TitulusOctauus
D cōpetit actio īiuriarū monaſterio nō monacho. niſi forte monachꝰ ſeu aliꝰ religioſꝰ eſſetlōge abſens a monaſterio ⁊ d̓ licēcia abbatisſeu aliꝰ alteriꝰ ſui ſuꝑioris. tūc em̄ poſſet agede actōe īiuriaꝝ. ff. de īiurijs. l. ſi vnꝰ. Etſi monachꝰ remittit īiuriā nihilominꝰ monaſteriūage̓ p̄t. Sꝫ ſi abbas ſeu alius ſuꝑior remittitīiuriā: monachꝰ age̓ nō p̄t. Secꝰ ſi ī eccl̓ia ſeculari q̄ nō p̄t remitte̓ īiuriā clerico factam.Itē ſi īiuria ſeruo ē facta dn̄s remitte̓ p̄t. nōſeruꝰ. Itē īiuriā factā filiofamilias pr̄ remittere p̄t ⁊ age̓ ꝓ īiuria ip̄a nō filiꝰ. niſi qͥ īiuriatus fuerit putaret eū pr̄emfallias. ff. de īiurijs. l. j. §ij. ⁊. §. Si adeo. Itē ſi vxori facta eſtīiuria. viro ꝯpetit age̓ ꝓ īiuria ⁊ nō epͣ. Nō gͦē neceſſariū volēti coīcari vt dimittat actōeꝫīiuriaꝝ ledēti ſꝫ odiū. Iteꝫ nota ꝙ qͥ remittitactōem īiuriaꝝ ī articulo mortis ī maū p̄ſbiteri. ſi hoc facit cauſa mortis p̄t poſtea agēꝯͣ īiuriantē ſi ꝯualeſcat. Secꝰ aūt ſi ſimplicitremiſit. ff. ad ſill̓. l. fi. Item nota ẜm Hoſti. ꝙactō īiuriaꝝ ab īnitō abolet̉ diſſimulatōe .i.ſi is qͥ īiuriā accepit n̄ iraſcit̉ nec mouet̉. Sꝫſi exīde motꝰ fuerit. ⁊ īiuriā ſtatī ad aīmū reuocauerit ⁊ īiuriantē citari fecerit n̄ tolliturdiſſimulatōne nec ꝑ ſalutatōem nec ꝑ oſculipacis datuꝫ ī eccleſia niſi exp̄ſſe remittat̉ velpacificetur. Hec omnia Duran. vbi ſupra.Capitulū quartū d̓ Detractōe. ⁊ gͣuitate eiꝰ.Etractio eſt ſecunda filia inuidie ẜm Grego. in moral̓.Diffinit̉ aūt ꝙ ē denigratio aliene fame ꝑ verba occulta. Ex quadiffinitōne ẜm. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxiij. ar.j. on̄dit̉ duplex differēcia int̓ ip̄am ⁊ ꝯtumeliā. Et pͥma ē ꝙͣtū ad modū ꝓponēdi verba.qꝛ .ſ. ꝯtumelioſꝰ maīfeſte ꝓfert v̓ba ꝯͣ aliquemdetractor aūt occulte. Sicut em̄ factis fit nocum̄tū ꝓximo maīfeſte. ⁊ qn̄qꝫ occulte. maīfeſte qͥdē ꝑ rapinā. vel alias violēcias maniſeſtas. occulte vt ꝑ furtū vl̓ doloſaꝫ ꝑcuſſionē.Ita et v̓bis. maīfeſte qͥdē vt ꝯtumeliādo .i. dicēdo ꝓximo v̓ba īiurioſa ī faciē eiꝰ. ⁊ occultevt ꝑ detractōeꝫ. Et iō dr̄ ī diffinitōe ꝑ v̓ba occulta. nō qͥdē ſimplr̄ ſꝫ occulta ei cui detrahitqꝛ ī abſencia eiꝰ. ꝙͣuis eī poſtea ei notū fiereta referētibꝰ. tn̄ tūc occultū fuit ei qn̄ ille d̓traxit. Scd̓a differēcia ē ꝙͣtū ad finē ītentū ſeunocum̄tū illatū. qꝛ ꝯtumelioſꝰ ex facto ſuo derogat honori. detractor aūt famē. Nā ex hocip̄o ꝙ aliqͥs ꝓfert maīfeſte v̓ba ꝯtumelioſa ꝯͣaliquē vr̄ ip̄m ꝑuipende̓. ⁊ ex hoc dehonorat̉ꝯtumeliatꝰ. vn̄ ꝯtumelia detrim̄tū affert honori. Sꝫ cū qͥs v̓ba ꝯͣ aliuꝫ ꝓfert ī occulto vr̄ip̄m magis vereri ꝙͣ ꝑuipende̓. vn̄ nō directeīfert d̓trim̄tū honori ſꝫ facit: ꝙͣtū ī ip̄o ē ꝓfe-
