̉. UndeCaſſianꝰ dicit accidiā eſſe demoniū meridia. De quo loquit̉ pͣs. timebis ab incurſu demonio meridiano. qꝛ .ſ. in meridie ieiunantes tēptat. De ſcd̓o dicit Caſſianꝰ vbi ſupra. accidia ꝓuenit ex hoc aliqͥs ingemiſcit ſe ſpūalem fructū non habere abſentialōgeqꝫ poſita magnificat monaſteria: quodvidet̉ ꝑtinere ad humilitatem. Sed vt dicitTho. vbi ſupra. Ad humilitatē verā ꝑtinetꝯſiderās ꝓprios defectꝰ ſe extollat. auteꝫꝑtinet ad hūilitatē: ſed ad ingratitudinemqͥs bona ī ſe ꝯgnoſcit a deo ꝯtēnat tāꝙͣ vilia reſpectu alioꝝ maioꝝ donoꝝ alij habētex ꝯtemptū ſeqͥt̉ accidia. De his em̄ triſtamur qͣſi mala vel vilia reputamus. Sicdebet ꝯſiderare alioꝝ bona extollere vt eaip̄e habet ſi minora ſint vilipēdat. qꝛ ſicſeq̄ret̉ in eo triſtitia accidie. Un̄ Ecc̄i. xxx. c.Triſtitiā lōge expelle a te .ſ. nimiā. vt accidiam. em̄ ē vtilitas in ea. De tertō. melancolici ex cōplexione inclinant̉ ad triſtitiā exhumore ſuꝑhabūdat in eis melancolie.tim flegmatici. Unde aliqn̄ ſtudioſe oꝑtꝫ eosquere̓ aliqͣ ſubleuatiua triſtitie ne nimietateabſorbeant̉ et inducant̉ ad deſꝑatōeꝫ vl̓ trāſferant̉ ad delectabilia mundi. Unde dr̄ ꝓuer.xvij. Spiritus triſtis .i. accidie exiccat oſſa.ſ. virtutū potentiaꝝ aīe auferēs eis vigorēbenę oꝑandi. Vnde Caſſianꝰ aſſimilat accidiam vermi qui dicit̉ carollꝰ. qui .ſ. generat̉ exligno intimo rodit paulatim medullam etdigorem ligni. quo corroſo euacuato omnepondus vel ventus vel ꝑcuſſio īmo ex ſe frāgitur lignū ruit edificiū deſuꝑ. Sic accidianaſcitur ex intimis aīe. paulatim ꝯſummitpigorem ſpūs feruorē quo ſubtracto etiamabſqꝫ vento temptationis ſe ruit ī aliquodmagnū malū. Aliqn̄ ex diaboli iuſtigatōneaccidit vt ſic triſtitiam ſuꝑueniētē ex eiusoꝑe. quia poteſtatē hꝫ ſuꝑ totā ſenſitiuā noſtram deo permittente. homo dimittat bonaoꝑa face̓ debet vl̓ intendit vl̓ grauem alij ſereddat. Un̄ Iohānes Caſſianꝰ in tractatu detriſtitia ait. Interdū etiā nullis alijs exiſtentibus cauſis triſtitie inimici ſubtilis inſtinctu tanto merore deprimimur vt nec caroruꝫquidē ac neceſſarioꝝ noſtroꝝ aduentū ſolitaſuſciꝑe affabilitate poſſimus. et quicquid abeis ꝯpetenti fuerit ꝯfabulatōne ꝓlatū īportunum nobis ſuꝑfluum iudicet̉. nullaqꝫ eis