CapitulumQuartum

2cū .ſ. manifeſtat̉ falſitas eoꝝ. vl̓ in reſtitutōefame. Et oꝑient̉ duplici cōfuſiōe. ſi nō penitent .ſ. tꝑali ⁊ eternali. Sꝫ ſcienduꝫ prīo ꝙdetractio variat̉ ſeptēpliciter. aggrauat̉ terribiliter. ⁊ purgat̉ difficiliter. Ꝙͣtuꝫ ad primū dicit̉ Eccleſiaſtes. x. Si mordeat ſerpensin ſilentio: nil eo minꝰ habet qui occulte detͣhit. Serpēs comedit terrā. Sic em̄ dictū fuitprimo ſerpēti ī quo locutus ē diabolus mulieri. Terraꝫ comedes Gen̄. iij. Sic detractorpaſcit̉ defectibꝰ hoīm quos recitat. Serpensē aīal venenoſū qd̓ ſuo flatu inficit ꝓpe aſtantes. Ita detractor hꝫ venenū malicie. ⁊ ſua locutōne īficit audiētes generādo malā opinionem in mētibꝰ eoꝝ. Serpēs occulte vulneratſeu mordet. Sic detractor occulte .i. in abſencia eiꝰ cui detrahit male loqͥt̉ de eo. agens ꝯͣ illud diuinum mādatū. Nō maledices ſurdo. ⁊corā .ſ. ceco nō ponēs offendiculū Leuit̉. xix.Maledicit ſurdo detractor. qꝛ dicit malū de eoqͥ eū nō audit. Ponit offendiculuꝫ corā ceco.qꝛ notificat defectus alicuiꝰ ei qui nō videbati. neſciebat. ⁊ īde ille ſcandalizat̉ ex illo malooꝑe ip̄ius. Et vt dicit̉ Deutro. xxxij. Uenenūaſpidū īſanabile. qꝛ nō p̄t tolli mala opiniogenerata ex d̓tractōe. Serpēs ē aīal callidū.Un̄ dr̄ Gen̄. iij. ꝙ erat callidior cūctis aīantibus terre. Uidet̉ em̄ ī īceſſu ꝙ ſumat vnā viā⁊ īꝑceptibiliter voluit ſe ad aliā. Un̄ dr̄ ꝓuer.xxx. ꝙ vnū ex difficilibꝰ ad cognoſcēdū ē viacolubri ſuꝑ terrā. Sic detractor incipit loquibonū de aliqͦ de qͦ ītendit malū dice̓ vt ſic magis ſibi fides adhibeat̉. et ſubito vertit ſe admala ⁊ vitia illiꝰ. vtens cōiūctōne aduerſatiua. puta tal̓ bona fuit hec ⁊ illa. tale tn̄ vitiūhꝫ. tale ſcelus ꝑpetrauit. hoc autē agit ſeptēmoīs qͦs ponit. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxiij. ar.j. in reſpōſiōe ad vltimū argumētū. Directequidē qͣtuor modis. Prīo mō qn̄ īponit falſū alteri dicēdo aliquē cōmiſiſſe tale crimē qd̓ſcit veꝝ nō eſſe. Et idē videt̉ ſi ex ſuſpitōne loquens aſſerit quod ignorat ſiue ex odio hocagat ſiue ex loquacitate. hoc em̄ mortale ē.Secꝰ ſi ex loquacitate diceret ſe audiuiſſe tale crimē de illo. Iem ē .ſ. mortale qn̄ de ſeip̄odiceret crimē ꝯmiſiſſe qd̓ nō fecit. Nō em̄ minus tenet̉ quis ꝓuide̓ fame ſue ꝙͣ ꝓximi. etiāſi timore pene hoc face̓t. puta ne reducat̉ adpatibuluꝫ ſeu torturā vel diutius ibi teneat̉:fatet̉ vl̓ refirmat crimē d̓ ſe qd̓ nō ꝑpetrauit.Scd̓o mō qn̄ pct̄m auget verbis ſuis. ⁊ ẜmꝙ auget ⁊ intentōem hꝫ. ſic eſt mortale vel veniale. vt ſi dicit aliquē furatū fuiſſe centū florenos qui nō abſtulit niſi quīqꝫ. dicit ꝑcuſſiſſe aliquē multis verberibꝰ qui leuiter ꝑcuſſit.⁊ illud qd̓ addit ē quid notabile ⁊ falſū: tenet̉reſtituere famā. ſecus ſi quid leue. Qūo autīreſtituere debeat famaꝫ infra dicet̉. Tertiomō qn̄ occultū reuelat dicēdo .ſ. qd̓ veꝝ eſt ſꝫ