rēs v̓ba ꝯͣ aliquē occulte. eos qͥ audiūt malaꝫopinionē hr̄e d̓ eo ꝯͣ quē loqͥt̉. hoc eī intendepr̄ ⁊ ad hoc intēdit detͣhēs vt v̓bis eiꝰ credat̉.Un̄ dr̄ ī diffinitōe ꝙ ē denigratio .i. offuſcatioſeu diminutō fame alteriꝰ. In hoc at̄ ꝯueniūtꝯtumelia et d̓tractō qꝛ ꝑ vtꝝqꝫ ꝓferūt malū d̓ꝓximo. Et qꝛ ꝑ pct̄a veīalia n̄ d̓nigrat̉ famahoīs iō tales defectꝰ occulte referre de aliqͦ n̄ē ꝓprie detractō. niſi qͥs hoc intende̓t. Un̄ cuꝫdr̄ ī diffinitōe ꝙ detractō ē denigratio fame ītelligit̉ ex intētione facta. vt .ſ. quis eo aīo loqͣt̉ malū de alio vt diminuat famā eiꝰ. Et ſicſoluūt̉ multe q̄ſtiones. Un̄ etſi qͥs ordinarieaccuſat vel denūciat crimē alteriꝰ ī iuditio ꝙͣuis ex hoc d̓nigret̉ fama accuſati vl̓ denūciati. ſi hoc nō intēdit ſꝫ vt ꝓuideat̉ bono coī etſaluti ꝓximi qd̓ ꝓmouet̉ ꝑ punitōeꝫ criminū⁊ correctōem hoīm. nō detrahit talis ſꝫ meretur. Secꝰ ſi intēde̓t infamiā illiꝰ. qꝛ tūc mortalit̓ peccaret. ſꝫ ad fame reſtitutōeꝫ nō tenetur. Itē ſi qͥs loquit̉ ꝯͣ aliquē. ꝙͣuis nō ſeqͣturd̓nigratio fame illiꝰ. qꝛ .ſ. v̓ba nō credūtur tn̄exqͦ hoc intēdit ⁊ ad hoc oꝑat̉ detractor ē. Itīſi qͥs ex loquacitate vl̓ leuitate refert crimīaalioꝝ occulta nō intēdens fame derogare. nōformalit̓ ſꝫ materialit̓ dr̄ detractor: vnde necpct̄m ē mortale. niſi ⁊ v̓bū qd̓ d̓ alioꝓfert exloqͣcitate eſſet adeo gͣue ꝙ notabilit̓ ledat famā ꝓximi. ⁊ p̄cipue ī hijs q̄ ꝑtinēt ad honeſtatē vite ẜm Tho. vbi ſupͣ. vt referēdo d̓ aliquoꝙ ſit adulter. fornicator. vſurariꝰ. predator ⁊huiuſmoī. ſecꝰ dicēdo aliquē eſſe iracundū. ſuꝑbū. ꝯtentioſū. p̄ſūptuoſū. leuē. et huiuſmoī.Itē referēdo mala crimīalia alioꝝ ex qͣdaꝫ loqͣcitate q̄ notoria ſūt nō ꝑtinet ad d̓tractōeꝫ.qꝛ nō denigrat famā illoꝝ cū iā denigrata ſitſi tn̄ hac intentione ageret: mortaliter peccaret. Detractio igitur ꝓprie ⁊ ſtricte ſumpta ſēper eſt mortale ẜm Tho. vbi ſupra. articū. ij.De detractione loquesᵐ. §. j.p̄s ait. Induant̉ qͥ detrahunt mihi pudore. etoꝑiant̉ ſicut diploide cōfuſione ſua. p̄s. cviij.Ꝙͣuis ꝓph̓a ibi loqͣt̉ in ꝑſona xp̄i ad pr̄em deiudeis q̄ detrahebāt multis moīs. dicētes eumeſſe trāſgreſſoreꝫ legis. blaſphemū. maleficū.et huiuſmoī. Unde dicit̉ Ioh̓is. vij. Murmurmultus erat de eo in turba. Alij dicebāt quiabonus eſt. Alij. neqͣꝙͣ: ſꝫ ſeducit turbas. et hijdetrahebāt. Sꝫ om̄s tales induti ſūt pudore.quia manifeſtiſſime apparuit d̓ ſāctitate ſuaīmo ⁊ deitate. Et operti ſūt confuſione duplici .ſ. tēporali ⁊ eternali. nō penitentes de peccato illo. Et iō dicit. ſicut diploide. q̄ ē veſtisduplex. ⁊ ſignificat duplicē ꝯfuſionē. Poteſtetiā verſꝰ iſte verificari de quolibꝫ d̓tractore.⁊ ponit̉ preſens imꝑatiui modi ꝓ futuro īdicatiui. vt frequenter fit in pſalmis. Induantur .i. induentur .i. circūdabūt̉ vndiqꝫ pudoe̓