CapitulumSeptimum
cōcitat. Iurgiū at̄ idē vr̄ qd̓ rixa. Iactare ſeex ſuꝑbia vl̓ inani gl̓ia ꝓcedit. ¶ Ꝙͣtū ad ſecūdū .ſ. actū. ſciēdū ē ẜm Tho. vbi ſupͣ arti.j. ꝙ ſicut intētō īportat qͣndā ꝯͣdictōeꝫ ī v̓bis.ita rixa īportat qndā ꝯͣdictōeꝫ ī factis. Undedīc glo. ad Gal̓. v. ꝙ rixe ſūt qn̄ ex ira īuiceꝫſe ꝑcutiūt hoīes. Et iō rixa vr̄ qd̓dā pͥuatumbellū qd̓ int̓ pͥuatas ꝑſonas agit̉. nō ex aliqͣpublica auctoritate ſꝫ magis ex īordīata volūtate. Et iō rixa ſꝑ īportat pct̄m. Sꝫ rixa ēꝓpͥe ex ꝑte eoꝝ qͥ etiā iniuſte inuadūt aliū vl̓alios. vl̓ etiā qͥ ſe defendūt cuꝫ iuſte īuadūt̉.puta cū mīſtri rectoris volūt iuſte caꝑe aliqͦs reos et illi ſe defendūt ne capiāt̉ tūc rixaē ī eis. In eis at̄ qͥ ſe defendūt ſolo aīo repellendi īiuriā cū debita moderatōe n̄ ē ꝓpͥe rixanec pct̄m. Quia vim vi repelle̓ ē de iure nature. diſ. j. Ius naturale. Sil̓it̓ n̄ ē ꝓpe rixa inhijs qͥ īuadūt alios vt capiāt ex officō ſuo qͥſe defendūt. Un̄ cū ẜui Iſaac foder̄t puteū etīuener̄t aquā ꝙ ꝑ illaꝫ rixati ſūt. vt dr̄ Gen̄.xxvj. nō ī ẜuis Iacob fuit rixa. ſed ī īcol̓ t̓reqͥ īiuſte moleſtauer̄t illos. ¶ Ꝙͣtuꝫ ad tertiūſ. de nocumēto huiꝰ vitij. ſciendū ꝙ multiplr̄nocet. Prīo qͥdē qꝛ īducit ad mortē et̓nā cūſit mortale pctm̄. qn̄ videlicet qͦs inuadit aliquē iniuſte vt ꝑcutiat eū. vl̓ etiā cū defenditſe iuſte īuaſū ab officiali vt capiat̉. vl̓ etiamcū defendit ſe iniuſte inuaſū ex odio vl̓ vindicandi aīo. vl̓ cū exceſſu notabili debite modēratōnis. vtſi īuadens ꝑcutiat eū manu. ⁊ illegladio ꝑcutit. ī oībꝰ hijs mortale ē ẜm Tho.vbi ſupͣ. Et rō ē qꝛ īferre nocumētuꝫ ꝓximooꝑe manuali nō ē abſqꝫ mortali. qꝛ ꝯͣ iuſticiā⁊ ꝯͣ mādatū illud. Nō occides. ī qͦ ꝓhibet̉ oīsleſio ꝑſonal̓ iniurioſa ẜm Augꝰ. de peni. diſ.j. Homicidij. Probat̉ etiā hoc .ſ. rixā eē peccatū mortale ex hoc ꝙ apl̓us ponit rixas int̓oꝑa carnis. de qͥbꝰ dicit ad Gal̓. v. Qui taliaagūt regnū dei nō ꝯſeq̄nt̉. Nō autē pͥuat̉ qͥsregͦ dei niſi ꝑ mortale. Ueīale at̄ eēt cū ſe qͥsdefendēdo cū aliqͦ leui motu odij vl̓ vindictehoc agit. aut cū excedit aliqͣntulū modū defenſiōis debitū. Nocꝫ qͦꝫ rixa qꝛ ꝑ eā generātur odia et diſcordie ī mētibꝰ rixātiū. ꝓpt̓ qd̓dr̄ ꝓuer. xvij. Qui meditat̉ diſcordias ſemīatrixas .i. qͥ ītēdit ſeīare īter aliqͦs diſcordias.ꝓcurat ꝙ adīuicē rixētur. vt īde ī eoꝝ cordibus ꝑ rixas diſcordie ⁊ odia generēt̉. Unumem̄ pct̄m pt̄ īꝑare actū alteriꝰ pct̄i ī ſuuꝫ finē ordinādo. Nocꝫ rix a corꝑi. qꝛ freq̄nt̉ plusrecipit ꝙͣ alteri faciat mali. Punit̉ etiā penapecuniali vl̓ corꝑali a iudice ẜm exceſſus ꝙͣtitatē. qꝛ iura mādāt iſta puniri. vt ptꝫ. xxiij.q. fi. ⁊. c. fi. vbi mādant̉ puniri vt homicide qͥrixantur. ⁊ qui in rixa fuerit occiſus. Diſſipa ergo deus gentes que volunt iſta bella rixarum vt recipiant quod merentur.Certium bellum dicitur. §. iij.