occultū alijs. tūc em̄ mortale eſt qn̄ ex maliuolēcia agit. intēdens diminutōem fame illiꝰvel etiā ex loquacitate cuꝫ illud ē ita graue ꝙex illa manifeſtatōe pct̄i occulti ſequit̉ diffamatio eiꝰ. al̓ veniale. Sꝫ hoc faciēdo ex caritate dicēdo illis ꝑſonis qͣs credit poſſe ꝑ earūcorrectōem emendari. vel etiā ex iuſticie zeloaccuſando vel denūciando in iuditio vt malapuniant̉ vel malis obuiet̉. nō malū ſꝫ bonuꝫ⁊ meritoriū ē ẜm Tho. in qͦlibet. Quarto qn̄id qd̓ bonū ē dicit mala intentōe factū. putadat aliqͥs elemoſinas. diſcurrit ad īdulgēciaseccl̓ias frequētat. deuote audit diuīa officia.dicit qͥs illū talia agere ex īani gl̓ia ⁊ ypocriſi. ſi intēdit talē opinionē mala īgerere ī mētibꝰ audientiū mortaliter peccat ſiue hoc ip̄ecredat ſiue nō credat. talis tn̄ nō tenet̉ ad reſtituendū famā illi qꝛ nō abſtulit. Nā audiētes hoc. ſciūt vel ſcire debēt. intentōeꝫ alicuiꝰquo fine agat oꝑa bona ſciri nō poſſe. Et iō ſihoc crederent ex leuitate ſua eſſet hoc nō exilla locutōne. Quīto mō indirecte detrahitquis cū .ſ. negat bona oꝑa alteriꝰ vt cuꝫ narrat̉ de aliquo ꝙ eſt rectus hō admīſtrans iuſticiā ſubditis. elemoſinariꝰ ad pauꝑes. ⁊ hꝰmoī. detrahere aliqͥs illi volēs dicit non eſſepeꝝ vt ſic famā illiꝰ diminuat. Sexto etiamindirecte cū bona alicuiꝰ malicioſe recitet vtcū querit̉ de ꝯuerſatōne alicuiꝰ vt exhibeaturei aliquod officiū vel beneficiū ſciens aliquismulta bona de illo ex quibꝰ iudicaret̉ aptusad illud tacet illa bona oꝑa ne ꝯſequat̉ taleꝫvtilitatē. talis etiam etſi grauiter peccat: īdirecte nocēs ꝓximo nō tn̄ tenet̉ ad aliquā reſtitutionē fame. Septīo ꝯmittitur detractōꝑ cantilenas ſeu libellos famoſos. vt cū quisfacit cantilenam vel ſonettū ſuꝑ aliquo crimine alicuius vl̓ etiam ſcribit ſcēdulam continentē crimen alicuius. falſū. vel etiam veꝝſꝫ occultū ⁊ ponit in loco manifeſto vt īuētalegatur ⁊ ꝑ noticiā illius crimen diuulgeturEt hij qͥ ſcribūt has ſcedulas q̄ dicunt̉ libellifamoſi ſcd̓m iura canonica ⁊ ciuilia gͣuit̉ puniūtur ſi reꝑiūt̉ cū eis qui ip̄os īuētos libellos nō ſubito dilacerant: ſꝫ alijs on̄dunt. Un̄Adrianus papa ait. Qui in alteriꝰ famā publice̓ ſcripturā vel verba ꝯtumeloſa cōfinxerit. ⁊ reꝑtus ſcripta nō probauerit: flagellet̉.Et qui eum prius inuenerit: rūpat ſi nō vultauctoris facti cauſam incurrere. v. q. j. ca. j.Debent etiam hij excoīcari. vt in ca. Hij qui.§. ſi quis. ſic dicit̉. Si quis famoſuꝫ libellumſiue domi ſiue in publico ſiue quocunqꝫ locoignarus repperit. aut corrūpat priuſꝙͣ alter īueniat. aut nulli confiteat̉ īuentū. Si vero n̄ſtatim eaſdem cartulas corruꝑit vel igni cōſumpſerit: ſꝫ vim eaꝝ doloſe manifeſtauerit:ſciat ſe quaſi actorem huiuſmodi delicti capitali ſentencie ſubiungandum. huiuſmoī aūt