ppl̓are qd̓ ē valde ꝑiculoſū qꝛ īnūera mala īdeſecūt̉. cū .ſ. vnꝰ ppl̓s ſeu ciuitas īſurgit ꝯͣ aliā.vl̓ vna ꝑs eiuſdē ciuitatis ꝯͣ aliā ad nocēdū;p̄dādū. ſubijciēdū. expellēdū ⁊ occidēdum. Etcū īiuſtū ē bellū qͦcūqꝫ ibi ſciēter ⁊ volūtarieꝯcurrit mortaliter peccat vltͣ alia pct̄a q̄ ibiꝯmittūt̉. nā qͥcqͥd accipiat ab alia ꝑte rapīaē. ſi vulnerat vl̓ occidit hoīcida ē. et alia mala ei īputāt̉. Eſt at̄ bellū iuſtuꝫ cū fit ꝓ repetendis rebus ablatis aut vlciſcendis iniurijsqn̄ .ſ. ablate ſunt res vel iniurie facte ab aliqͣciuitate vel ppl̓o et emendare non vult: ꝓpterqd̓ belluꝫ ſumit̉. et iuſtū cū fit principis auctoritate. vt ar. xxiij. q. ij. Iuſtum. xxiij. q. j.Quid culpat̉. Sꝫ cū fit bellū ex ābitōe ⁊ auaritia et odio. vel ad dilatādū dn̄ium ſuuꝫ adaugendas diuitias ad deprimendum ⁊ exterminandum alios ob odiuꝫ ⁊ inuidiā. ⁊ hꝰ. eſtīiuſtū. Un̄ Augꝰ. Quid culpat̉ ī bello. an̄ qꝛmoriūt̉ hoīes aliqn̄ morituri vt dn̄ent̉ ī pacepicturi hoc rep̄hēdiſſe timidoꝝ ē n̄ r̄ligioſorum. Nocēdi cupiditas. vlciſcēdi crudelitas.implacabilis aīmꝰ. feritas rebellandi. libidodn̄andi. hec ⁊ hijs ſil̓ia in bellis iure culpāt̉.xxiij. q. j. Quid culpat̉. Qd̓ vtiqꝫ fit ſuggeſtion demonum qui de hoīm ꝑditōne letanturcorꝑali ⁊ ſpūali. Un̄ et Augꝰ. li. j. de ciui. dei..cxxv. refert ꝙ ī magna planitie circa romāviſi ſūt dij romanoꝝ (qui demones erāt quoscolebant ſub diuerſis noībꝰ Iouis Martis. etalijs īnumeris) adinuicē bellare. qd̓ iō fecer̄tip̄i demones in aliqͣ ſpecie apparentes. vt ſicꝓuocarent ip̄os romanos ad bella tanꝙͣ honeſta et licita ex qͦ dij ip̄i exercebāt. Sꝫ ꝓpterquā cauſaꝫ deus bella permittat qui ſemꝑ exmalis elicit bona ⁊ maiora oſtēdit Auguſ. inj. de ciui. dei. ca. ij. dicens. Si quid recte ſaperent illa q̄ ab hoſtibꝰ aſpera ⁊ dura ꝑpeſſi ſūtilli diuine ꝓuidētie tribuere que ſolet corruptos hoīm mores bellis emēdare atqꝫ conterere. Itēqꝫ vitam mortaliū rectā atqꝫ laudabilem talibꝰ afflictōibꝰ exercere. ꝓbatāqꝫ velin meliora tranſferre vl̓ in hijs adhuc terrisꝓpter pſū alioꝝ detinere. Dicit at̄ ip̄e Augꝰ.in. v. de ciui. dei. c. xxij. Ꝙ ſicut deus vnus etperus regit ⁊ gubernat om̄ia hūana vt placꝫ⁊ſi occultis cauſis nūꝙͣ tn̄ iniuſtis: ſic etiamip̄a tēpora belloꝝ in eius arbitrio eſt iuſtoqꝫiudicō ⁊ miſcd̓ia vl̓ atterere vl̓ cōſolari genꝰhumanū vt alia citius alia tardiꝰ finiāt̉. Etexemplificat de ml̓tis. Bellū epÿrataꝝ a Pōpeio. Bellū punicū tertiū a Scipiōe incredibili celeritate tēꝑis breuitate confecta ſunt.Bellū fugitiuoꝝ gladiatorū italia horribiliter contrita ⁊ baſtata. iij. anno ꝯſumatū eſt.Dicontos Marſi ⁊ Peligni gentes non extere ſꝫ italice poſt diuturnā et deuotiſſimā ſubromanis ſeruitutē caput ī libertateꝫ erigeretemptauerūt. multis iam nationibꝰ romano